علت برگ ندادن درخت زیتون تلخ و راه‌های کمک به رشد مجدد آن

با توجه به توضيحات شما که تنه درختان زيتون تلخ سبز و زنده است اما برگ نداده‌اند، به احتمال زياد گياهان هنوز کاملاً از بين نرفته‌اند و اميد به برگ‌دهي وجود دارد. درخت زيتون تلخ (Melia azedarach) نسبتاً مقاوم است و گاهي به دلايل مختلف، شروع رشد و برگ‌دهي برخي نهال‌ها ديرتر از بقيه انجام مي‌شود.

اولين نکته مهم، بررسي زنده بودن شاخه‌هاست. با ناخن يا چاقوي تيز، به‌آرامي بخشي کوچک از پوست شاخه‌هاي نازک و انتهايي را خراش دهيد. اگر زير پوست سبز و مرطوب بود، شاخه زنده است. اگر قهوه‌اي و خشک بود، آن قسمت مرده است. اين کار را از نوک شاخه‌ها به سمت پايين انجام دهيد تا جايي که به بافت سبز برسيد. شاخه‌هاي کاملاً خشک را مي‌توان در زمان مناسب هرس کرد.

دليل برگ ندادن مي‌تواند تنش سرمايي در زمستان، تفاوت در کيفيت ريشه نهال‌ها، آسيب در زمان کاشت، يا شرايط نامناسب خاک و آبياري باشد. برخي نهال‌ها ريشه ضعيف‌تري دارند يا در زمان کاشت، ريشه‌شان آسيب بيشتري ديده و در نتيجه ديرتر به رشد فعال وارد مي‌شوند. همچنين امکان دارد در زمستان سرما به جوانه‌هاي انتهايي برخي نهال‌ها صدمه زده باشد و درخت مجبور باشد از جوانه‌هاي پايين‌تر دوباره رشد را آغاز کند.

در مورد زمان، معمولاً تا اواخر بهار (اواخر ارديبهشت و حتي خرداد) مي‌توان براي بيدار شدن کامل بعضي نهال‌ها صبر کرد، به‌خصوص اگر تنه سبز است. اگر تا اواسط خرداد هيچ جوانه‌اي حتي در قسمت‌هاي پايين تنه ظاهر نشد، احتمال ضعف شديد يا خشک شدن تدريجي نهال بيشتر مي‌شود. در اين مدت، از کندن يا جابه‌جايي نهال خودداري کنيد تا در صورت توان، گياه فرصت جوانه‌زني داشته باشد.

براي کمک به رشد بهتر، آبياري منظم و بدون افراط بسيار مهم است. خاک بايد مرطوب ولي غرقاب نباشد. در چند ماه اول استقرار، آبياري عميق و منظم کمک زيادي مي‌کند. اگر خاک خيلي سنگين و رسي است و آب در اطراف ريشه مي‌ماند، ممکن است ريشه‌ها آسيب ديده باشند. همچنين استفاده از يک کود دامي کاملاً پوسيده به همراه کمي کود کامل (مثل NPK متعادل) در اواخر بهار يا اوايل تابستان، به دور از تماس مستقيم با تنه، مي‌تواند به تقويت نهال‌ها کمک کند.

نور کافي آفتاب براي زيتون تلخ ضروري است. اگر چهار نهال ضعيف در سايه بيشتر، باد شديد يا شرايط نامساعدتري نسبت به چهار نهال ديگر قرار گرفته‌اند، همين موضوع مي‌تواند دليل تفاوت رشد آن‌ها باشد. در صورت امکان، مراقبت بيشتري از آن چهار نهال در برابر باد و تنش‌هاي شديد محيطي انجام دهيد. مالچ‌پاشي سبک با برگ خشک يا پوشال اطراف ريشه (بدون تماس با تنه) هم به حفظ رطوبت و کاهش تنش کمک مي‌کند.

به طور خلاصه، تا وقتي که تنه و بخش‌هايي از شاخه‌ها زير پوست سبز و انعطاف‌پذير هستند، اميد به برگ‌دهي وجود دارد، به‌خصوص اگر هنوز در نيمه اول بهار يا اوايل تابستان هستيد. صبور باشيد، آبياري و تغذيه را منظم و اصولي انجام دهيد و فقط شاخه‌هاي کاملاً خشک را در زمان مناسب هرس کنيد. اگر تا اواسط تابستان هيچ نشانه‌اي از جوانه‌زدن ديده نشد، احتمال از بين رفتن نهال‌ها زياد مي‌شود و شايد نياز به جايگزيني آن‌ها باشد.

براي آشنايي بيشتر با شرايط نگهداري، آبياري، تغذيه و مشکلات درختان، مي‌توانيد مقالات سايت نارگيل را مطالعه نماييد.