این گیاه با نام علمی Arachnothryx leucop و نام مرسوم (Panama Rose) که به فارسي رز پانامایی ناميده ميشود، گياهي از خانواده Rubiaceae بومي بومی مکزیک و آمریکای مرکزی، در جنگلهای مرطوب گرمسیری و نیمهگرمسیری مي باشد. نياز هاي اين گياه عبارتند از نور: زیاد رطوبت: کمی مرطوب دماي محيط: 15 تا 25 خاک: خاک لومی سبک و غنی از مواد آلی با زهکشی خوب، مرطوب ولی بدون ماندابی شدن، با pH کمی اسیدی تا خنثی (حدود 5.5 تا 7)
دانستنیهای علمی
نام علمي
Arachnothryx leucop
ردهبندی و خانواده
گیاه Arachnothryx leucophylla که در ایران به نام «رز پانامایی» شناخته میشود، گونهای گلدار از خانواده Rubiaceae است؛ همان خانواده قهوه و گاردنیا. این گونه در گذشته در سردههای دیگری طبقهبندی شده و نامهای مترادف در منابع قدیمی دیده میشود. تغییرات مکرر در ردهبندی آن، بازتابی از پیشرفت روشهای ردهبندی مولکولی در گیاهشناسی است.
جنس Arachnothryx
سرده Arachnothryx شامل دهها گونه درختچهای و درختی کوچک است که عمدتاً در نواحی گرمسیری قاره آمریکا میرویند. نام سرده به ساختار توریمانند پرچمها و کاسبرگها اشاره دارد که در برخی گونهها زیر ذرهبین بهتر دیده میشود. ویژگی مشترک این سرده، گلآذینهای خوشهای و گلهای لولهای معطر است که گردهافشانهایی نظیر پروانهها و برخی شبپرهها را جذب میکند.
منطقه بومی و پراکنش
Arachnothryx leucophylla بومی مناطق گرم و مرطوب آمریکای مرکزی و بهویژه پاناما، کاستاریکا و نواحی مجاور است. این گونه در حاشیه جنگلهای همیشهسبز، شیبهای کمارتفاع و حاشیه رودخانهها رشد میکند. رطوبت بالا، خاک غنی و زهکشدار و دمای نسبتاً ثابت، از شرایط کلیدی زیستگاه طبیعی آن هستند.
زیستگاه و بومشناسی
این گیاه اغلب به صورت درختچهای در لایه میانی جنگل رشد کرده و از نور فیلترشده زیر تاجپوش جنگل بهره میبرد. گلهای خوشرنگ آن منبع مهم شهد برای حشرات گردهافشان بهویژه در فصلهای مرطوب سال هستند. حضور این گونه در نوار حاشیهای جنگل، به غنای تنوع زیستی و پایداری شبکه گردهافشانی منطقه کمک میکند.
تاریخچه کشف و کاربردها
شناسایی علمی این گونه در قرن نوزدهم و همزمان با گسترش اکتشافات گیاهشناسی در پاناما انجام شد. از آن زمان تا کنون، بیشتر مطالعات بر روی جنبههای ردهبندی و فلوریستیک آن متمرکز بوده است. بهرغم زیبایی چشمگیر، اطلاعات کمی درباره استفادههای دارویی سنتی آن منتشر شده و رز پانامایی عمدتاً به عنوان گیاه زینتی معرفی میشود.
خصوصیات - معرفی
معرفی کلی اندامهای گیاه Arachnothryx leucop (رز پانامایی)
گیاه Arachnothryx leucop درختچهای زینتی از خانواده روبیاسه است که بهصورت بوتهای متراکم و همیشهسبز رشد میکند. فرم کلی گیاه گرد تا کمی گسترده است و ظاهر ظریف اما پربرگ دارد.
ساقه و تنه
ساقهها باریک، استوانهای و نسبتاً منشعباند و در سنین جوانی به رنگ سبز روشن با بافت نرم دیده میشوند. با افزایش سن، پوست ساقه اندکی چوبی شده و به رنگ قهوهای روشن تا خاکستری درمیآید. انشعابهای متعدد ساقه، گیاه را به صورت تودهای انبوه و مناسب برای پرچینهای کوتاه نشان میدهد.
