دانستنیهای علمی
نام علمي
Mirabilis laevis
نام لاتين
California Four O’Clock
ردهبندی و خویشاوندی گیاه
Mirabilis laevis که در فارسی گاهی «لاله شبِ کالیفرنیایی» نامیده میشود، به خانوادهٔ Nyctaginaceae یا خانوادهٔ چهاربجریها تعلق دارد. این خانواده شامل گیاهان علفی و بوتهای است که بسیاری از آنها بهخاطر گلهای عصرگاهی و شبانهگرد مشهورند. جنس Mirabilis شامل چندین گونه معروف زینتی مانند گل ساعت چهار است که همگی ویژگی مشترک زمان خاص باز شدن گلها را نشان میدهند.
منطقه بومی و پراکنش جغرافیایی
زادگاه اصلی Mirabilis laevis نواحی غربی آمریکای شمالی است. این گونه در کالیفرنیا، آریزونا، نوادا، نیومکزیکو و بخشهایی از مکزیک بومی است. پراکنش آن از سواحل اقیانوس آرام تا دامنههای داخلی رشتهکوههای سیرا نوادا و مناطق نیمهبیابانی جنوبغربی آمریکا گسترش مییابد. تنوع جمعیتهای محلی باعث شکلگیری زیرگونهها و واریتههای گوناگون در محدوده طبیعی آن شده است.
زیستگاه و شرایط اکولوژیک
زیستگاه اصلی این گیاه شیبهای خشک، بوتهزارهای مدیترانهای (chaparral)، جنگلهای بلوط و پینون-جونیپر است. Mirabilis laevis معمولاً در خاکهای سبک، سنگلاخی و نسبتاً فقیر رشد میکند و به خشکی مقاوم است. این گونه اغلب در ارتفاعات پایین تا میانی یافت میشود و با اقلیمهایی با زمستانهای ملایم و تابستانهای خشک سازگار است. نقش آن در تثبیت خاک و فراهم کردن منبع گرده و شهد برای حشرات شبفعال قابل توجه است.
تاریخچه مطالعه و اهمیت علمی
Mirabilis laevis از قرن نوزدهم میلادی در فلورهای منطقهای غرب آمریکای شمالی توصیف و ثبت شده است. گیاهشناسان از این گونه بهعنوان مدلی برای مطالعه انطباق با خشکی و گردهافشانی شبانه استفاده کردهاند. بررسیهای ریختشناسی و ژنتیکی، ارتباط تکاملی آن را با سایر اعضای جنس Mirabilis روشنتر کرده است. همچنین برخی جوامع بومی آمریکای شمالی این گیاه را میشناختند و گاه از آن در طب سنتی محلی بهره میبردند، هرچند کاربرد دارویی آن بهطور گسترده مستند نشده است.
خصوصیات - معرفی
معرفی کلی اندامهای گیاه Mirabilis laevis
گیاه Mirabilis laevis یا لاله شبِ کالیفرنیایی، یک علفی چندساله با فرمی غالباً بوتهای و گسترده است. ارتفاع آن معمولاً بین ۲۰ تا ۶۰ سانتیمتر متغیر است و بهصورت تودههای کمپشت تا نسبتاً متراکم رشد میکند. فرم کلی گیاه نیمهخوابیده تا کمی قائم است و از چندین ساقه منشعب تشکیل میشود.
ساقهها
ساقهها باریک، اغلب منشعب و کمی زاویهدار هستند. رنگ آنها سبز تا سبز مایل به ارغوانی است و در بخشهای پیرتر میتواند کمی چوبی و سخت شود. سطح ساقه معمولاً صاف تا کمی کرکدار است. ساقهها قابلیت خزنده شدن روی سطح خاک و آویزان شدن از لبهها را دارند که به گسترش افقی بوته کمک میکند.
برگها
برگها متقابل، ساده و نسبتاً نازک هستند. شکل آنها از تخممرغی تا بیضی-نوکتیز متغیر است و طول آنها معمولاً بین ۲ تا ۶ سانتیمتر است. حاشیه برگها کامل و بدون بریدگی است. رنگ برگها سبز روشن تا سبز متوسط بوده و سطح آنها ممکن است کاملاً صاف یا کمی کرکی باشد. رگبرگ میانی برجسته و به خوبی قابل مشاهده است و دمبرگ کوتاه آنها را به ساقه متصل میکند.
