اولکس یوروپئوس - معرفی و راهنمای پرورش و نگهداری گیاهان زینتی فضای باز

نویسنده: محبوبه آشناور
تاریخ انتشار: 1394/11/15
اولکس یوروپئوس - معرفی و راهنمای پرورش و نگهداری گیاهان زینتی فضای باز
اولکس یوروپئوس (Ulex europaeus) با نام‌های رایج «خارِ زرد» و «خارِ گورز» در ایران و gorse، common gorse و furze در جهان، درختچه‌ای همیشه‌سبز و بسیار خاردار از تیره باقلائیان (Fabaceae) است. این گونه معمولاً 1 تا 3 متر ارتفاع دارد؛ برگ‌های حقیقی در گیاه بالغ به پولک‌های کوچک کاهش یافته و فتوسنتز عمدتاً توسط شاخه‌های سبز و سخت انجام می‌شود. گل‌ها پروانه‌ای، زردِ درخشان و معطر بوده و میوه نیام قهوه‌ای با دانه‌های سخت و پایا تولید می‌کند. در خاک‌های سبک تا شنی، اسیدی تا کم‌حاصل و با زهکشی خوب بهترین رشد را دارد و به نور کامل و اقلیم معتدل با زمستان‌های ملایم سازگار است. بومی اروپای غربی و مرکزی است و در بوته‌زارها، حاشیه جنگل‌ها و مراتع فقیر می‌روید. در بسیاری از مناطق معرفی‌شده، به‌عنوان گونه مهاجم بسیار شناخته می‌شود.

Nargil_Ulex Europaeus
نام علمي
Ulex Europaeus
نام لاتين
common gorse
خانواده (تيره)

خصوصیات - معرفی


نور مورد نياز
نور مورد نیاز گیاه اولکس یوروپئوس
زیاد
آبياري و رطوبت
رطوبت مورد نیاز  اولکس یوروپئوس
کمی مرطوب
دماي مورد نياز
دمای مورد نیاز  اولکس یوروپئوس
نواحی معتدل تا نیمه گرمسیری
خاک مورد نياز
خاک مورد نیاز  اولکس یوروپئوس
انواع مختلفی از خاک ها


"اولکس یوروپئوس" گیاهی گلدار و زینتی از خانواده ی فاباسه و بومی بخش هایی از اروپا (اسپانیا، پرتغال، ایرلند، لهستان و اوکراین) می باشد. این گیاه درختچه ای همیشه سبز به ارتفاع 2 تا 3 متر است. ساقه های جوان به رنگ سبز با شاخه ها و برگ هایی تغییریافته به خارهای سبز رنگ می باشند. این خارها یا برگ های تغییرشکل یافته حدود 1 تا 3 سانتیمتر طول دارند. نهال های جوان در ماه های اول رشد خود، برگ ها معمولی و نرمال تولید می کنند که این برگ ها سه گوش و همانند برگ شبدر می باشند، با افزایش سن گیاه، این برگ ها رفته رفته به خار تبدیل می شوند. گل ها به رنگ زرد، به طول 1 تا 2 سانتیمتر، با ساختاری همانند ساختار لوبیا (مانند سایر گیاهان خانواده ی فاباسه) هستند. این گل ها در تمام طول سال تشکیل می شوند اما عمدتاً اوایل بهار ظاهر می گردند. میوه ها به صورت لگوم یا غلاف دار، به طول 2 سانتیمتر، به رنگ قهوه ای مایل به ارغوانی تیره هستند. این میوه ها به وسیله ی برخی از ضمائم گل نیز پوشیده شده اند. هر میوه یا غلاف حاوی 2 تا 3 عدد بذر سخت، براق و به رنگ مایل به سیاه می باشد. در هوای بسیار گرم، زمانی که غلاف ها شکافته می شوند، این بذرو از آن خارج می شوند. بذرهای این گیاهان می توانند حدود 30 سال زنده بمانند. این گیاه دارای ریشه راست، جانبی و ریشه های نابجا است. 

common gorse

شرایط محیط رشد


این گیاه مناسب برای کشت در انواع مختلفی از خاک ها اعم از خاک های شنی، لومی و رسی می باشد اما خاک های به خوبی آبیاری شده را ترجیح می دهد. همچنین می تواند خاک های فقیر از نظر مواد غذایی را نیز تحمل کند. مناسب ترین پی اچ برای آن پی اچ کمی اسیدی تا خنثی است اما می تواند در خاک های بسیار اسیدی نیز رشد کند. اما خاک های قلیایی را نمی پسندد. اگرچه در خاک های مرطوب، رشد بهتری دارد اما می تواند خشکی خاک را نیز تحمل کند. 
از نظر نیاز نوری به آفتاب کامل احتیاج دارد و نمی تواند در مکان های سایه به خوبی رشد کند. 
مانند بسیاری از گونه های سرو کوهی، این گیاه نیز در مقابل آتش سوزی مقاوم است و پس از اتمام آتش سوزی و در صورت مساعد بودن شرایط محیطی، ریشه ها مجددا تولید شاخ و برگ جدید می نمایند. بذرها نیز در مقابل سوختگی های سطحی سازگار شده و می توانند جوانه بزنند. 

