نام علمي
Matricaria aurea
نام لاتين
Golden chamomile
دانستنیهای علمی
رده‌بندی و جایگاه تبارشناختی
Matricaria aurea که در فارسی به بابونهٔ اروپایی زرد شناخته می‌شود، از تیرهٔ کاسنیان (Asteraceae) و از جنس Matricaria است؛ جنسی که به دلیل سرگل‌های کپه‌ای و شباهت ریخت‌شناسی به بابونه‌های دارویی، در مطالعات رده‌بندی گیاهی اهمیت دارد. شناخت دقیق جنس و تیره برای تمایز این گونه از بابونه‌های مشابه (به‌ویژه در صحرایی‌ها) ضروری است.
منطقهٔ بومی و زیستگاه
این گونه بومی بخش‌هایی از جنوب‌غرب آسیا و نواحی مدیترانه‌ای شرقی دانسته می‌شود و در پهنه‌های خشک تا نیمه‌خشک گسترش دارد. زیستگاه معمول آن شامل دشت‌های باز، زمین‌های بایر، خاک‌های سبک و شنی-رسی، حاشیهٔ راه‌ها و اراضی disturbed است؛ جایی که تابش مستقیم، زهکشی مناسب و نوسان دمایی بالا غالب است. توان سازگاری با شرایط کم‌آب و خاک‌های نسبتاً فقیر از ویژگی‌های بوم‌شناختی کلیدی آن است.
تاریخچهٔ شناسایی و نام‌گذاری
نام‌گذاری علمی آن با توصیف‌های گیاه‌شناسی در سنت رده‌بندی کلاسیک اروپا و خاورمیانه پیوند دارد. صفت گونه‌ای aurea در لاتین به معنای «طلایی» است و به رنگ زرد گل‌آذین‌ها اشاره می‌کند؛ ویژگی‌ای که در تشخیص میدانی آن نسبت به برخی بابونه‌های سفیدپرک کمک‌کننده است. استقرار نام علمی بر پایهٔ صفات گل‌آذین و ساختار کاپیتول انجام شده است.
نام‌های رایج (محلی و جهانی)
در فارسی، نام‌های رایج شامل بابونه زرد و بابونه اروپایی زرد است. در منابع انگلیسی معمولاً با عنوان‌های Golden chamomile یا Yellow chamomile اشاره می‌شود. تنوع نام‌های محلی اغلب بازتاب رنگ گل و شباهت کلی به بابونه‌های شناخته‌شده‌تر است.
![ماتریکاریا اورآ]()
خصوصیات - معرفی
"ماتریکاریا اورآ" گونه ای از جنس ماتریکاریا یا بابونه و گیاهی یکساله است که ساقه هایی به صورت راست، دارای انشعاب، به ارتفاع 20 سانتیمتر، بدون کرک و یا دارای تعداد کمی کرک های سفید و کوتاه دارد.
این گیاه دارای برگ های دراز، کشیده و نوک تیز به طول 7/0-5 سانتی متر می باشد. برگ ها دارای دمبرگ کوتاهی هستند و به صورت متناوب در روی ساقه قرار می گیرند.
گل ها در این نوع بابونه، به صورت منفرد و انتهایی یا به صورت 2-3 گل در یک گل آذین دیهیم قرار گرفته اند. میوه خشک این گیاه به رنگ قهوه ای و دارای نهنج مخروطی نوک تیز و در بعضی مواقع دارای یک لایه تقریباً سفید رنگ می باشد.
گلچه های این گیاه، زردرنگ و لوله ای است و گلچه های کناری، ماده می باشند. گلچه های مخروطی شکل، نامنظم، دندانه دار و دارای خامه برآمده می باشد، ولی گلچه های دیسکی شکل، در قسمت میانی اندکی منقبض شده است.
بذرها، تخم مرغی، دراز و کشیده، به طول 5/0-7/0 میلی متر، مایل به قهوه ای یا خرمایی و دارای سه شیار در قسمت میانی است.
زمان گلدهی ماتریکاریا اورآ از اسفند تا اردیبهشت است. این گیاه بومی اروپا، آسیا و آمریکا می باشد.
![Matricaria]()
شرایط محیط رشد
دمای مورد نیاز
آب و هوای مدیترانه ای
خاک مورد نیاز
خاک های هوموس دار و غنی از مواد غذایی
ماتریکاریا اورآ از نظر نیاز خاکی به خاک های هوموس دار و غنی از نظر مواد غذایی نیاز دارد.
جنس بابونه به سرما حساس نیست ولی چنانچه در فصل بهار در مرحله گلدهی با سرما مواجه شود، تأثیر سویی بر عملکرد گل خواهد داشت.
بذر این گیاه برای رویش به نور نیاز دارد. این گیاه در طول رویش نیز به نور کافی نیازمند است به طوری که از مرحله تشکیل غنچه تا کامل شدن گل ها به مقادیر زیادی نور محتاج است. گیاهانی که در سایه کاشته می شوند مقادیر بسیار کم اسانس و کامازولن خواهند داشت.
![Matricaria aurea]()
خواص و کاربردهای دارویی و صنعتی
کاربردهای دارویی بخش‌های هوایی ماتریکاریا اورآ
بخش‌های هوایی شامل گل‌ها و برگ‌های Matricaria aurea در طب سنتی برای تسکین التهاب‌های پوستی، اگزما و خارش به صورت جوشانده یا ضماد استفاده می‌شوند. عصاره گل‌ها دارای اثر ضدالتهاب، ضداسپاسم و آرام‌بخش ملایم است و در فرآورده‌های گیاهی برای دردهای گوارشی، نفخ و کولیک به کار می‌رود. بخور گل‌های خشک‌شده در درمان سرماخوردگی خفیف، گلودرد و سینوزیت کاربرد دارد.
کاربرد اسانس و ترکیبات معطر
اسانس حاصل از گل‌های ماتریکاریا اورآ در داروسازی برای تهیه قطره‌ها و شربت‌های گیاهی ضدنفخ، آرام‌بخش و ضدالتهاب استفاده می‌شود. این اسانس به دلیل داشتن مونوترپن‌ها و سزکویی‌ترپن‌ها خاصیت ضدباکتری و ضدقارچ نشان می‌دهد و در فرمولاسیون کرم‌ها و لوسیون‌های پوستی به کار می‌رود. همچنین در صنایع آرایشی–بهداشتی برای عطرآرایی شامپوها و صابون‌های گیاهی مورد استفاده قرار می‌گیرد.
کاربردهای صنعتی و پژوهشی
پودر گل خشک به عنوان ماده اولیه در تولید چای‌های گیاهی کیسه‌ای و مکمل‌های گیاهی مصرف می‌شود. استخراج‌کنندگان مواد طبیعی از این گیاه برای جداسازی فلاونوئیدها و آنتی‌اکسیدان‌ها بهره می‌برند که در تحقیقات داروسازی و توسعه داروهای گیاهی نوین کاربرد دارند.
![ماتریکاریا اورآ - معرفی و خواص گیاهان دارویی]()
نحوه تکثیر بابونه اروپایی زرد
کشت ماتریکاریا اورآ توسط بذر و به دو روش مستقیم و غیر مستقیم (خزانه کاری) انجام می گیرد. از آنجا که نور نقش عمده ای در جوانه زنی بذر دارد، بذرها را باید به صورت سطحی در زمین کشت کرد. پس از کاشت نیز غلتک مناسبی باید زده شود.