گلها
گلها در انتهای ساقهها یا در محور برگها ظاهر میشوند و بهصورت چندتایی در کنار هم قرار میگیرند. هر گل قیفیشکل تا شیپورمانند است و قطر آن معمولاً ۱ تا ۳ سانتیمتر است. رنگ گلها متنوع بوده و از صورتی کمرنگ تا صورتی پررنگ، ارغوانی و گاهی تقریباً سفید دیده میشود. گلها بیشتر در اواخر روز و شب باز میشوند و ظاهری براق و ظریف دارند. لبه گل معمولاً پنجدندانهای است، هرچند کاسهبرگهای مشخص به چشم نمیآیند و نقش پوشش را ساختاری شبیه جام گل بر عهده دارد.
میوه و بذر
میوهها خشک، کوچک و نسبتاً سخت هستند و به صورت فندقهمانند تشکیل میشوند. رنگ میوهها هنگام رسیدن به قهوهای تیره تا سیاه تغییر میکند. هر میوه معمولاً یک بذر نسبتاً درشت و سخت با پوسته ضخیم تولید میکند که به گسترش طبیعی گیاه در زیستگاههای خشک و نیمهخشک کمک میکند.
شرایط نگهداری لاله شبِ کالیفرنیایی
نور مورد نياز
زیاد
آبياري و رطوبت
کمی مرطوب
دماي مورد نياز
15 تا 25 درجه سانتیگراد
خاک مورد نياز
خاکهای شنی تا شنی-لومی با زهکشی بسیار خوب؛ مقاوم به شوری و بادهای ساحلی؛ اسیدیته خنثی تا کمی قلیایی (حدود 6.5 تا 8)
|
معرفی کلی شرایط محیطی Mirabilis laevis
Mirabilis laevis یا لالهشب کالیفرنیایی گیاهی چندساله و بومی نواحی خشک غرب آمریکای شمالی است. این گیاه بهطور طبیعی در دامنههای سنگلاخی، بیابانهای نیمهخشک و بوتهزارهای گرم رشد میکند و برای باغچههای کمنیاز به آبیاری بسیار مناسب است.
دما و تحمل سرما و گرما
لالهشب کالیفرنیایی در دمای گرم تا ملایم بهترین رشد را دارد و در مناطق با زمستانهای ملایم (بدون یخبندان شدید طولانی) پایدار است. دمای ایدهآل رشد بین حدود ۱۵ تا ۳۰ درجهٔ سانتیگراد است. سرماهای کوتاهمدت تا نزدیکی صفر درجه را میپذیرد، اما یخبندان عمیق و مداوم میتواند به ریشهها آسیب بزند؛ بنابراین در مناطق سرد بهتر است در جای محافظتشده یا در گلدان نگهداری شود.
نور و شدت تابش
این گیاه به آفتاب کامل نیاز دارد و حداقل ۶ ساعت نور مستقیم روزانه برای گلدهی مطلوب ضروری است. در مناطق بسیار گرم، وجود سایهٔ ملایم بعدازظهر میتواند از تنش گرمایی و سوختگی برگها جلوگیری کند، اما کمبود نور باعث کاهش گلدهی و رشد علفی و ضعیف میشود.
خاک و زهکشی
Mirabilis laevis در خاکهای سبک، شنی تا شنی-لومی با زهکشی عالی بهترین عملکرد را دارد. ایستابی و ماندگاری آب در اطراف ریشهها برای این گیاه بسیار مضر است و باعث پوسیدگی ریشه میشود. pH خاک از کمی اسیدی تا کمی قلیایی (حدود ۶ تا ۷٫۸) برای آن مناسب است. افزودن ماسهٔ درشت و سنگریزه به بستر کاشت، مخصوصاً در گلدان، به بهبود زهکشی کمک میکند.
آبیاری و رطوبت نسبی
لالهشب کالیفرنیایی نسبت به خشکی مقاوم است و پس از استقرار به آبیاری کم و منظم نیاز دارد. بین دو آبیاری باید سطح خاک کاملاً خشک شود. در محیطهای مرطوب، کاهش آبیاری و افزایش تهویه ضروری است تا از بیماریهای قارچی جلوگیری شود. رطوبت نسبی متوسط تا کم برای آن ایدهآل است.
ساير تصاوير :
گياهان ديگر از همين جنس :
آشنایی با جنس گلِ ساعت و همه گونه های آن گياهان ديگر از همين خانواده :
آشنایی با تیره گل کاغذی و جنس های آن