این گیاه با نام علمی Carya glabra و نام مرسوم (Pignut Hickory) که به فارسي هیکوری خوکی (هیکوری پیگنات) ناميده ميشود، گياهي از خانواده Juglandaceae بومي بومی شرق آمریکای شمالی؛ از جنوب کانادا تا شرق و جنوبشرق ایالات متحده، بهطور طبیعی در جنگلهای پهنبرگ، دامنههای خشک تا نیمهمرطوب و خاکهای عمیق رشد میکند مي باشد. نياز هاي اين گياه عبارتند از نور: زیاد رطوبت: کمی مرطوب دماي محيط: 15 تا 25 خاک: خاک لومی عمیق با زهکشی مناسب؛ تحملپذیر نسبت به خاکهای نسبتاً فقیر و خشک؛ ترجیحاً خاک کمی اسیدی تا خنثی؛ pH حدود 5.5 تا 7.5
دانستنیهای علمی
ردهبندی و خویشاوندی گیاهشناسی
Carya glabra که در فارسی با نام «هیکوری خوکی» یا «هیکوری پیگنات» شناخته میشود، از تیره Juglandaceae (خانواده گردو) و از جنس Carya است. این گونه در رده دولپهایها (Magnoliopsida) و راسته Fagales قرار میگیرد. هیکوریها از نظر تکاملی به گردوهای معمولی (Juglans) نزدیکاند اما در یک جنس مجزا طبقهبندی میشوند.
منطقه بومی و پراکنش طبیعی
Carya glabra بومی شرق و بخشهایی از مرکز آمریکای شمالی است و از ایالتهای نیوانگلند در شمال تا فلوریدا و تگزاس در جنوب و غرب گسترش دارد. این گونه عمدتاً در جنگلهای برگریز معتدل رشد میکند و اغلب در همراهی با بلوطها، افراها و دیگر هیکوریها دیده میشود. مقاومت نسبتاً بالایی به سرما دارد، اما برای رشد مطلوب به تابستانهای گرم و فصل رشد طولانی نیازمند است.
زیستگاه و بومشناسی
زیستگاه معمول هیکوری خوکی، دامنههای خشک تا نسبتاً مرطوب، خاکهای عمیق، با زهکشی خوب و نسبتاً اسیدی تا خنثی است. این درخت بهعنوان یک گونه «کانونی» در برخی تیپهای جنگل هیکوری ـ بلوط نقش دارد و با تولید میوههای مغزداری که منبع غذایی حیاتوحش (بهویژه سنجابها و خوکها) است، در شبکه غذایی جنگل اهمیت دارد. سیستم ریشهای عمیق آن در تثبیت خاک و چرخه مواد مغذی نقش ایفا میکند.
تاریخچه و کاربردهای سنتی
بومیان آمریکای شمالی چوب سخت و مقاوم Carya glabra را برای ساخت ابزار، دسته ابزار و گاهی سوخت استفاده میکردند. چوب هیکوری به دلیل استحکام، انعطافپذیری و ارزش سوختی، در تاریخ جنگلداری آمریکای شمالی جایگاه ویژهای دارد. هرچند مغز میوه این گونه نسبت به برخی گونههای دیگر هیکوری کوچکتر و کمتر خوراکی است، اما بهطور محلی بهعنوان منبع غذایی حیاتوحش و گاه مصرف انسانی مورد توجه بوده است.
خصوصیات - معرفی
ویژگیهای کلی اندامهای هوایی
هیکوری خوکی Carya glabra درختی برگریز و متوسط تا درشتجثه است که در زیستگاه طبیعی خود معمولاً 15 تا 25 متر ارتفاع میگیرد. فرم کلی تاج درخت باریک تا تخممرغی کشیده است و با افزایش سن، تاج بازتر و نامنظمتر میشود. شاخهبندی در سنین جوانی متقارن و نسبتاً قائم است، اما درختان مسن شاخههای خمیده و نسبتاً آویزان نشان میدهند.
ساقه، پوست و جوانهها
پوست تنه درختان جوان صاف تا کمی شیاردار و به رنگ خاکستری مایل به قهوهای است. با افزایش سن، پوست بهتدریج ضخیم، تیرهتر و به شدت شیاردار و ناهموار میشود، اما برخلاف بسیاری از هیکوریها، قطعات پوست کمتر به صورت نوارههای بلند جدا میشوند. جوانهها کوچک تا متوسط، تخممرغی و اغلب بدون کرک محسوساند. شاخههای یکساله باریک، به رنگ قهوهای مایل به خاکستری و با عدسکهای ریز پراکنده هستند.
