تشخیص و تکثیر امپیشن (Impatiens walleriana)؛ قلمه‌زدن گل حنا/امپیشن به زبان ساده

اين گياهي که گفتيد «شبيه گل حناست» کاملاً مي‌تواند امپيشن يا همان گل حنا (Impatiens walleriana) باشد؛ اتفاقاً خيلي وقت‌ها مردم بهش مي‌گن حنا، فروشنده‌ها مي‌گن امپيشن، و خود گياه هم مي‌گه «هرچي دوست داريد صدام کنيد فقط آبم بديد!» 😄 فرقِ ظاهري هم به رقم‌ها و رنگ‌ها و حتي شرايط نور و کود بستگي دارد؛ بعضي‌ها پرپرترند، بعضي‌ها ساده‌تر، بعضي ساقه‌شون گوشتي‌تر و برگ‌ها پهن‌تر مي‌شود.

براي تکثير، راحت‌ترين و سريع‌ترين روش قلمه ساقه است. يک ساقه سالم و سرحال انتخاب کنيد (نه خيلي چوبي و پير، نه خيلي نازک و ضعيف). بهترين قلمه معمولاً ۸ تا ۱۲ سانتي‌متر است و بهتر است حداقل ۲–۳ گره (محل اتصال برگ به ساقه) داشته باشد. برگ‌هاي پاييني را جدا کنيد تا داخل آب/خاک نمانند، چون هم پوسيدگي مي‌دهند هم ريشه‌زايي را کند مي‌کنند.

روش قلمه در آب (خيلي محبوب و تقريباً بي‌دردسر): قلمه را در يک ليوان آب تميز بگذاريد طوري که حداقل يک گره زير آب باشد. ليوان را در جاي روشن با نور غيرمستقيم بگذاريد (آفتاب مستقيم مثل «سشوار» مي‌زند به قلمه!). آب را هر ۲–۳ روز عوض کنيد. معمولاً بعد از ۷ تا ۱۴ روز ريشه‌ها پيدايشان مي‌شود. وقتي ريشه‌ها حدود ۳–۵ سانتي‌متر شدند، زمان انتقال به خاک است. موقع کاشت، خاک را سبک بگيريد و چند روز اول کمي مرطوب نگه داريد تا شوک نخورَد.

روش قلمه در خاک (حرفه‌اي‌تر و پايدارتر): يک گلدان کوچک با خاک سبک آماده کنيد؛ ترکيب خوب مي‌تواند پيت‌ماس/کوکوپيت + پرليت باشد يا خاک گلداني سبک که زهکشي خوبي داشته باشد. قلمه را تا جايي در خاک فرو کنيد که حداقل يک گره داخل خاک قرار بگيرد. بعد آبياري ملايم کنيد و براي رطوبت، يک کيسه نايلون شفاف مثل گلخانه کوچک روي گلدان بکشيد (چند سوراخ ريز هم براي هوا). اين کار کمک مي‌کند قلمه «کم نياورد» و پژمرده نشود. هر روز ۵ دقيقه درش را باز کنيد تا هوا عوض شود و قارچ مهمان ناخوانده نشود 😅.

چند نکته طلايي که درصد موفقيت را خيلي بالا مي‌برد: نور زياد ولي غيرمستقيم، دما حدود ۲۰ تا ۲۵ درجه، خاک هميشه نمناک نه غرقابي و ابزار تميز (قيچي تميز = قارچ کمتر). اگر خواستيد از هورمون ريشه‌زا هم مي‌توانيد خيلي کم استفاده کنيد، ولي براي امپيشن معمولاً واجب نيست و خودش اهل ريشه‌دادن است!

در مورد اينکه گفتند «در هر فصل مي‌شود»، بله، در خانه اگر دما و نور مناسب باشد قلمه مي‌گيرد؛ ولي واقع‌بينانه اگر بخواهيم بگوييم، بهار و تابستان (يا محيط گرمِ داخل خانه) بهترين زمان‌ها هستند. در زمستان اگر محيط سرد و کم‌نور باشد، قلمه يا دير ريشه مي‌دهد يا کپک و پوسيدگي مي‌گيرد. پس اگر زمستان قلمه مي‌زنيد، گرما و نور غيرمستقيم کافي را جدي‌تر بگيريد.

اگر دوست داريد دقيق‌تر تشخيص هم بدهيم که دقيقاً امپيشن/حنا هست يا رقم ديگري، يک عکس واضح از برگ‌ها، ساقه و گل (از نزديک) بفرستيد تا با هم ريزبينانه بررسي کنيم. براي اطلاعات بيشتر هم حتماً مقالات سايت نارگيل را مطالعه نماييد.