این گیاه با نام علمی Banksia ashbyi و نام مرسوم (Ashby Banksia) که به فارسي بانکسیا اشبی ناميده ميشود، گياهي از خانواده Proteaceae بومي بومی جنوبغرب استرالیا؛ بهطور طبیعی در بوتهزارهای ساحلی، دشتهای شنی و زیستگاههای فینبوسمانند با اقلیم مدیترانهای رشد میکند مي باشد. نياز هاي اين گياه عبارتند از نور: زیاد رطوبت: کمی مرطوب دماي محيط: 15 تا 25 خاک: خاک بسیار سبک شنی یا شنیسنگلاخی با زهکشی عالی؛ بسیار حساس به فسفر؛ نیازمند خاک فقیر و اسیدی؛ pH حدود 5 تا 6.5
دانستنیهای علمی
خانواده و ردهبندی گیاهشناسی
Banksia ashbyi (بانکسیا اشبی) گونهای همیشهسبز از تیره Proteaceae است که در راسته Proteales قرار میگیرد. این گونه متعلق به جنس Banksia و زیرجنس Banksia subg. Banksia است. بانکسیاها به دلیل مخروطهای چوبی و سنبلههای گل متراکم از شاخصترین عناصر فلور استرالیا به شمار میآیند.
منطقه بومی و پراکنش طبیعی
زیستگاه طبیعی Banksia ashbyi در غرب استرالیا، عمدتاً در نوار ساحلی شمالغربی این قاره است. این گیاه در ایالت Western Australia، بهویژه در نواحی نیمهخشک با بارندگی کم تا متوسط رشد میکند. پراکنش آن غالباً روی تپههای شنی، دشتهای ماسهای و خاکهای نسبتاً فقیر از نظر مواد غذایی است. بسترهای ماسهای اسیدی تا خنثی برای استقرار و توسعه ریشههای گسترده آن مناسب هستند.
زیستگاه، بومشناسی و نقش در اکوسیستم
Banksia ashbyi در جوامع گیاهی «اسکرابلند»ها و «هیتلند»های خشک حضور دارد و به خوبی به آتشسوزیهای دورهای سازگار شده است. مخروطهای چوبی آن دانهها را تا زمان رخداد آتش در خود نگه میدارند و سپس آزاد میکنند. این سامانه «سرِتنیتی» (serotiny) باعث تجدید نسل پس از آتش و حفظ جمعیت در زیستگاههای آتشخیز میشود. گلآذینهای نارنجیـقرمز آن منبع مهم شهد برای پرندگان شهدخوار و حشرات گردهافشان بهشمار میآیند.
تاریخچه کشف، نامگذاری و پژوهشها
Banksia ashbyi نخستین بار در اوایل سدهٔ بیستم توصیف علمی شد و نام آن به افتخار گیاهشناس و گردآورنده گیاهان استرالیایی، Edgar Ashby، انتخاب شده است. این گونه در فلوریستیک و سیستماتیک تیره Proteaceae جایگاه مهمی دارد و در مطالعات تکامل سازگاری با آتش، تنوع ساختار مخروط و راهبردهای تولیدمثل مورد استفاده قرار میگیرد. بررسیهای اخیر ژنتیکی، تنوع درونگونهای و انطباقهای محلی آن را در مناطق مختلف غرب استرالیا نشان دادهاند.
خصوصیات - معرفی
مشخصات کلی اندامهای گیاه بانکسیا اشبی (Banksia ashbyi)
گیاه بانکسیا اشبی یک درختچه تا درخت کوچک بومی استرالیاست که معمولاً بین ۲ تا ۶ متر ارتفاع دارد. فرم کلی گیاه اغلب گسترده و بوتهای است و تاج نسبتاً باز و نامنظمی دارد. این گونه همیشهسبز است و در تمام سال برگهای خود را حفظ میکند.
ساقه و پوست
ساقههای اصلی چوبی، نسبتاً ضخیم و در سنین بالا دارای پوستی زبر و ترکخورده هستند. رنگ پوست از قهوهای تیره تا خاکستری متغیر است. شاخههای جوان نازکتر، اغلب دارای کرکهای ریز و به رنگ سبز مایل به قهوهای هستند. ساختار چوبی ساقه به گیاه امکان تحمل خشکی و باد شدید را میدهد.
