شب خسب

دانستنیهای علمی

شَب‌خُسب (نام علمی: Albizia julibrissin) درختی است که بطور خودرو در محلهای آفتابی کنار تپه‌ها و رودخانه‌ها می‌روید.
این درخت از خانواده نخودیان (Fobaceae )میباشد و بومی جنوب غربی و شرق آسیا است .
درخت "شب خسب" و یا "ابریشم" بیشتر در ایران به عنوان درخت زینتی استفاده می شود .
این درخت در سطح آسیا پراکنده است و در واقع این به خاطر شرایط آب وهوایی است که گیاه را وادار می سازد تابرخی مناطق را برای رشد بهتر انتخاب کند.
این گیاه دارای ظاهری بسیار زیباست وخواص درمانی آن هنوز در حال بررسی است .
پراکندگی بیش از اندازه این گیاه را می توان در پاره ای از جنگلهای خزری در شمال ایران مشاهده کرد.
گونه ای دیگر از این خانواده با نام علمی ( Albizzia lebbeck ) در جنوب ایران می روید .
درخت شب خسب توسط یک نجیب زاده ایتالیایی در قرن 18 میلادی به مردم اروپا معرفی شد.
نام ژاپنی این درخت نمونوکی نیز به معنی خوابنده است ولی در زبان انگلیسی به آن درخت ابریشم گفته می‌شود.

درخت ابریشم در كشورهاي حاشيه جنوبي خليج‌فارس بسيار مورد توجه بوده و به عنوان درختي زينتي كاشته مي‌شود.

خصوصیات - معرفی

نور مورد نياز متوسط آبياري و رطوبت مرطوب دماي مورد نياز 13 درجه سانتیگراد خاک مورد نياز خاک لومی خوب زهکشی شده

این درخت یک درخت کوتاه و خزان پذیر است که ارتفاع و بلندی آن بین 12-5 متر است .
تاج پوشش این گیاه پهن است .
این گیاه رشد کندی دارد و بین 10 تا 20 سال زمان نیاز است تا کاملا رشد کند.
قطر سایه آن 14-7 متر است.
رنگ پوست تنه درخت خاکستری مایل به سبز تیره است.و برگهای آن باریک وبلند کشیده و اندازه آن 25-20 سانتی متر است و برگچه های آن دو سانتی متر است.
رنگ گلهای آن به رنگ سفید و صورتی است . گلها به صورت خوشه ای است فصل گل ریزان "شب خسب" از اواسط بهار آغاز و تا تابستان هم ادامه دارد.
این گلها معطر می باشند و برای پروانه ها و زنبورها بسیار جذاب هستند.
زنبورها از این گلها شهد بسیار خوبی تهیه می کنند.
میوه های این درخت مثل باقالا هستند با این تفاوت که به رنگ قهوه ای هستند و غلاف آنها از غلاف باقالا سخت تر است .
این میوه در حدود 20-10 سانتی متر طول و در حدود 5/2-2 سانتی متر عرض دارد.
از دانه ها به عنوان غذای دام استفاده میشود.

شرایط محیط رشد

نگهداری از درخت ابریشم به شرح زیر میباشد:

نور: بهتر است در موقعیت آفتابی یا نیمسایه قرار داشته باشد.(این درخت مکانهای آفتابی را ترجیح میدهد)
خاک: خاک لومی ، ماسه ای ،گچی ، خوب زهکشی شده خاک مناسب برای رشد این درخت است.
دما: دمای بین 5 تا 21 درجه .
البته این گیاه در برابر خشکی و گرما بسیار مقاوم است .
آبیاری: به آبیاری زیادی نیاز ندارد .
شب خسب در برابر آلودگي‌هاي صنعتي و هواي آلوده شهري مقاومت خوبي دارد.

مقابله به آفات شب خسب

آفات مهم شب‌خسب (Albizzia julibrissin)

شپشک‌های نرم‌تن و شپشک آردآلود با مکیدن شیره گیاهی باعث زردی برگ و چسبناک شدن سطح آن می‌شوند. برای مقابله، ابتدا شاخه‌های به‌شدت آلوده هرس و امحاء شده، سپس از صابون حشره‌کش یا روغن ولک در اواخر زمستان و اوایل بهار استفاده می‌شود. کنه‌های تارتن روی برگ لکه‌های زرد ریز و تار عنکبوت ایجاد می‌کنند؛ شست‌وشوی منظم شاخ‌وبرگ با آب و مصرف آفت‌کش اختصاصی کنه در صورت طغیان توصیه می‌شود.

حفار ساقه و سوسک‌های چوب‌خوار با ایجاد دالان در چوب موجب خشک شدن تدریجی شاخه‌ها می‌گردند. حذف و سوزاندن شاخه‌های سوراخ‌شده، استفاده از تله نوری و در صورت لزوم تزریق حشره‌کش سیستمیک در تنه، از راهکارهای اصلی کنترل هستند.

بیماری‌ها و روش‌های پیشگیری

پوسیدگی ریشه و طوقه ناشی از قارچ‌ها معمولاً در خاک‌های سنگین و غرقابی دیده می‌شود و با پژمردگی ناگهانی و قهوه‌ای شدن ریشه همراه است. برای پیشگیری، زهکشی مناسب، آبیاری منظم بدون ماندابی شدن خاک و ضدعفونی محل کاشت ضروری است؛ در درختان جوان می‌توان از قارچ‌کش‌های سیستمیک با آبیاری مصرفی بهره برد.

بیماری‌های برگی قارچی مانند لکه‌برگی با لکه‌های قهوه‌ای گرد بروز می‌کنند. جمع‌آوری و معدوم کردن برگ‌های آلوده، هرس برای بهبود گردش هوا و مصرف دوره‌ای قارچ‌کش مسی یا تریازولی در بهار کمک‌کننده است. تقویت درخت با کوددهی متعادل و پرهیز از تنش خشکی بهترین راه کاهش حساسیت به آفات و امراض است.

نحوه تکثیر شب خسب

تکثیر:
بهترين روش تكثير شب خسب، كاشت بذر است.
بذرها قبل از كاشت بايد به مدت 30 دقيقه در اسيد سولفوريك قرار داده شده و سپس شست‌وشو و يا در آب جوش به مدت 24 ساعت خيسانده شوند.
استفاده از قلمه ريشه نيز ممكن است اما كاشت بذر آسان‌تر و اقتصادي‌تر است.
نكته مهم اين است كه شب خسب را هرگز نبايد در زمستان هرس كرد. زيرا ممكن است به خشكيدن درخت منجر شود.
بهترين زمان هرس درخت در بهار و دو تا سه هفته پس از ظهور برگ‌هاست.
البته هرس به طور معمول ضرورت ندارد،‌ مگر كنترل اندازه و شكل تاج درخت موردنظر است.

خواص و کاربردهای دارویی و صنعتی

این درخت دارای خواصی نیز میباشد:
از پوست تنه آن براي درمان زخم و كوفتگي و از دانه‌هايش كه درون يك نيام، مانند غلاف باقلا قرار گرفته‌اند، به عنوان غذاي دام استفاده مي‌شود.
شهد شيرين و مغذي گل‌هايش نيز غذاي مناسبي براي زنبورهاي عسل است.
در طب سنتی چینی از گلهای این درخت برای تغذیه قلب استفاده می شده است.

ساير تصاوير :  

گياهان ديگر از همين جنس :

آشنایی با جنس آلبیزیا و همه گونه های آن