کوچینیا گرندیس( پیچک کدو)

دانستنیهای علمی

پیچک کدو گیاهی است از خانواده cucurbitaceae  ( خانواده کدو) که بومی مناطق معتدل آسیا و آفریقا میباشد.
این گیاه در کشورهای هند، فیلیپین، چین، اندونزی، مالزی،تایلند ،ویتنام، گینه نو ، استرالیا و جزائر فیجی و هاوایی میروید.
پیچک کدو یک تاک گرمسیری میباشد که دارای رشد بسیار زیادی میباشد از این رو در هاوایی در لیست علفهای هرز قرار گرفته است زیرا جلوی رسیدن نور به سایر گیاهان را میگیرد به خصوص سبزیجاتی که در زیر این گیاه کاشته شده اند.
در بخش هایی از جزائر کارائیب این گیاه را به نام lizard food  (غذای مارمولک) میشناسند.
این گیاه به دلیل گلهای سفید و زیبایی که دارد کاشته میشود و به سرعت بین درختها،بوته ها ، نرده ها و گیاهان پخش میشود.
پیچک کدو ، جزء گیاهان دارویی نیز محسوب شده و دارای خواص درمانی نیز هست که به آن اشاره خواهیم کرد.

خصوصیات - معرفی

این تاک چند ساله دارای رشد سریعی بوده و میتواند 4 اینچ در روز رشد کند .
ریشه های این گیاه بسیار عمیق هستند و کنترل این گیاه بسیار مشگل است.
برگها پیچک شکل هستند و 5 گوشه میباشند ، طول و عرض این برگها بین 5 تا 10 سانتیمتر میباشد .
گلها سفید رنگ هستند و 4 سانتیمتر قطر دارند و دارای 5 گلبرگ هستند .
پیچک کدو نیاز به گرده افشانی متقاطع بین گیاهان نر و ماده دارد ولی پس از آن به سرعت گسترده میشود.
میوه این گیاه شبیه خانواده توتها است ،بیضی شکل و بدون کرک است و پوست ضخیمی دارد .
میوه خام ،سبز رنگ است و پس از رسیده شدن قرمز میشود .
میوه رسیده بین 25 تا 60 میلیمتر طول و بین 15 تا 35 میلیمتر قطر دارد و شامل تعداد زیادی دانه میباشد .
دانه های این گیاه توسط پرندگان،موشها و سایر پستانداران پراکنده میشود.

شرایط نگهداری کوچینیا گرندیس( پیچک کدو)

نور مورد نياز زیاد آبياري و رطوبت مرطوب دماي مورد نياز 18-20 درجه سانتیگراد خاک مورد نياز خاک ماسه ای خوب زهکشی شده

نگهداری از گیاه کوچینیا گرندیس به شرح زیر میباشد:

نور: این گیاه به نور زیاد نیاز دارد ولی بهتر است به صورت غیر مستقیم باشد نه تابش مستقیم.
میتواند در نیمسایه نیز رشد کند.
خاک: خاک مناسب برای رشد این گیاه ، خاک ماسه ای خوب زهکشی شده میباشد.
آبیاری: به آبیاری متوسط نیاز دارد.
دما: همانطور که ذکر شد این گیاه متعلق به نواحی مدیترانه ای میباشد و دمای بین 18 تا 20 دمایی مناسب برای رشد این گیاه است.
پیچک کدو تحمل هوای سرد را ندارد و سریعا از بین میرود.

کنترل این گیاه از طریق هرس کردن امکان پذیر نمیباشد فقط می توانید میوه های این گیاه را بچینید تا بذرها کمتر پراکنده شوند.

خواص و کاربردهای دارویی و صنعتی

 برگها، ریشه ها و میوه این گیاه مصرف دارویی دارد.

این گیاه دارویی خواصی به شرح زیر دارد:

در طب سنتی از میوه های این گیاه برای درمان جذام ،تب ،آسم ، برونشیت و زردی استفاده میشود.
عصاره این گیاه برای تنظیم سطح قند خون بسیار مناسب است بنابراین استفاده از این عصاره به بیماران دیابتی توصیه می شود .
در تایلند از این گیاه نوشیدنی تهیه میشود که شامل آنتی اکسیدان است و قند خون را بالا نمیبرد.
میوه این گیاه مزه ای شبیه خربزه تلخ دارد و در بسیاری از کشورها از جمله تایلند ،هند، اندونزی در غذاهایشان استفاده میشود.

