معرفی و راهنمای پرورش درختان زینتی - لیلکی ایرانی

نویسنده: محبوبه آشناور
تاریخ انتشار: 1393/07/03
معرفی و راهنمای پرورش درختان زینتی - لیلکی ایرانی
لیلکی ایرانی (*Gleditsia caspica*) درختی خزان‌دار از تیرهٔ باقلائیان است که بومی نواحی خزری ایران بوده و عمدتاً در جنگل‌های هیرکانی و حاشیهٔ جلگه‌ها و دامنه‌های مرطوب شمال کشور (گیلان، مازندران و گلستان) دیده می‌شود. این گونه در اقلیم معتدل و مرطوب بهترین رشد را دارد؛ دمای ملایم تا گرمِ تابستان و زمستان‌های نسبتاً خنک را تحمل می‌کند و به رطوبت هوا و خاک متوسط تا بالا سازگار است. برای رشد مطلوب به نور کامل تا نیم‌سایه نیاز دارد و در خاک‌های عمیق و نسبتاً مرطوب عملکرد بهتری نشان می‌دهد.

از نظر ریخت‌شناسی، تنه و شاخه‌ها غالباً دارای خارهای سخت (گاهی منشعب) هستند. برگ‌ها شانه‌ای (گاهی دوشانه‌ای) و مرکب‌اند و برگچه‌ها کوچک و بیضوی تا کشیده‌اند. گل‌ها کوچک و معمولاً سبزفام تا زردمایل بوده و در خوشه‌ها ظاهر می‌شوند. میوه‌ها نیام‌های دراز و نسبتاً تخت هستند که پس از رسیدن قهوه‌ای شده و بذرهای سخت درون آن قرار می‌گیرد.

نام رایج آن در ایران «لیلکی» یا «لیلکی ایرانی» است. در منابع انگلیسی معمولاً با نام‌هایی مانند **Caspian gleditsia** یا **Caspian honey locust** (و به‌صورت کلی‌تر در گروه honey locusts) شناخته می‌شود. این گونه بیشتر به‌عنوان درخت بومی جنگل‌های هیرکانی و نیز برای فضای سبز/بادشکن مطرح است و شهرت ویژهٔ دارویی یا صنعتی فراگیرِ شناخته‌شده‌ای مانند برخی گیاهان دارویی کلاسیک ندارد.

Nargil_Gleditsia Caspica
نام علمي
Gleditsia Caspica
نام لاتين
Caspian Locust
خانواده (تيره)

دانستنیهای علمی

لیلکی ایرانی یک گونه از جنس Gleditsia . بومی غرب آسیا، در آذربایجان و شمال ایران تا دریای خزر می باشد. این درخت یک درخت خزاندار به ارتفاع 12 متر، و با شاخه هایی پوشیده از خارهای متعدد به طول 10 تا 20 سانتی متر می باشد. گل ها متمایل به سبز و خوشه ای به طول 10 سانتی متر. میوه نیام دار و به طول 20 سانتی متر و عرض 3 سانتی متر می باشد.

این گونه بسیار شباهت به گونه Gleditsia japonica از آسیای شرقی دار.

لیلکی ایرانی یکی از گیاهانی است که عمل تثبیت نیتروژن را انجام می دهد.

محل رویش این درخت در ایران در نقاط پست و مرطوب جنگل های شمال می باشد. دامنه انتشار آن از جنگل های آستارا تا نور است. و در نواحی شرقی و شمال شرقی البرز نمی روید. معمولا در سواحل انتشار بیشتری دارد و همچنین در ارتفاعات بالای 500 متر نیز نمی روید.

لیلکی ایرانی

خصوصیات - معرفی


نور مورد نياز
نور مورد نیاز گیاه لیلکی ایرانی
زیاد
آبياري و رطوبت
رطوبت مورد نیاز  لیلکی ایرانی
کمی مرطوب
دماي مورد نياز
دمای مورد نیاز  لیلکی ایرانی
متحمل به خشکی
خاک مورد نياز
خاک مورد نیاز  لیلکی ایرانی
هر نوع خاک با زهکش کافی

درخت لیلکی ایرانی دارای تاج باز و پهن می باشد و برگ های آن مرکب و شانه ای و میوه های آن کشیده و عنابی رنگ و درشت است. ساقه و تنه آن دارای خارهای درشت به طول 15 سانتی متر می باشد. برگ های آن شانه ای-مرکب به طول 15 تا 25 سانتی متر و دارای 12 تا 20 برگچه به طول 2 تا 5 سانتی متر می باشد.

زمان شروع گلدهی لیلکی ایرانی اواسط بهار می باشد.

گل های این گیاه هرمافرودیت (دارای گل های ماده و نر روی یک گیاه) و معطر هستند. و گرده افشانی گل های آن توسط حشرات صورت می گیرد.