Ulex Europaeus

مقابله به آفات اولکس یوروپئوس

آفات مهم Ulex europaeus

گیاه اولکس یوروپئوس معمولاً مقاوم است، اما برخی آفات می‌توانند به آن آسیب برسانند. حشرات مکنده مانند شته‌ها با تغذیه از شیره گیاهی موجب زردی و کاهش رشد شاخه‌ها می‌شوند. همچنین لارو برخی شب‌پره‌ها می‌تواند غلاف بذرها را سوراخ کرده و تولید بذر را کاهش دهد. کنه‌های ریز در هوای خشک موجب رنگ‌پریدگی و ریزش برگچه‌ها می‌شوند.

بیماری‌های قارچی و باکتریایی

در شرایط رطوبت بالا، بیماری‌های قارچی مانند لکه‌برگی و پوسیدگی طوقه ممکن است بروز کنند. علائم شامل لکه‌های قهوه‌ای روی برگچه‌ها، خشکیدگی نوک شاخه‌ها و در موارد شدید، مرگ بوته است. زخم‌های باکتریایی روی شاخه‌ها و ترک‌خوردگی پوست نیز می‌توانند راه نفوذ عوامل ثانویه باشند.

روش‌های پیشگیری و کنترل

مدیریت تلفیقی آفات (IPM) برای این گونه توصیه می‌شود. حفظ فاصله کشت، هرس شاخه‌های آلوده و بهبود زهکش خاک، رطوبت اضافی را کاهش می‌دهد. استفاده از حشرات مفید شکارگر برای کنترل شته‌ها و به‌کارگیری صابون حشره‌کش یا روغن‌های معدنی در آلودگی‌های خفیف مؤثر است. در بیماری‌های قارچی شدید، محلول‌پاشی محدود با قارچ‌کش‌های مناسب و حذف بقایای آلوده، چرخه بیماری را می‌شکند.

اولکس یوروپئوس

نحوه تکثیر اولکس یوروپئوس


ازدیاد این گیاهان اغلب از طریق کشت بذرها صورت می گیرد. بذور را قبل از کشت باید به مدت 24 ساعت در آب گرم خیساند و سپس در اواخر زمستان یا اوایل بهار در گلدان یا گلخانه کشت کرد. بذرها حدود 2 هفته پس از کشت جوانه خواهند زد. زمانی که نهال های بذری به اندازه کافی رشد کردند، می توان آنها را به زمین یا گلدان های اصلی منتقل نمود. ولی بهتر است که این نهال ها، اولین زمستان را در گلخانه سپری کنند. 
یکی دیگر از روش های تکثیر این گیاهان استفاده از قلمه های چوب نیمه رسیده است. این قلمه ها را به طول 7 سانتیمتر و به همراه پاشنه جدا کرده و در ماه های جولای تا آگست در شاسی یا بستر کشت مناسب برای ریشه دار کردن قلمه ها کشت می کنند. این قلمه ها در بهار شروع به ریشه دار شدن می کنند. 

common gorse

خواص و کاربردهای دارویی و صنعتی


از این گیاه به دلیل تولید گل های متعدد و زیبا به عنوان گیاهانی زینتی در باغ ها و فضای سبز و نیز به عنوان پرچن و حاشیه کاری استفاده می شود. 
شاخ و برگ کوبیده شده و خرد شده ی این گیاهان در برخی مناطق به عنوان غذای اسب ها و سایر چهارپایان استفاده می شود. 
ریشه های این گیاهان عمل تثبیت نیتروژن را در خاک انجام داده در نتیجه باعث غنی شدن و حاصلخیز شدن خاک می گردند.

اولکس یوروپئوس - معرفی و راهنمای پرورش و نگهداری گیاهان زینتی فضای باز

ساير تصاوير :  


گياهان ديگر از همين جنس :

آشنایی با جنس خارِ زرد و همه گونه های آن


گياهان ديگر از همين خانواده :

آشنایی با تیره بقولات - لگوم داران و جنس های آن

امتیاز شما به این مقاله

میانگین امتیاز: 4.25 از ۵، بر اساس 12 امتیاز

پرسش‌ها و نظرات این مقاله

هنوز پرسش یا نظری برای این مقاله ثبت نشده است.

ثبت پرسش یا نظر جدید