معرفی و راهنمای پرورش قارچ ها - قارچ دُم بوقلمون

نویسنده: محبوبه آشناور
تاریخ انتشار: 1393/12/22
معرفی و راهنمای پرورش قارچ ها - قارچ دُم بوقلمون
قارچ دُم بوقلمون (*Trametes versicolor*) یک قارچ چوب‌زی و تجزیه‌کننده (Basidiomycota) است که برای رشد، معمولاً دمای معتدل حدود 10 تا 25 درجهٔ سانتی‌گراد، رطوبت نسبتاً بالا و بستر مرطوب را می‌پسندد. به نور مستقیم نیاز ندارد و در سایه‌روشنِ جنگل‌ها و محیط‌های کم‌نور، روی چوب‌های در حال پوسیدگی بهتر رشد می‌کند. این گونه بومی مناطق معتدل نیمکرهٔ شمالی است، اما پراکنش جهانی دارد و در جنگل‌های برگ‌ریز و سوزنی‌برگ، روی کنده‌ها، شاخه‌های افتاده و تنهٔ درختان مرده دیده می‌شود.

از نظر ظاهری، اندام بارده به صورت کلاهک‌های نازک، نیم‌دایره‌ای و طبقه‌طبقه (شبیه بادبزن) رشد می‌کند که سطح رویی آن دارای نوارهای متحدالمرکز رنگی (از کرم و قهوه‌ای تا خاکستری و گاهی سبز به‌علت جلبک‌ها) و بافتی مخملی است. سطح زیرین سفید تا کرم و دارای منافذ بسیار ریز (پُری) است و معمولاً پایهٔ مشخصی ندارد و به چوب چسبیده است. نام رایج آن در انگلیسی **Turkey tail** و **Yun Zhi** (در منابع شرق آسیا) است و در فارسی نیز عمدتاً با نام **قارچ دُم بوقلمون** شناخته می‌شود. این قارچ به‌طور گسترده به‌خاطر ترکیبات پلی‌ساکاریدی استخراجی مانند **PSK/PSP** در تحقیقات و فرآورده‌های مکملِ مرتبط با حمایت ایمنی شهرت دارد.

Nargil_Trametes versicolor
نام علمي
Trametes versicolor
نام لاتين
turkey tail
خانواده (تيره)

دانستنیهای علمی


قارچ دُم بوقلمون یکی از قارچ های خانواده ی پُلیپوراسه است که در سراسر جهان یافت می شود. نام این قارچ به دلیل چندین رنگ بودن آن انتخاب شده است که شباهت بسیاری به چندرنگ بودن دُم بوقلمون های وحشی دارد.

سطح انتهای کلاهک قارچ یک نقطه ی متحدالمرکز با رنگ های مختلف را به وجود می آورد. گوشت آن حدود یک تا سه میلیمتر ضخامت داشته و دارای ساختاری چرمی است.
گونه های قدیمی تر این قارچ به دلیل رشد جلبک های سبز روی نقاط متحدالمرکز، ممکن است به رنگ سبز دیده شوند.

این قارچ معمولاً در لایه های آجرها و سفال ها رشد می کند. همچنین در جنگل های شمال آمریکا روی درختان مرده و کنده های متلاشی شده و روی درختان خانواده ی مخروطیان، می روید.

کلاهک آن به رنگ های قهوه ای زنگاری یا قهوه ای تیره و گاهی با نقاط سیاه دیده می شود. این کلاهک ها پهن بوده و حدود 8 × 5 × 0.5-1 سانتیمتر مساحت دارند. و اغلب سه گوش یا گِرد با کرک های نرم می باشند.

سطح منافذ یا پورهای این قارچ به رنگ مایل به سفید تا قهوه ای روشن بوده و گرد می باشد که با افزایش سن دارای پیچ خوردگی هایی می شود. حدود 2 تا 5 پور در هر میلیمتر مشاهده می گردد.
اسپورهای این قارچ دارای ابعاد 5-6 × 1.5-2 میکرومتر، صاف، استوانه ای و غیرآمیلوئیدی (غیرنشاسته ای) است.