برگها
برگها شانهای مرکب (پینیت) و معمولاً 5 تا 7 برگچه دارند. طول کل برگ اغلب بین 15 تا 25 سانتیمتر است. برگچهها باریک تا بیضویکشیده، با طول حدود 7 تا 15 سانتیمتر و حاشیهٔ دندانهدار ریز هستند. سطح رویی برگچهها سبز تیره و براق و سطح زیرین سبز روشنتر و تقریباً بدون کرک است. نوک برگچهها تیز و قاعده آنها باریک و ناهمسان است و رگبرگ میانی برجسته به چشم میآید. در پاییز رنگ برگها عمدتاً زرد طلایی تا زرد مایل به قهوهای میشود.
گلها و ساختار زایشی
هیکوری خوکی دوپایه روی یک پایه (تکپایه) است و گلهای نر و ماده روی یک درخت اما در ساختارهای جداگانه قرار دارند. گلهای نر به صورت شاتونهای آویز بلند و باریک در بهار ظاهر میشوند و معمولاً سبز مایل به زرد هستند. گلهای ماده کوچک، کروی تا تخممرغی و در انتهای شاخههای سال جاری و در خوشههای کوتاه قرار میگیرند. اگرچه میوه و دانه از نظر بومشناختی مهماند، اما در سطح اندامشناسی، تخمدان فوقانی و پوشش بیرونی میوه بهتدریج سخت و چوبی میشود.
شرایط نگهداری هیکوری خوکی (هیکوری پیگنات)
نور مورد نياز
زیاد
آبياري و رطوبت
کمی مرطوب
دماي مورد نياز
15 تا 25 درجه سانتیگراد
خاک مورد نياز
خاک لومی عمیق با زهکشی مناسب؛ تحملپذیر نسبت به خاکهای نسبتاً فقیر و خشک؛ ترجیحاً خاک کمی اسیدی تا خنثی؛ pH حدود 5.5 تا 7.5
|
دمــا و اقلیم مناسب برای Carya glabra
Carya glabra بومی جنگلهای معتدل شرق آمریکای شمالی است و به تابستانهای گرم و زمستانهای سرد عادت دارد. این گونه معمولاً در نواحی با دمای زمستان تا حدود ۱۵- درجه سانتیگراد را تحمل میکند، اما یخبندانهای شدید و طولانیمدت میتوانند به نهالهای جوان آسیب بزنند. بهترین رشد در مناطقی با چهار فصل مشخص، بارش سالانهٔ متوسط و دوره رشد نسبتاً طولانی دیده میشود. نوسان دمای روز و شب برای چوبگیری و رسیدن میوه مفید است.
رطوبت و نیاز آبی
Carya glabra به طور طبیعی در خاکهای نسبتاً مرطوب ولی با زهکش مناسب رشد میکند. تحمل خشکی متوسطی دارد اما در سالهای نخست استقرار به آبیاری منظم نیازمند است. رطوبت نسبی متوسط (نه خیلی خشک و نه خیلی مرطوب) برای کاهش تنش آبی و پیشگیری از ریزش زودرس برگها اهمیت دارد. آبگرفتگی طولانیمدت در اطراف ریشهها میتواند باعث پوسیدگی و کاهش رشد شود.
نور و شدت تابش
این گونه یک درخت نورپسند است و برای رشد بهینه به تابش مستقیم آفتاب حداقل ۶ ساعت در روز نیاز دارد. در سایهروشن جنگل جوانهزنی و استقرار امکانپذیر است، اما رشد نهایی، حجم تاج و تولید میوه در نور کامل بسیار بهتر خواهد بود. سایه انداختن درختان بلندتر میتواند قطر تنه و توسعه ریشه را محدود کند.
خاک، pH و ویژگیهای بستر رشد
Carya glabra در خاکهای عمیق، لومی تا لومیرسی، با زهکش خوب بهترین عملکرد را دارد. خاک باید توان نگهداری رطوبت همراه با تهویه کافی داشته باشد. این گونه pH کمی اسیدی تا خنثی (حدود ۵٫۵ تا ۷) را ترجیح میدهد، هرچند تا حدودی خاکهای کمی قلیایی را نیز تحمل میکند. حضور مواد آلی و خاک برگ جنگلی برای بهبود ساختمان خاک و تغذیه ریشهها بسیار مفید است.
منابع :
ساير تصاوير :
گياهان ديگر از همين جنس :
گياهان ديگر از همين خانواده :