برگها
برگها ساده، متقابل و اغلب بیکرک هستند. شکل آنها بیضوی تا نیزهای با نوک تیز و حاشیه صاف است. طول برگها معمولاً بین ۳ تا ۸ سانتیمتر و عرض آنها حدود ۱ تا ۳ سانتیمتر است. رنگ سطح فوقانی سبز تیره براق و سطح زیرین اندکی روشنتر است. رگبرگ میانی کاملاً مشخص و رگبرگهای جانبی منظم و نازکاند. تراکم برگها روی شاخهها جلوهای سبز و متراکم به گیاه میدهد.
گلها
گلها به صورت خوشهای یا چترمانند در انتهای شاخهها تشکیل میشوند و از دور شبیه گلدستههای ستارهای شکل به نظر میرسند. هر گل دارای لولهای باریک و نسبتاً دراز است که در انتها به ۴ تا ۵ لوب ستارهای باز میشود. رنگ گلها عمدتاً صورتی تا قرمز است و گاهی درون لوله کمی روشنتر دیده میشود. گلها کوچک اما متعددند و تودهای رنگین روی پسزمینهی سبز برگها ایجاد میکنند.
میوه و سایر ویژگیهای ظاهری
میوهها کوچک و کشیده تا بیضوی، معمولاً تیرهرنگ و کمتر مورد توجه زینتی هستند. اندازه آنها معمولاً کمتر از ۱ سانتیمتر است. نقش اصلی در جلوهی گیاه را برگهای متراکم و گلهای خوشهای رنگین بر عهده دارند و میوه جنبه تزئینی بالایی ندارد.
شرایط نگهداری رز پانامایی
نور مورد نياز
زیاد
آبياري و رطوبت
کمی مرطوب
دماي مورد نياز
15 تا 25 درجه سانتیگراد
خاک مورد نياز
خاک لومی سبک و غنی از مواد آلی با زهکشی خوب، مرطوب ولی بدون ماندابی شدن، با pH کمی اسیدی تا خنثی (حدود 5.5 تا 7)
|
معرفی کلی شرایط رشد Arachnothryx leucop
گیاه Arachnothryx leucop بوتهای زینتی با نیازهای نسبتاً گرمسیری است که در فضای باز مناطق معتدل گرم یا بهصورت گلدانی در محیطهای محافظتشده بهتر رشد میکند. ثبات شرایط محیطی برای جلوگیری از ریزش برگ و کاهش گلدهی بسیار مهم است.
دما و رطوبت مناسب
این گیاه دمای ملایم تا گرم را ترجیح میدهد؛ بازهی ایدئال حدود ۱۸ تا ۲۸ درجه سانتیگراد است. دمای زیر ۱۰ درجه میتواند به ریشه و اندام هوایی آسیب بزند، بنابراین در مناطق سرد باید در زمستان به محیط سرپوشیده منتقل شود. رطوبت نسبی متوسط تا بالا (۴۰–۶۰٪) برای حفظ شادابی برگها و جلوگیری از خشکی نوک برگها مفید است. در آپارتمان میتوان با زیرگلدانی حاوی سنگریزه و آب، رطوبت موضعی را افزایش داد.
نور و مکان کاشت
Arachnothryx leucop به نور زیاد غیرمستقیم نیاز دارد. نور مستقیم و شدید ظهر میتواند باعث سوختگی برگها شود، اما نور خیلی کم نیز گلدهی را کاهش میدهد و موجب رشد علفی و ضعیف میگردد. بهترین مکان کنار پنجرههای شرقی یا غربی با نور فیلترشده است. در فضای باز، کاشت در نیمسایه روشن توصیه میشود.
خاک، آبیاری و زهکشی
این گیاه خاکی با بافت سبک تا متوسط، غنی از ماده آلی و دارای زهکشی عالی را میپسندد. ترکیب خاک برگ، کوکوپیت یا پیتماس بههمراه پرلیت یا ماسه شسته گزینهای مناسب است. خاک همیشه باید کمی مرطوب باشد، اما ماندن آب در گلدان سبب پوسیدگی ریشه میشود؛ بنابراین آبیاری باید زمانی انجام شود که یک تا دو بند انگشت از سطح خاک خشک شده باشد. وجود سوراخهای کافی در کف گلدان و پرهیز از آبیاری سنگین، برای سلامت ریشه ضروری است.
منابع :
ساير تصاوير :
گياهان ديگر از همين جنس :
گياهان ديگر از همين خانواده :