Aristolochia elegans elegant Dutchman's pipe که به فارسی آریستولوشیا الگانس نامیده میشود، گیاهی از خانواده Aristolochiaceae، بومی آمریکای جنوبی می باشد. نیاز های این گیاه عبارتند از نور: متوسط رطوبت: کمی مرطوب دمای محیط: نواحی نیمه گرمسیری خاک: خاک های غنی از مواد غذایی با پی اچ اسیدی تا خنثی
دانستنیهای علمی
نام علمي
Aristolochia elegans
نام لاتين
elegant Dutchman's pipe
ردهبندی و خانواده گیاهشناسی
Aristolochia elegans که در فارسی با نام آریستولوشیا الگانس شناخته میشود، گیاهی گلدار از تیره Aristolochiaceae است. این تیره شامل حدود ۷–۸ سرده و بیش از ۵۰۰ گونه است که عمدتاً بهعنوان تاکهای پیچنده یا گیاهان علفی شناخته میشوند. سرده Aristolochia به دلیل گلهای نامعمول و اغلب لولهایشکل خود مشهور است.
منطقه بومی و پراکنش
خاستگاه اصلی آریستولوشیا الگانس، نواحی گرمسیری و نیمهگرمسیری آمریکای جنوبی، بهویژه برزیل است. از آنجا این گونه به بسیاری از مناطق گرم جهان معرفی شده و اکنون در آمریکای مرکزی، کارائیب، جنوب ایالات متحده، آفریقا، استرالیا و بخشهایی از آسیا کشت میشود. در برخی مناطق مرطوب و گرم، این گیاه میتواند خصلت گونه مهاجم پیدا کند.
زیستگاه و ویژگیهای بومشناختی
زیستگاه طبیعی این گونه، جنگلهای حارهای و حاشیه جنگلها با نور فیلترشده، رطوبت بالا و خاک غنی از مواد آلی است. آریستولوشیا الگانس یک تاک همیشهسبز پیچنده است که با پیچیدن به درختان و سازهها بالا میرود. گلهای لولهای و لکهدار آن با تولید بو و ساختار ویژه، حشرات گردهافشان را به دام انداخته و آزاد میکنند؛ این مکانیسم، نمونهای شاخص از گردهافشانی تخصصیافته در گیاهان است.
تاریخچه و اهمیت علمی
این گونه در سده نوزدهم بهعنوان یک گیاه زینتی غیرعادی در باغهای گرمسیری اروپا و امریکا مورد توجه قرار گرفت. بهمرور، ترکیبات شیمیایی آن، از جمله آریستولوخیک اسید، موضوع پژوهشهای فراوانی شد، زیرا این ترکیبات دارای اثرات سرطانزایی و نفروتوکسیک شناخته شدند. مطالعه آریستولوشیا الگانس نقشی مهم در شناخت خطرات برخی داروهای گیاهی سنتی حاوی آریستولوخیا داشته است و آن را به نمونهای بارز از ضرورت ارزیابی ایمنی گیاهان دارویی تبدیل کرده است.
![آریستولوشیا الگانس]()
![آریستولوشیا الگانس]()
خصوصیات - معرفی
گیاه زینتی "آریستولوشیا الگانس" یکی از گیاهان رونده از خانواده آریستولوشیاسه می باشد که حدود 3 تا 4.5 متر نیز طول دارد. این گیاه دارای ساقه های بلند و باریک و چوبی است. برگ های آن به رنگ سبز روشن، قلبی شکل، به طول 7 تا 9 سانتیمتر و عرض 5 تا 10 سانتیمتر و انبوه می باشد. گل ها شیپوری، به رنگ زرد مایل به سبز با نقاط و طرح هایی به رنگ قهوه ای مایل به ارغوانی هستند. این گل ها حدود 7 تا 8 سانتیمتر طول داشته و به صورت منفرد در زاویه برگ ها تشکیل می شوند. دوره گلدهی این گیاهان، طولانی بوده و تمام طول تابستان می تواند رخ دهد. گل ها دارای عطر نامطبوعی هستند و گرده افشانی آنها توسط حشراتی صورت می گیرد که به سمت عطر گل ها جذب می شوند. هر گل تعدادی بذر تولید می کند. بذور بالدار بوده و به صورت کپسول خشک ناشکوفا می باشند که به صورت چتر از هم جدا می شوند. بالدار بودن بذرها این امکان را برای آنها فراهم می کند که به راحتی توسط وزش باد، پراکنده شوند.
