آلاله چمنزار - گیاهان بومی ایران

نویسنده: شیما حسن زاده
تاریخ انتشار: 1399/04/31
آلاله چمنزار - گیاهان بومی ایران
آلاله چمنزار (Ranunculus acris) با نام‌های رایج «آلاله»، «آلاله زرد» و در انگلیسی Meadow buttercup یک گیاه علفی چندساله از تیره آلاله‌ایان است. اندام هوایی راست و منشعب، برگ‌های قاعده‌ای دمبرگ‌دار با بریدگی‌های عمیق و برگ‌های بالایی کوچک‌تر دارد و گل‌های زرد براق پنج‌گلبرگی با پرچم‌های فراوان تولید می‌کند؛ میوه‌ها فندقه‌های کوچک در مجموعه‌ای فشرده هستند. این گونه عمدتاً بومی اروپا و بخش‌هایی از غرب آسیا است و در ایران نیز در نواحی معتدل و مرطوب، به‌ویژه چمنزارها، حاشیه جویبارها و مراتع نیمه‌مرطوب دیده می‌شود. رشد مطلوب آن در خاک‌های لومی تا رسی با رطوبت کافی، نور کامل تا نیم‌سایه و اقلیم خنک تا معتدل است و به خشکی طولانی حساسیت نشان می‌دهد.

Nargil_Ranunculus acris
نام علمي
Ranunculus acris
نام لاتين
Meadow Buttercup
خانواده (تيره)

دانستنیهای علمی


رده‌بندی و جایگاه تبارشناختی

Ranunculus acris با نام فارسی «آلاله چمنزار» گونه‌ای علفی از خانوادهٔ Ranunculaceae (آلالگان) و جنس Ranunculus است. این جنس با تنوع بالا در مناطق معتدل شناخته می‌شود و گونه‌ها معمولاً دارای گل‌های زرد براق و ترکیبات شیمیایی ویژهٔ دفاعی هستند.


منطقهٔ بومی و پراکنش جغرافیایی

این گونه به‌طور طبیعی بومیِ اروپا و بخش‌هایی از آسیای معتدل است و در بسیاری از نواحی نیمکرهٔ شمالی گسترش یافته است. در برخی کشورها به دلیل سازگاری اکولوژیک بالا، به‌صورت گونهٔ معرفی‌شده نیز مشاهده می‌شود و می‌تواند در چشم‌اندازهای کشاورزی و مرتعی تثبیت شود.


زیستگاه و بوم‌شناسی

آلاله چمنزار عمدتاً در چمنزارهای مرطوب تا نیمه‌مرطوب، حاشیهٔ مراتع، کنار جویبارها و زمین‌های با زهکشی متوسط رشد می‌کند. خاک‌های نسبتاً غنی از مواد آلی و نور کافی (آفتاب تا نیم‌سایه) شرایط مطلوب آن را فراهم می‌کنند. این گونه در سامانه‌های چمنزاری می‌تواند بخشی از تنوع گونه‌ای را تشکیل دهد و با گرده‌افشان‌ها تعامل داشته باشد.


دانستنی‌های تاریخی و نام‌شناسی

نام «Ranunculus» از ریشهٔ لاتین rana (قورباغه) گرفته شده و به گرایش بسیاری از گونه‌های این جنس به زیستگاه‌های مرطوب اشاره دارد. «acris» به معنای «تیز/سوزاننده» است و به وجود ترکیباتی مانند پیش‌ماده‌های پروتوآنمونین در بافت تازه اشاره می‌کند؛ موادی که در تماس می‌توانند محرک باشند و در گیاه خشک‌شده معمولاً کاهش می‌یابند.

آلاله چمنزار

خصوصیات - معرفی


نور مورد نياز
نور مورد نیاز گیاه آلاله چمنزار
متوسط
آبياري و رطوبت
رطوبت مورد نیاز  آلاله چمنزار
مرطوب
دماي مورد نياز
دمای مورد نیاز  آلاله چمنزار
18-20 درجه سانتیگراد
خاک مورد نياز
خاک مورد نیاز  آلاله چمنزار
خاک شنی لومی

آلاله چمنزار از نظر دارویی رتبه دو را دارا می باشد و از نظر خوراکی نیز رتبه یک رو به خودش اختصاص داده است. ارتفاع این گیاه به یک متر می رسد. فرم رشدی گیاه به صورت چندساله می باشد. این گیاه تثبیت نیتروژن رو به خوبی انجام می دهد. برای رشد به آفتاب کامل یا نیمه سایه نیاز دارد. خاک مطلوب شنی لومی است و در همه نوع اسیدیته خاک توانایی رشد دارد. در مناطق باتلاقی و خاک مرطوب رشد بیشتری دارد. دارای گل های نر و ماده است و گرده افشانی گل ها با زنبورها، مگس ها، سوسک ها و بال پولک داران انجام می شود. این گیاه به شوری و خشکی خاک به هیچ وجه مقاوم نیست. برگ این گیاه خوارکی است. 

Meadow Buttercup

شرایط محیط رشد

شرایط دمایی و رطوبتی مناسب برای آلاله چمنزار

آلاله چمنزار (Ranunculus acris) گیاهی علفی مناطق معتدل و خنک است. بهترین رشد آن در دمای حدود ۱۰ تا ۲۰ درجه سانتی‌گراد رخ می‌دهد و در برابر سرمای سبک زمستانی مقاوم است. گرمای شدید تابستان، به‌ویژه همراه با خشکی هوا، سبب کاهش رشد و زردی برگ‌ها می‌شود. این گیاه رطوبت یکنواخت را ترجیح می‌دهد و در خاک‌های همیشه کمی مرطوب ولی نه غرقاب، بهترین عملکرد را دارد. رطوبت نسبی متوسط تا بالا برای شادابی بیشتر برگ‌ها مناسب است.

نور، خاک و نیازهای بستر رشد آلاله چمنزار

آلاله چمنزار در نور کامل خورشید تا نیم‌سایه به‌خوبی رشد می‌کند؛ تابش مستقیم آفتاب در اقلیم خنک، بیشترین گلدهی را ایجاد می‌کند. در مناطق گرم، قرارگیری در نیم‌سایه بعدازظهر توصیه می‌شود. این گیاه خاک‌های لومی تا لومی‌رسی با مواد آلی فراوان را می‌پسندد. زهکش مناسب برای جلوگیری از پوسیدگی ریشه ضروری است، اما خاک نباید کاملاً خشک شود. pH کمی اسیدی تا خنثی (حدود ۶ تا ۷) برای جذب بهینه عناصر غذایی و رشد پایدار ریشه‌ها ایده‌آل است.

Ranunculus acris

خواص و کاربردهای دارویی و صنعتی

آلاله چمنزار التهاب زا است و در درمان زگیل موثر می باشد. ضد اسپاسم و شل کننده عضلانی است. ضد درد می باشد و وقتی در تماس با پوست قرار می گیرد سوزانده است و در نهایت محرک تعریق می باشد. 

آلاله چمنزار - گیاهان بومی ایران

ساير تصاوير :  


گياهان ديگر از همين جنس :

آشنایی با جنس آلاله و همه گونه های آن


گياهان ديگر از همين خانواده :

آشنایی با تیره آلاله و جنس های آن

امتیاز شما به این مقاله

میانگین امتیاز: 4.5 از ۵، بر اساس 2 امتیاز

پرسش‌ها و نظرات این مقاله

هنوز پرسش یا نظری برای این مقاله ثبت نشده است.

ثبت پرسش یا نظر جدید