مقابله به آفات کوچینیا گرندیس( پیچک کدو)

آفات رایج

در کشت Coccinia grandis آفات مکنده مانند شته‌ها، سفیدبالک و کنه تارتن شایع‌اند و با زردی برگ، پیچیدگی و ترشح عسلک همراه می‌شوند. همچنین مگس‌های میوه می‌توانند با تخم‌گذاری در میوه باعث پوسیدگی و ریزش شوند.

برای کنترل، پایش هفتگی زیرِ برگ‌ها، حذف برگ‌های آلوده، نصب تله‌های زرد چسبنده برای سفیدبالک و تله‌های فرمونی/طعمه‌ای برای مگس میوه توصیه می‌شود. افزایش تهویه، کاهش گردوغبار و آبیاری منظم به کاهش کنه کمک می‌کند. در صورت شدت آلودگی، استفاده هدفمند از صابون حشره‌کش، روغن‌های باغبانی یا حشره‌کش‌های انتخابی با رعایت دوره کارنس انجام شود.

امراض مهم

سفیدک پودری و سفیدک داخلی از بیماری‌های رایج‌اند که به‌ترتیب با پوشش سفید آردی و لکه‌های زرد-قهوه‌ای با کپک در زیر برگ دیده می‌شوند. لکه‌برگی‌های قارچی و پوسیدگی ریشه (در خاک‌های سنگین و آبیاری زیاد) نیز باعث ضعف بوته و کاهش محصول می‌شوند. ویروس‌های موزاییکی می‌توانند ناهنجاری برگ و کاهش رشد ایجاد کنند.

پیشگیری کلید اصلی است: فاصله کاشت مناسب، آبیاری قطره‌ای، پرهیز از خیس‌کردن شاخ‌وبرگ، حذف بقایای آلوده و تناوب زراعی با گیاهان غیرکدویی. برای سفیدک‌ها می‌توان از گوگرد یا قارچ‌کش‌های مناسب استفاده کرد. در بیماری‌های ویروسی، کنترل ناقل‌ها و حذف بوته‌های آلوده ضروری است.

نحوه تکثیر کوچینیا گرندیس( پیچک کدو)

تکثیر این گیاه بسیار ساده بوده و از طریق کاشت بذر میباشد.
ماههای خرداد، تیر و شهریور ماههای مناسب برای کاشت بذر هستند.

تولیدمثل Coccinia grandis در طبیعت

کوچینیا گرندیس در طبیعت عمدتاً به‌صورت دوپایه دیده می‌شود؛ یعنی گل‌های نر و ماده معمولاً روی پایه‌های جداگانه قرار دارند. گرده‌افشانی بیشتر توسط حشرات، به‌ویژه زنبورها، انجام می‌شود و پس از لقاح، میوه تشکیل شده و بذرها توسط پرندگان و جانوران میوه‌خوار پراکنده می‌گردند. توانایی ریشه‌زایی ساقه‌های خزنده و رشد از اندام‌های زیرزمینی باعث گسترش سریع و تشکیل توده‌های متراکم در زیستگاه‌های گرمسیری می‌شود.

تکثیر در خانه: بذر

برای تکثیر بذری، بذرهای رسیده را از میوه جدا کرده، شسته و در بستر سبک و مرطوب (مانند کوکوپیت+پرلیت) در دمای گرم نگه دارید. جوانه‌زنی با رطوبت یکنواخت و نور غیرمستقیم بهتر است. برای میوه‌دهی، وجود هر دو پایه نر و ماده یا دسترسی به گرده ضروری است.

تکثیر در خانه: قلمه و خوابانیدن

روش رایج‌تر، قلمه ساقه نیمه‌خشبی با 2–3 گره است؛ برگ‌های اضافی را کم کنید و قلمه را در بستر مرطوب قرار دهید تا ریشه‌دار شود. همچنین می‌توان بخشی از ساقه را روی خاک خوابانید و یک گره را زیر خاک ثابت کرد تا ریشه بدهد. تکثیر رویشی معمولاً سریع‌تر و مشابه پایه مادری است.

طالبی