این گیاهان حاوی یک آلکالوئید سمی به نام آریستولوشیک اسید هستند.
![elegant Dutchman's pipe]()
![elegant Dutchman's pipe]()
شرایط نگهداری آریستولوشیا الگانس
نور مورد نياز
متوسط
آبياري و رطوبت
کمی مرطوب
دماي مورد نياز
نواحی نیمه گرمسیری
خاک مورد نياز
خاک های غنی از مواد غذایی با پی اچ اسیدی تا خنثی
|
آریستولوشیا الگانس عمدتاً خاک های اسیدی تا خنثی با پی اچ 5.5 تا 7 و رطوبت متوسط را ترجیح می دهد. همچنین به دلیل پررشد بودن باید خاک غنی داشته باشد.
همچنین بهتر است در مکان هایی با آفتاب پراکنده تا سایه کشت شود.
این گیاه مخصوص نواحی نیمه گرمسیری است که به دمای حداقل 7 درجه سانتیگراد نیاز دارد. در مناطقی با آب و هوای معتدل، معمولاً در گلخانه کشت و نگهداری می شود. بنابراین سرما را تحمل نمی کند.
این گیاه در اکثر نواحی نیمه گرمسیری جهان می تواند کشت شود اما بومی آمریکای جنوبی به ویژه برزیل می باشد.
نوع برگ درشت آن کاملاً نسبت به سایه و آفات و بیماری ها مقاوم می باشد.
![Aristolochia elegans]()
![Aristolochia elegans]()
مقابله به آفات آریستولوشیا الگانس
آفات شایع آریستولوشیا الگانس
مهمترین آفات آریستولوشیا الگانس شتهها، تریپس، کنههای ریز (بهویژه کنه تارعنکبوتی) و گاهی حلزونها هستند.
این آفات با مکیدن شیره گیاهی، باعث زردی، پیچیدگی برگ و کاهش رشد میشوند. شته و تریپس غالباً در پشت برگها و سرشاخههای جوان تجمع میکنند، در حالیکه کنهها تارهای ظریف روی سطح برگ ایجاد میکنند. حلزونها بیشتر شبها برگهای جوان را میجوند و لکههای نامنظم ایجاد میکنند.
روشهای کنترل آفات
برای کنترل شته و تریپس، ابتدا برگها را با آب پرفشار شستوشو داده و سپس از صابون حشرهکش یا روغن ولک در غلظت توصیهشده استفاده کنید. در صورت طغیان شدید میتوان از حشرهکشهای سیستمیک دارای برچسب مجاز زینتیها بهره گرفت. کنهها با افزایش رطوبت محیط، دوش آب ولرم و کاربرد کنهکش مناسب کنترل میشوند. حلزونها را میتوان با جمعآوری دستی، تلههای طعمهای و حذف پناهگاههای مرطوب کاهش داد.
بیماریها و پیشگیری
مهمترین بیماریها، پوسیدگی ریشه و طوقه ناشی از قارچها و لکه برگی است. آبیاری زیاد و زهکش ضعیف، ریسک پوسیدگی را بهشدت افزایش میدهد. استفاده از بستر با زهکش خوب، آبیاری منظم ولی غیرغرقابی و ضدعفونی نسبی خاک، بهترین راه پیشگیری است. در صورت مشاهده علائم پوسیدگی (پژمردگی بدون خشکسالی، سیاه شدن ریشه)، آبیاری را کاهش داده، بخشهای بیمار را حذف و در صورت لزوم از قارچکشهای سیستمیک استفاده کنید. تهویه مناسب و پرهیز از خیس نگهداشتن طولانی برگها، از گسترش لکه برگی جلوگیری میکند.
![آریستولوشیا الگانس]()
![آریستولوشیا الگانس]()
نحوه تکثیر آریستولوشیا الگانس
تکثیر این گیاه از طریق کشت بذرهای آن صورت می گیرد و از طریق قلمه زدن به سختی می توان به نتیجه رسید.