این گیاه با نام علمی Ptychosperma macarthurii و نام مرسوم (Macarthur Palm) که به فارسي نخل مکآرتور ناميده ميشود، گياهي از خانواده Arecaceae بومي بومی شمال استرالیا و گینهٔ نو، در جنگلهای مرطوب گرمسیری و نواحی ساحلی مي باشد. نياز هاي اين گياه عبارتند از نور: متوسط رطوبت: کمی مرطوب دماي محيط: 22 خاک: خاک لومی سبک و غنی از مواد آلی با زهکشی خوب، مرطوب ولی بدون ماندابی شدن، با pH کمی اسیدی تا خنثی (حدود 5.5 تا 7)
دانستنیهای علمی
نام علمي
Ptychosperma macarthurii
ردهبندی گیاهشناسی
پتیچوسپرما ماکارتوری با نام علمی Ptychosperma macarthurii از تیرهٔ نخلیان (Arecaceae) و از زیرخانوادهٔ Arecoideae است. این گونه به جنس Ptychosperma تعلق دارد که شامل نخلهای ظریف و باریکتنه مناطق حارهای است. این نخل تکلپهای بوده و در ردهبندی گیاهان گلدار (Angiosperms) قرار میگیرد.
نامگذاری و تاریخچه کشف
این نخل در اواخر قرن نوزدهم میلادی توسط گیاهشناسانی که در شمال استرالیا و گینه نو پژوهش میکردند توصیف شد. نام گونه یعنی macarthurii به افتخار خانواده مکآرتور، حامیان اکتشافات گیاهشناسی در کوئینزلند، انتخاب شده است. ثبت رسمی نام و توصیف علمی آن باعث شد که این گونه بهعنوان یکی از نخلهای زینتی مهم در ادبیات گیاهشناسی شناخته شود.
منطقه بومی
زادگاه اصلی این گونه شمال استرالیا، بهویژه ایالت کوئینزلند، و بخشهایی از پاپوا گینهنو است. پراکنش طبیعی آن بیشتر در نواحی حارهای نیمکره جنوبی و نزدیک نواحی ساحلی است. این نخل بعدها به دلیل ارزش زینتی به مناطق گرمسیری دیگر جهان نیز معرفی و کشت شده است.
زیستگاه طبیعی
پتیچوسپرما ماکارتوری بهطور طبیعی در جنگلهای بارانی حارهای رشد میکند، جایی که رطوبت هوا بالا و دمای سالانه نسبتاً یکنواخت است. این نخل اغلب در حاشیه رودخانهها، بسترهای فصلی آبراههها و حاشیه جنگلها دیده میشود. ترجیح آن برای خاکهای مرطوب، عمیق و غنی از مواد آلی، نشاندهنده سازگاریاش با محیطهای جنگل بارانی متراکم است.
خصوصیات - معرفی
ریختشناسی کلی نخل مکآرتور
نخل مکآرتور (Ptychosperma macarthurii) نخیلی خوشهای و چندساقه است که معمولاً به ارتفاع ۴ تا ۸ متر میرسد. فرم کلی گیاه باریک، عمودی و ظریف با ظاهری استوایی و متراکم است. این نخل در سنین جوانی ظاهر بوتهای داشته و با افزایش سن، قامت کشیدهتری پیدا میکند.
ساقه و قاعده گیاه
ساقهها استوانهای، صاف و نسبتاً باریکاند و قطر آنها معمولاً بین ۵ تا ۸ سانتیمتر است. رنگ ساقه سبز مایل به خاکستری تا سبز روشن است و در محل اتصال برگها حلقههای واضح (ندولها) دیده میشود. ساقهها اغلب به صورت خوشهای از پایه میرویند و در گلدان یا باغچه تودهای چندساقه ایجاد میکنند.
برگها
برگها شانهای (پرمانند) و قوسیشکل هستند و طول آنها میتواند به ۱٫۵ تا ۲ متر برسد. هر برگ از چندین برگچه باریک و نیزهای تشکیل شده است که در دو ردیف روی محور اصلی برگ قرار گرفتهاند. رنگ برگها سبز براق تا سبز تیره است و در نور مناسب شدت براقیت افزایش مییابد. نوک بسیاری از برگچهها کمی دندانهدار یا دوشاخه دیده میشود.
