نام علمي
Hieracium Aurantiacum
نام لاتين
orange hawkweed
دانستنیهای علمی
گسترش و پراکنش این گیاه بسیار بالاست و در تمامی مناطق از جمله کنار جاده ها تا درون جنگل ها می روید.
ردهبندی و جایگاه تبارشناختی
Hieracium aurantiacum با نام رایج «قلمموی شیطان» یک گونه علفی چندساله از خانواده کاسنیان (Asteraceae) و جنس Hieracium است؛ جنسی که بهدلیل تنوع بالا و پیچیدگیهای تاکسونومیک در اروپا و آسیا شناخته میشود. این گونه معمولاً با گلآذینهای زرد-نارنجی و برگهای قاعدهای روزتمانند شناخته میشود.
منطقه بومی و پراکنش جغرافیایی
زادگاه اصلی H. aurantiacum ناحیههای کوهستانی و نیمهکوهستانی اروپای مرکزی و شرقی (بهویژه بخشهایی از آلپ و کارپات) گزارش شده است. این گیاه بعدها بهعنوان گونه زینتی یا همراه بذر علوفه به مناطق دیگر منتقل شد و در برخی کشورها بهصورت طبیعیشده گسترش یافت.
زیستگاه و بومشناسی
زیستگاه مطلوب این گونه چمنزارها، حاشیه جنگلها، دامنههای کوهستانی و خاکهای نسبتاً فقیر و خوبزهکشیشده است. سازگاری با خاکهای اسیدی تا نیمهاسیدی و تحمل سرمای ارتفاعات از ویژگیهای بومشناختی آن بهشمار میآید. در بعضی مناطق غیر بومی، توانایی گسترش در چمنزارها و رقابت با گونههای بومی مورد توجه پژوهشهای اکولوژی تهاجم قرار گرفته است.
تاریخچه نامگذاری و اهمیت علمی
نامگذاری این گونه در چارچوب سنت دیرینه گیاهشناسی اروپایی انجام شد و در ادبیات فلورستیک بهعنوان یکی از گونههای شاخص Hieracium ثبت گردید. اهمیت علمی آن تا حدی به پیچیدگی تولیدمثل در گروه Hieracium مربوط است؛ در این جنس، پدیدههایی مانند تشکیل تودههای گونهای و دشواری مرزبندی ریزگونهها، مطالعه تاکسونومی و تکامل را چالشبرانگیز کرده است.
خصوصیات - معرفی
این گیاه علفی است و ارتفاعی بین 30 تا 60 سانتی متر دارد. گل های آن نارنجی درخشان هستند. برگ ها دارای کرک هستند. اندازه ی گل ها 2 سانتی متر است و گل ها تقارن شعاعی دارند. گلبرگ ها مستطیل شکل هستند و در انهتای خود پنج شاخه می شوند که ظاهری شبیه به قلم مو به آن می دهند.
برگ ها بین 5 الی 12 سانتی متر هستند و ابتدا خالت روزت دارند. این گیاه در کنار جاده ها می روزد و یک علف هرز مزاحم است و معمولا کشاورزان را با مشکل رو برو می سازد.
خوشه ی گل دارای حدود 5 گل می باشد. میوه ی این گیاه سیاه رنگ است و با کرک های سفیدی پوشده شده است. معمولا در مسیر جاده ها و روی خاک های خشک می روید.
شرایط محیط رشد
دمای مورد نیاز
8 درجه سانتیگراد
خاک مورد نیاز
کلیه ارقام خاک
نور
Hieracium aurantiacum برای رشد مطلوب به نور زیاد نیاز دارد و بهترین عملکرد را در آفتاب کامل نشان میدهد. در مناطق گرم، نیمسایهی بعدازظهر میتواند از تنش گرمایی و کاهش کیفیت گلدهی جلوگیری کند.
دما
این گیاه بومی نواحی معتدل تا کوهستانی است و در دماهای خنک تا ملایم بهترین رشد را دارد. گرمای طولانیمدت تابستانی میتواند باعث کاهش رشد رویشی و کوتاهتر شدن دوره گلدهی شود؛ در مقابل، سرما را عموماً خوب تحمل میکند و برای فضای باز مناسب است.
رطوبت و آبیاری
رطوبت متوسط و خاک با زهکشی مناسب ایدهآل است. آبیاری باید منظم اما کنترلشده باشد تا خاک همواره کمی مرطوب بماند. ماندابی شدن خاک یا آبیاری سنگین، خطر پوسیدگی ریشه و افت عمومی بوته را افزایش میدهد.
خاک و زهکشی
در خاکهای سبک تا متوسط (لوم شنی یا لوم) با زهکشی بالا بهتر استقرار مییابد و در خاکهای فقیر نیز میتواند دوام بیاورد. افزودن مواد آلیِ سبک (کمپوست رسیده) به بهبود ساختار و نگهداری رطوبت بدون خفگی ریشه کمک میکند.
اسیدیته و تغذیه
دامنه pH قابلتحمل نسبتاً گسترده است، اما خاک کمی اسیدی تا خنثی معمولاً مناسبتر است. کوددهی سنگین توصیه نمیشود؛ مصرف زیاد ازت میتواند رشد برگ را افزایش دهد و از شدت گلدهی بکاهد.
نحوه تکثیر قلم موی شیطان
این گیاه به وسیله ی بذرهایش تکثیر می شود و قابلیت گستردگی فراوانی دارد و اغلب موارد رشد و گسترش آن ها توسط کشاورزان مهار می گردد. نیاز به نگهداری خاصی ندارد و در همه نوع خاکی می روید.
عوارض جانبی - هشدار
برای کنترل این علف هرز می بایست از علف کش های انتخابی استفاده کر د همچنین استفاده از کودهای نیتروژنی می توان این گیاه را از عرصه خارج نمود.
ساير تصاوير :
گياهان ديگر از همين جنس :
آشنایی با جنس بازگوش و همه گونه های آن گياهان ديگر از همين خانواده :
آشنایی با تیره کاسنی - آستراسه و جنس های آن