Caspian Locust


بيشتر مطالعه کنيد :


شرایط محیط رشد

رشد مناسبی در خاک های لومی دارد ولی معمولاً در بیشتر خاک ها می تواند کشت شود. به نور زیادی نیاز دارد و بهتر است در مکان های سایه کشت نشود. این درختان به تنش خشکی و هوای آلوده مقاوم هستند.

آب و هوا: سرما و گرما و شرایط ساحلی را قبول می کند. این گیاه تابش مستقیم خورشید، باد، دود، و گرد و خاک را تحمل می کند.

هرس: برای سبک کردن تاج و ممانعت از شکستن شاخه ها توصیه می شود که هر ساله در پائیز هرس و تنک شود.

Gleditsia Caspica

مقابله به آفات لیلکی ایرانی

این گیاهان مقاوم به قارچ عسلی هستند.

آفات مهم لیلکی ایرانی (Gleditsia caspica)

مهم‌ترین آفات لیلکی ایرانی شامل شته‌ها، شپشک‌ها و حفارهای ساقه و ریشه هستند. شته‌ها با مکیدن شیره گیاهی موجب پیچیدگی برگ، کاهش رشد و ترشح عسلک می‌شوند که رشد قارچ فوماژین را تشدید می‌کند. شپشک‌های سپردار روی شاخه‌ها و برگ‌ها استقرار یافته و باعث زردی، ریزش برگ و ضعف عمومی درخت می‌شوند. لارو برخی حشرات چوب‌خوار با حفاری در ساقه و ریشه، هدایت شیره را مختل کرده و در درازمدت موجب خشکیدگی شاخه‌ها می‌گردند.

بیماری‌های قارچی و باکتریایی لیلکی ایرانی

بیماری‌های لکه‌برگی قارچی، پوسیدگی ریشه و شانکر ساقه در شرایط رطوبت بالا و زهکش ضعیف شیوع می‌یابند. لکه‌های قهوه‌ای تا سیاه روی برگ‌ها، سوختگی حاشیه برگ و ریزش زودرس از علائم متداول هستند. در پوسیدگی ریشه، زردی عمومی تاج، پژمردگی در هوای گرم و کاهش رشد سالانه مشاهده می‌شود. شانکر ساقه به صورت زخم‌های فرو رفته، ترشح صمغ و خشک شدن تدریجی سرشاخه‌ها بروز می‌کند.

روش‌های پیشگیری و مبارزه با آفات و امراض

مدیریت تلفیقی (IPM) بهترین راهبرد برای حفظ سلامت لیلکی ایرانی است. انتخاب نهال سالم، کاشت در خاک با زهکش مناسب و اجتناب از آبیاری غرقابی، ریسک پوسیدگی ریشه را کاهش می‌دهد. هرس به‌موقع شاخه‌های خشک و آلوده، بهبود تهویه تاج و حذف منابع آلودگی را ممکن می‌سازد. استفاده از دشمنان طبیعی شته‌ها و کاهش مصرف کودهای ازته، جمعیت آفات را کنترل می‌کند. در آلودگی‌های شدید، به‌کارگیری حشره‌کش‌ها و قارچ‌کش‌های ثبت‌شده، همراه با رعایت زمان‌بندی و دز توصیه‌شده، ضروری است.

لیلکی ایرانی

نحوه تکثیر لیلکی ایرانی

تکثیر لیلکی از طریق کشت بذر می باشد. بذور 24 ساعت قبل از کشت در آب گرم خیسانده شده و در بهار در گلخانه کشت می شوند. یا در پاییز یا زمستان در خزانه هوای آزاد کشت می گردند.

Caspian Locust

خواص و کاربردهای دارویی و صنعتی

این درخت دارای چوب بسیار سختی است. در مصارف روستایی جهت استفاده به عنوان پایه ی انبار برنج و پایه ی بنا به کار می رود. از میوه های سبز آن برای تغذیه گاوهای گوشتی استفاده شده و میوه های رسیده آن نیز به عنوان علوفه زمستانی گاوها می باشد. پوست درخت نیز می تواند به عنوان غذای دام ها مورد استفاده قرار گیرد.

معرفی و راهنمای پرورش درختان زینتی - لیلکی ایرانی

سایر اطلاعات

Gleditsia Caspica

ساير تصاوير :  


گياهان ديگر از همين جنس :

آشنایی با جنس اقاقیای خاردار و همه گونه های آن


گياهان ديگر از همين خانواده :

آشنایی با تیره بقولات - لگوم داران و جنس های آن

امتیاز شما به این مقاله

میانگین امتیاز: 4.6 از ۵، بر اساس 25 امتیاز

پرسش‌ها و نظرات این مقاله

علی قاضی 1399/12/13
چه مشکلی داره اگه نشا این گیاه رو توی بهار بیرون بکاریم؟

ثبت پرسش یا نظر جدید