غلاف برگ و دمبرگ
غلاف برگ ضخیم و سبز، دور ساقه را در بخش انتهایی میپوشاند و حالتی شبهکاج مانند و استوانهای به بالای تنه میدهد. دمبرگها کوتاه تا متوسط و معمولاً سبز روشن هستند و تضاد ظریفی با برگچههای تیرهتر ایجاد میکنند.
گلآذین و گلها
گلآذینها خوشهای و آویختهاند و از زیر غلاف برگ بیرون میآیند. رنگ آنها در ابتدا سبز مایل به کرم است و با باز شدن گلها، سفید مایل به کرم تا مایل به زرد دیده میشوند. گلها کوچک، متعدد و دوپایه روی یک گیاه قرار دارند.
میوهها
میوهها بیضی تا تقریباً گرد و به طول حدود ۱ تا ۱٫۵ سانتیمتر هستند. در ابتدا سبز و هنگام رسیدن قرمز روشن تا قرمز مایل به نارنجی میشوند. تجمع میوههای قرمز روی خوشهها جلوه زینتی چشمگیری به گیاه میبخشد.
شرایط نگهداری نخل مکآرتور
نور مورد نياز
متوسط
آبياري و رطوبت
کمی مرطوب
دماي مورد نياز
22 درجه سانتیگراد
خاک مورد نياز
خاک لومی سبک و غنی از مواد آلی با زهکشی خوب، مرطوب ولی بدون ماندابی شدن، با pH کمی اسیدی تا خنثی (حدود 5.5 تا 7)
|
دمای مناسب نخل مکآرتور (Ptychosperma macarthurii)
نخل مکآرتور یک نخل گرمسیری است و به سرما بسیار حساس میباشد. دمای ایدهآل برای رشد آن بین ۲۰ تا ۳۰ درجه سانتیگراد است. کاهش دما به زیر ۱۲ درجه میتواند باعث توقف رشد و سوختگی برگها شود. در فضای داخلی، دوری از جریان هوای سرد کولر و درِ ورودی مهم است تا نوسان دما به حداقل برسد.
رطوبت هوا
این نخل عاشق رطوبت بالای محیط است و در هوای خشک دچار نوکسوزی برگها میشود. رطوبت نسبی ۵۰ تا ۷۰ درصد توصیه میشود. استفاده از دستگاه بخور سرد، قرار دادن گلدان روی سینی سنگریزه و آب (بدون تماس مستقیم ته گلدان با آب) و گروهی قرار دادن گیاهان، به تأمین رطوبت کمک میکند.
نور مناسب
نور فیلترشده و روشن بهترین شرایط نوری برای نخل مکآرتور است. در محیط داخلی، کنار پنجرههای شرقی یا شمالی با پرده نازک ایدهآل است. نور مستقیم و شدید ظهر، بهویژه پشت شیشه، موجب سوختگی برگها میشود، درحالیکه کمبود نور باعث دراز و ضعیف شدن ساقهها خواهد شد.
خاک و زهکشی
خاک باید غنی، سبک و دارای زهکشی بسیار خوب باشد. ترکیبی از خاک برگ یا پیتماس، پرلیت و کمی ماسه شسته برای این نخل مناسب است. گلدان حتماً باید سوراخهای زهکش کافی داشته باشد تا از ماندگاری آب و پوسیدگی ریشه جلوگیری شود. افزودن مقدار کمی کود آلی پوسیده، ساختار خاک و ظرفیت نگهداری رطوبت را بهبود میبخشد.
آبیاری و شرایط محیطی تکمیلی
خاک این نخل باید همیشه کمی مرطوب، اما نه باتلاقی، نگه داشته شود. آبیاری زمانی انجام شود که لایه بالایی خاک (۱ تا ۲ سانتیمتر) خشک شده باشد. آب بدون املاح سنگین (یا حداقل چند ساعت مانده) ترجیح دارد. پرهیز از هوای بسیار خشک، باد شدید، و آلودگی بالای هوا به حفظ شادابی برگها کمک میکند.
منابع :
ساير تصاوير :
گياهان ديگر از همين خانواده :