برگها
برگهای بانکسیا اشبی معمولاً باریک، کشیده و خطی تا نیزهایشکل هستند. طول برگها در حدود ۵ تا ۱۵ سانتیمتر و عرض آنها معمولاً کمتر از ۱ سانتیمتر است. حاشیه برگها اغلب دندانهدار یا دارای بریدگیهای ریز است. رنگ برگها سبز تیره در سطح رویی و کمی روشنتر در سطح زیرین است و ممکن است سطحی کمی زبر یا چرمی داشته باشند.
گلآذین و گلها
گلها به صورت خوشههای استوانهای متراکم (شبیه شمع) روی انتهای شاخهها تشکیل میشوند. طول گلآذین معمولاً ۱۰ تا ۲۰ سانتیمتر است. رنگ گلها از نارنجی روشن تا نارنجی متمایل به قرمز متغیر است و در زمان گلدهی جلوه بسیار چشمگیری دارند. هر گل منفرد لولهایشکل بوده و پرچمها بهصورت برجسته از سطح گلآذین بیرون میزنند.
میوه و دانه
پس از پایان گلدهی، گلآذینها به مخروطهای چوبی سخت تبدیل میشوند. این مخروطها به رنگ قهوهای تیره هستند و روی آنها فولیکولهای ضخیم حاوی دانه قرار دارد. دانهها معمولاً بالدار و扁 هستند و برای پراکنش توسط باد سازگار شدهاند.
شرایط نگهداری بانکسیا اشبی
نور مورد نياز
زیاد
آبياري و رطوبت
کمی مرطوب
دماي مورد نياز
15 تا 25 درجه سانتیگراد
خاک مورد نياز
خاک بسیار سبک شنی یا شنیسنگلاخی با زهکشی عالی؛ بسیار حساس به فسفر؛ نیازمند خاک فقیر و اسیدی؛ pH حدود 5 تا 6.5
|
معرفی کلی شرایط رشد بانکسیا اشبی
بانکسیا اشبی (Banksia ashbyi) بومی مناطق خشک و گرم استرالیاست و در محیطهای گرم، آفتابی و با خاک فقیر اما با زهکشی عالی بهترین رشد را دارد. این گیاه برای باغهای کمآب و اقلیمهای نیمهخشک بسیار مناسب است.
دما و تحمل سرما
بانکسیا اشبی دمای گرم تا معتدل را ترجیح میدهد و در بازه حدود ۱۰ تا ۳۰ درجه سانتیگراد رشد بهینه دارد. سرمای شدید و یخبندان مداوم میتواند به جوانهها و ریشهها آسیب برساند. در مناطق سرد، کاشت در گلدان و جابهجایی به مکان محافظتشده در زمستان توصیه میشود.
نور و شدت تابش
این گونه به آفتاب کامل نیاز دارد و حداقل ۶ تا ۸ ساعت نور مستقیم در روز برای گلدهی مطلوب ضروری است. در سایه یا نیمسایه، رشد کند و گلدهی بسیار ضعیف میشود. در مناطق بسیار گرم، جریان هوای مناسب برای جلوگیری از تنش حرارتی اهمیت دارد.
رطوبت و آبیاری
بانکسیا اشبی به خشکی مقاوم است و رطوبت نسبی متوسط تا پایین را ترجیح میدهد. آبیاری باید عمیق اما با فواصل نسبتاً طولانی باشد تا خاک بین دو آبیاری تقریباً خشک شود. رطوبت دائماً بالا و خاک همیشه خیس، خطر پوسیدگی ریشه را بهشدت افزایش میدهد.
خاک، زهکشی و تغذیه
خاک سبک، شنی یا شنی–لومی با زهکشی بسیار خوب برای این گیاه ایدهآل است. خاکهای سنگین و رسی باید با شن درشت و مواد آلی سبک اصلاح شوند. این گیاه خاکهای کمموادغذایی و کمی اسیدی تا خنثی را میپسندد و به فسفر زیاد حساس است؛ بنابراین از کودهای کمفسفر یا ویژه گیاهان بومی استرالیا استفاده شود.
منابع :
ساير تصاوير :
گياهان ديگر از همين خانواده :