معرفی و راهنمای پرورش گیاهان زینتی فضای باز - استاتیس

نویسنده: محبوبه آشناور

تاریخ انتشار: 1392/03/06

استاتیس (*Limonium latifolium*) گیاهی علفی و چندساله از تیرهٔ Plumbaginaceae است که در شرایط آفتابیِ کامل بهترین رشد و گلدهی را دارد و به کم‌آبی و شوری تا حدی مقاوم است. دمای معتدل تا گرم را می‌پسندد و معمولاً در بازهٔ حدود ۱۰ تا ۲۵ درجهٔ سانتی‌گراد عملکرد مناسبی دارد؛ رطوبت متوسط و تهویهٔ خوب برای کاهش بیماری‌های قارچی توصیه می‌شود. خاستگاه آن نواحی اطراف مدیترانه و جنوب‌شرقی اروپا گزارش می‌شود و در زیستگاه‌های ساحلی، اراضی شور و خاک‌های سبک و زهکش‌دار دیده می‌شود. از نظر ظاهری، بوته‌ای با طوقهٔ برگ‌های قاشقی تا بیضوی (رزت پایه) و ساقه‌های گل‌دهندهٔ منشعب است؛ گل‌آذین‌ها خوشه‌ای/پانیکولی و گل‌ها کوچک با کاسبرگ کاغذیِ ماندگار به رنگ‌های بنفش تا آبی-یاسی هستند. نام رایج در ایران معمولاً «استاتیس» و در جهان «Sea lavender» و «Statice» است. این گیاه بیشتر به‌عنوان گل شاخه‌بریده و به‌ویژه گل خشکِ بادوام شناخته می‌شود.

استاتیس

دانستنیهای علمی

نام علمي

Limonium Latifolium

نام لاتين

Sea Lavender

خانواده (تيره)

Plumbaginaceae

استاتیس گونه ای گیاه دائمی از جنس Limonium میباشد. این جنس یکی از متنوع ترین گونه های گیاهی را شامل میشود به طوریکه 120 گونه گل از آن شناسایی شده است. این جنس در خانواده Plumbaginaceae (خانواده بهمنی) میباشد و در اکثر نقاط دنیا پراکنده است. این گیاه با نامهای Sea Lavender, Statice, Marsh-rosemary در دنیا شناخته میشود. علی رغم نام های مشابه، این گونه به lavenders و یا رزماری مربوط نمیشود.

این جنس دارای یک توزیع بین المللی در اروپا، آسیا، آفریقا، استرالیا و آمریکای شمالی است. بزرگترین گستردگی تنوع آن (بیش از 100 گونه) در منطقه stretching از جزایر قناری تا مناطق مدیترانه ای و آسیای مرکزی میباشد. برای مقایسه، آمریکای شمالی تنها دارای 3 گونه ی بومی است.

خانواده‌ی Plumbaginaceae تیره ای است از گیاهان علفی یا درختچه‌ای دارای برگ‌های متناوب قاعده‌ای ، ساده ، بدون گوشواره؛ گل‌آذین گرزنی ، خوشه‌ای یا کلاپرکی ، گل‌های دو جنسی ، منظم ، ۵ گلبرگ پیوسته و گاهی آزاد ، ۵ پرچم دوری یا پائینی مقابل گلبرگ‌ها ، ۵ کاسبرگ دوری یا پائینی پیوسته ، ۵ برچهٔ پیوسته ، ۵ کلاله ، یک تخمک ، تمکن قاعده‌ای و میوهٔ ناشکوفا که در لولهٔ کاسبرگ باقی‌می‌ماند. این خانواده غالباً به راستهٔ‌پامچال منسوب می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌شود و بسیاری از گیاهان آن در کنار دریا می‌رویند.

خصوصیات - معرفی

استاتیس به طور معمول به عنوان گیاهان علفی چند ساله شناخته میشوند و در حال رشد 10 تا 70 سانتی متر بلند میشوند و از ریزوم رشد می کنند. بعضاً دیده شده (به طور عمده در جزایر قناری) درختچه هایی تا 2 متر بلند شده اند.

برگ های استاتیس اغلب ساده و از 1 تا 30 سانتی متر طول و 0.5 تا 10 سانتی متر پهنا دارند، بسیاری از برگ ها در یک پایه روزت انبوه تولید میشوند.

گل ها در یک شاخه یا خوشه گل اذین ظاهر میشوند. گل های منحصر به فرد کوچک که هرکدام 4 تا 10 میلی متر طول دارند با پنج لوب یک کاسه گل و جام گل، و پنج پرچم. گل ها اغلب به رنگ صورتی، بنفش و ارغوانی هستند. میوه آن یک کپسول کوچک حاوی یک بذر منفرد است و کاسه گل محصور شده است.

گل های استاتیس معمولاً در نيمه‌ دوم‌ تابستان‌ ظاهر مي‌شوند‏‎.

شرایط نگهداری استاتیس

نور مورد نياز

خیلی زیاد

آبياري و رطوبت

کمی خشک

دماي مورد نياز

8 درجه سانتیگراد

خاک مورد نياز

خاك‌ نسبتا حاصلخيز و داراي‌ زهكشي‌ خوب

بسیاری از گونه های آن در خاکهای شور ، گچی و قلیایی و در نزدیکی سواحل و همچنین باتلاق های نمکی رشد کرده اند.

این گیاه بسیار مقاوم به شرایط مختلف آب و هوایی است و شاخص USDA آن که در رنج 3 تا 9 گفته میشود، بیانگر میزان سرسختی و مقاومت آن میباشد. این گیاه همچنین بی آبی و خشکی را تا حدود زیادی تحمل میکند.

استاتیس به جابجا شدن مکان خود و همچنین تقسیم شدن، واکنش خوبی نشان نمیدهد.

بهترین محل برای رشد مطلوب این گیاه مكانی كاملا آفتابي‌ (البته‌ در مكان‌ سايه‌ روشن‌ نيز رشد میکند) و با خاك‌ نسبتاً حاصلخيز و دارای زهكشي‌ خوب میباشد.

خوب است ‎ساقه‌هاي‌ خشك‌ شده‌ را در آخر پائيز حذف‌ نماييد. همچنین پائيز يا بهار‏‎‏‎ برای کاشت استاتیس زمان مناسبی است.

خواص و کاربردهای دارویی و صنعتی

استاتیس یکی از بهترین گیاهان چندساله برای استفاده به عنوان گل شاخه بریده و استفاده در گل آرایی میباشد به ویژه برای خشک کردن استفاده میشود. برای خشک کردن، باید هنگامی که گل شروع به باز شدن میکند از پایین ساقه قطع شود و وارونه در یک محل تاریک و گرم آویزان شود.

گل استاتیس از گیاهانی است که بسیار پروانه ها را به خود جذب میکند.