نام علمي
Veronica anagallis
نام لاتين
water speedwell
دانستنیهای علمی
ردهبندی و نامگذاری
Veronica anagallis که در فارسی «سیزاب آبی» نامیده میشود، از خانواده Plantaginaceae و جنس Veronica است. این گونه پیشتر در خانواده Scrophulariaceae قرار میگرفت، اما بر اساس شواهد مولکولی به Plantaginaceae منتقل شد. این جابهجایی نمونهای مهم از نقش ردهبندی مولکولی در بازنگری سامانههای کلاسیک است.
منطقه بومی و پراکنش
خاستگاه اصلی سیزاب آبی اروپای معتدل، شمال آفریقا و بخشهایی از آسیای غربی است. این گیاه امروزه در بسیاری از مناطق معتدل جهان از جمله آمریکای شمالی و استرالیا به صورت introduced یا گاه مهاجم گزارش شده است. توان بالای تطابق با شرایط مختلف آبی، عامل اصلی گسترش جهانی این گونه است.
زیستگاه و بومشناسی
زیستگاه طبیعی Veronica anagallis حاشیه جویبارها، چشمهها، تالابها و شالیزارهای مرطوب است. این گیاه اغلب در آب کمعمق یا خاکهای اشباع از آب رشد میکند و در جوامع گیاهی آبدوست همراه با گونههایی مانند Mentha و Ranunculus دیده میشود. نقش آن در تثبیت بسترهای مرطوب و فراهمکردن پناه برای بیمهرگان آبزی قابل توجه است.
تاریخچه و کاربردهای علمی
شرح علمی این گونه به سدههای ۱۸ و ۱۹ میلادی بازمیگردد و در فلورهای کلاسیک اروپا به تفصیل توصیف شده است. پژوهشهای فیتوشیمیایی وجود ترکیبات فنلی و گلیکوزیدی را نشان دادهاند که مبنای بررسیهای دارویی بالقوه هستند. سیزاب آبی امروزه بهعنوان گونه مدل در مطالعات سازگاری گیاهان آبدوست با تغییرات سطح آب نیز به کار میرود.
![سیزاب آبی]()
خصوصیات - معرفی
نور مورد نياز
متوسط
آبياري و رطوبت
مرطوب
دماي مورد نياز
18-20 درجه سانتیگراد
خاک مورد نياز
در دشت ها
|
گیاهی یکساله یا دوساله از خانواده گل میمون که با بذر تکثیر می یابد. قسمت تحتانی ساقه خزنده است و در قسمت فوقانی انشعابات فراوان دارد. ساقه آن چهارگوش می باشد و در تماس با خاک تولید ریشه نابه جا می کند. طول ساقه به بیش از 20 سانتی متر می رسد. برگ ها آرایش متقابل داشته و بدون کرک هستند. شکل پهنک سرنیزه ای و ساقه آغوش هستند. گل ها سفید رنگ با رگه های آبی یا کلا آبی رنگ که از قاعده دمبرگ ها انشعاب می یابند. در زیر هر گل براکته برگی شکل دیده می شود. میوه گیاه تخم مرغی و کمی مسطح است و حاوی تعداد زیادی بذر می باشد.
![water speedwell]()
شرایط محیط رشد
شرایط کلی محیط رشد سیزاب آبی (Veronica anagallis)
سیزاب آبی یک گیاه علفی نیمهآبزی است که در حاشیه جویبارها، نهرها و چشمهها رشد میکند. این گونه به خاک و هوای مرطوب و دسترسی دائمی یا نیمهدائمی به آب وابسته است و در مناطق معتدل عملکرد بهتری دارد.
دما و اقلیم مناسب
این گیاه هوای خنک تا معتدل را ترجیح میدهد و در دمای حدود ۱۰ تا ۲۵ درجه سانتیگراد بهترین رشد را دارد. گرمای شدید تابستانی، همراه با خشکی هوا، موجب کاهش رشد و پژمردگی میشود. در زمستانهای ملایم، بخشهای زیرزمینی میتوانند زنده بمانند و در بهار مجدداً سبز شوند.
رطوبت هوا و آب آبیاری
سیزاب آبی به رطوبت بالا و خاک همواره نمناک نیاز دارد. قرارگیری در مجاورت منابع آب جاری یا آبگیرهای کمعمق، شرایط ایدهآل برای رشد این گیاه را فراهم میکند. در کشت باغی، باید آبیاری منظم و مکرر انجام شود تا خاک هرگز کاملاً خشک نشود.
نور و شدت تابش
این گیاه در نور کامل تا نیمسایه رشد میکند. در مناطق گرم، قرار دادن گیاه در مکانی با نور فیلترشده یا سایهروشن از سوختگی برگها جلوگیری میکند. در مناطق خنکتر، آفتاب ملایم روزانه برای تشکیل اندامهای رویشی متراکم و سالم مفید است.
خاک، بافت و pH
سیزاب آبی خاکهای لومی تا لومیرسی با زهکش کند و غنی از مواد آلی را میپسندد. بافت خاک باید قادر به نگهداری رطوبت بالا بدون غرقابی مطول ریشهها باشد. pH کمی اسیدی تا خنثی (حدود ۶ تا ۷) برای جذب مناسب عناصر غذایی مناسب است. افزودن کمپوست و مالچ آلی به حفظ رطوبت و بهبود ساختار خاک کمک میکند.
![Veronica anagallis]()
نحوه تکثیر سیزاب آبی
این گیاه با بذر تکثیر می شود.
خواص و کاربردهای دارویی و صنعتی
سیزاب آبی قابض و نیرودهنده است. خاصیت ادرارآور دارد. ریشه و برگ های آن مقوی و اشتهاآور است. برای درمان لثه و اسکوربوت کاربرد دارد. مصرف آن خون را تمیز می کند و برای ناراحتی های پوستی مفید است. ضماد برگ های آن برای درمان و التیام زخم ها و سوختگی ها و درمان زخم های چرکی اثربخش است. در این گیاه موادی ون رنتانتین و تانن وجود دارد.
ساير تصاوير :
گياهان ديگر از همين جنس :
آشنایی با جنس ورونیکا و همه گونه های آن گياهان ديگر از همين خانواده :
آشنایی با تیره بارهنگ و جنس های آن