نام علمي
Hypoestes phyllostachya
نام لاتين
polka dot plant
دانستنیهای علمی
ردهبندی و جایگاه تبارشناختی
Hypoestes phyllostachya از تیرهٔ Acanthaceae (آکانتاسه) است؛ تیرهای عمدتاً گرمسیری با گونههای علفی و درختچهای. این گیاه در جنس Hypoestes قرار میگیرد که با برگهای رنگین و الگوهای لکهای ناشی از توزیع رنگدانهها (بهویژه آنتوسیانینها) شناخته میشود.
منطقهٔ بومی و زیستگاه طبیعی
خاستگاه این گونه ماداگاسکار گزارش میشود. در طبیعت، معمولاً در زیستگاههای نیمسایه تا سایهروشن مانند حاشیهٔ جنگلها و زیرآشکوبهای مرطوب رشد میکند؛ جایی که نور فیلترشده و رطوبت نسبی بالاتر فراهم است. این الگوی زیستگاهی با حساسیت گیاه به نور شدید مستقیم و خشکی سازگار است.
تاریخچهٔ معرفی و گسترش در کشت
این گیاه بهعنوان یک گونهٔ زینتی از طریق شبکههای باغبانی و تبادل گیاهان گرمسیری در سدههای اخیر به خارج از محدودهٔ بومی معرفی شد و بهسرعت در گلخانهها و سپس بهعنوان گیاه آپارتمانی رایج گردید. امروزه بیشتر نمونههای موجود در بازار، ارقام انتخابی و تکثیرشده برای شدت رنگ و الگوی لکهها هستند.
نامهای رایج (محلی و جهانی)
در منابع انگلیسی، نامهای رایج Polka dot plant و Freckle face برای آن بهکار میرود که به لکههای مشخص روی برگها اشاره دارد. در فارسی نیز معمولاً با نامهای توصیفی مانند «پولکا دات» یا «گیاه خالخالی» شناخته میشود.
![هیپوستس فیلوستاچیا]()
خصوصیات - معرفی
گیاه زینتی "هیپوستس فیلوستاچیا" گیاهی از خانواده آکانتاسه با برگ های زیبا به رنگ سبز یا سبز مایل به سفید به همراه خال هایی صورتی رنگ می باشد. به همین دلیل به این گیاه خال صورتی یا گل سنگ نیز گفته می شود. این گیاه دارای گل هایی به رنگ صورتی، صورتی کمرنگ، صورتی مایل به ارغوانی و سفید یا مایل به سفید می باشد. این گیاهان معمولاً در تمام طول سال، گل تولید می کنند. معمولاً آنها را در گلخانه پرورش می دهند اما در محیط خارج از گلخانه و فضای باز نیز می توانند به عنوان یک گیاه یکساله رشد کنند.
![polka dot plant]()
بيشتر مطالعه کنيد :
شرایط محیط رشد
دمای مورد نیاز
نیمه گرمسیری
خاک مورد نیاز
خاکی مرطوب با زهکشی مطلوب
این گیاه به سرما حساس است. در شرایط سایه – آفتاب و دمای متوسط، رشد خوبی دارد. همچنین نیاز به خاکی مرطوب با زهکشی مطلوب دارد.
هیپوستس فیلوستاچیا نسبت به سایه بسیار مقاوم است. به همین دلیل مناسب خانه های کم نور و آپارتمان هایی است که فاقد نور کافی هستند. البته اگر برای مدت طولانی در تاریکی قرار گیرد، نقاط رنگی روی برگ ها کمرنگ خواهند شد.
کود مورد نیاز این گیاه را می توان به میزان 1 گرم در لیتر کود کامل، هر دو هفته یکبار از فرودین تا شهریور، مورد استفاده قرار داد. برگ ها بخش زینتی گیاه را تشکیل می دهند. در بهار و تابستان هر ۲ هفته یک بار نیاز به تغذیه با کود کامل دارد. با چیدن جوانه ی انتهایی، گیاه حالت پر پشت و شکیلی پیدا می نماید. در مساحت های کوچک، گیاه پوششی مناسبی است.
نزدیک پنجره که از آفتاب مستقیم در امان باشد مکان خوبی برای نگهداری آن می باشد.
تاریکی بیش از حد یا سایه شدید باعث می شود نقاط صورتی رنگ در متن سبز برگ ها محو و کم رنگ شوند.
تابش مستقیم نور آفتاب به برگ ها باعث ایجاد لکه های سوخته در سطح آنها می شود.
آبیاری بیش از اندازه موجب زردی و ریزش برگ ها می گردد. در هوای خیلی سرد نیز برگ ها کمرنگ گشته و دچار ریزش می شوند.
در اثر گرما و خشکی زیاد حاشیه برگ ها خشک شده و برگ ها لوله ای می شوند.
در صورت کمبود آب برگ های پایینی شروع به ریزش می کند.
![Hypoestes phyllostachya]()
مقابله به آفات هیپوستس فیلوستاچیا
آفات رایج هیپوستس فیلوستاچیا
هیپوستس (Polka dot plant) در محیطهای آپارتمانی معمولاً به شته، شپشک آردآلود، کنه تارتن و مگس سفید حساس است. علائم شامل چسبندگی برگها (عسلک)، پیچیدگی و زردی، لکههای نقطهای روشن و تارهای ظریف روی برگها است. اولین اقدام مؤثر، قرنطینه گیاه و شستوشوی کامل سطح زیر و روی برگها با آب ولرم است.
برای کنترل، از صابون حشرهکش یا روغن نیم هر ۷–۱۰ روز، ۲–۳ نوبت استفاده کنید. در شپشک آردآلود، پاککردن کانونها با پنبه آغشته به الکل ۷۰٪ کمککننده است. افزایش رطوبت و کاهش خشکی هوا، شدت کنه را کم میکند؛ بااینحال از خیسماندن دائمی برگها در هوای سرد پرهیز کنید.
امراض و مشکلات قارچی/باکتریایی
شایعترین مشکل، پوسیدگی ریشه و طوقه ناشی از آبیاری زیاد و زهکشی ضعیف است (پژمردگی، سیاهشدن ساقه، بوی نامطبوع خاک). درمان: کاهش آبیاری، تعویض خاک سبک و ضدعفونیشده، حذف ریشههای قهوهای و استفاده از گلدان با خروجی مناسب. پیشگیری با آبیاری پس از خشکشدن سطح خاک بهترین راه است.
در رطوبت بالا و تهویه کم، لکهبرگی قارچی نیز دیده میشود. برگهای آلوده را حذف کنید، فاصله و گردش هوا را افزایش دهید و از خیسکردن شاخوبرگ هنگام آبیاری خودداری کنید؛ در موارد شدید، قارچکشهای عمومی خانگی طبق برچسب مصرف بهکار رود.
![هیپوستس فیلوستاچیا]()
نحوه تکثیر هیپوستس فیلوستاچیا
تکثیر هیپوستس فیلوستاچیا از طریق کاشت بذر در دمای 15 تا 18 درجه سانتیگراد در بهار و یا از طریق ریشه دار کردن قلمه های انتهایی (قلمه چوب سبز) در اواخر بهار و یا قلمه های نیمه رسیده در تابستان انجام می پذیرد.