قارچ دُم بوقلمون

خصوصیات - معرفی


نور مورد نياز
نور مورد نیاز گیاه قارچ دُم بوقلمون
متوسط
آبياري و رطوبت
رطوبت مورد نیاز  قارچ دُم بوقلمون
مرطوب
دماي مورد نياز
دمای مورد نیاز  قارچ دُم بوقلمون
معتدل و مرطوب
خاک مورد نياز
خاک مورد نیاز  قارچ دُم بوقلمون
درختان مرده و بین آجرها

ساختار کلی اندام بارده

اندام بارده این قارچ به صورت کلاهک‌های بادبزنی تا نیم‌دایره‌ای نازک، همپوش و طبقاتی شکل می‌گیرد. قطر هر کلاهک معمولاً ۲ تا ۸ سانتی‌متر و ضخامت ۱ تا ۳ میلی‌متر است.

کلاهک و حاشیه

سطح فوقانی کلاهک مخملی تا کرکیِ ظریف با نوارهای هم‌مرکز و موج‌دار است؛ رنگ‌ها از سفید و کرم تا قهوه‌ای، خاکستری، سیاه و گاه متمایل به آبی متغیرند. حاشیه نازک، تمام‌حاشیه و اغلب موج‌دار است.

سطح زیرین و منافذ

سطح زیرین منفذدار (پولپور) و سفید تا کرم است؛ دارای ۳ تا ۸ منفذ در هر میلی‌متر، گرد تا اندکی زاویه‌دار که با سن کمی زردفام می‌شود. تیغه وجود ندارد.

بافت و اتصال

بافت چرمی تا چوب‌پنبه‌ای، سخت و نازک با گوشت سفید تا کرم. پایه (ساقه) وجود ندارد و کلاهک‌ها به‌صورت جانبی به چوب‌های پهن‌برگ مرده می‌چسبند، اغلب به‌صورت ردیفی یا روزت همپوش.

هاگ‌ها

هاگ‌ها بی‌رنگ، صاف و غیرآمیلوئید، استوانه‌ای تا اندکی داسی‌شکل به ابعاد حدود ۴–۶ × ۱٫۵–۲٫۵ میکرومتر. چاپ هاگ سفید است.

turkey tail

خواص و کاربردهای دارویی و صنعتی


بر اساس مؤسسه ی سرطان شناسی آمریکا، این قارچ تأثیرات ضد سرطانی در انسان ها داشته است. اما تحقیقات مدارک علمی مختلفی وجود دارد که نشان می دهد بخش های خاصی از این قارچ دارای خواص ضد سرطانی هستند.

دلیل ضد سرطانی بودن آن نیز وجود پلی ساکارید K (PSK) در آن است.
پلی ساکارید K همچنین در درمان ناراحتی ها و سرطان های معده، مری، کُلورِکتال، پستان و ریه نیز مفید می باشد.

مطالعات مختلف در افراد نشان داده که PSK می تواند بازگشت سرطان را نیز در انسان کاهش دهد.
این قارچ برای مصارف خام خوری بسیار سفت و سخت بوده و از آن در تهیه پودر خشک شده یا به صورت چای یا تنتور (محلول در الکل) نیز می توان استفاده کرد.

معرفی و راهنمای پرورش قارچ ها - قارچ دُم بوقلمون

عوارض جانبی - هشدار


معرفی و شناسایی ایمن

Trametes versicolor (قارچ دُم بوقلمون) قارچی چوب‌زی است که روی کنده‌ها و تنه‌های در حال پوسیدگی رشد می‌کند. به‌دلیل شباهت ظاهری با گونه‌های دیگر پولی‌پورها، مصرف خودسرانه قارچ‌های جمع‌آوری‌شده از طبیعت می‌تواند خطرناک باشد؛ تشخیص دقیق باید توسط متخصص انجام شود.


هشدارهای مصرف دارویی و تداخل‌ها

این قارچ به‌صورت مکمل‌های عصاره/پودر (مثل PSK/PSP) مطرح است، اما جایگزین درمان‌های پزشکی، به‌ویژه درمان سرطان، نیست. در برخی افراد ممکن است ناراحتی گوارشی (تهوع، نفخ، اسهال) یا واکنش‌های آلرژیک ایجاد کند.

افرادی که داروهای رقیق‌کننده خون، داروهای سرکوب‌کننده ایمنی، یا درمان‌های شیمی‌درمانی/ایمنی‌درمانی دریافت می‌کنند باید قبل از مصرف با پزشک مشورت کنند، زیرا احتمال تداخل یا تشدید عوارض وجود دارد. در بیماری‌های خودایمنی، مصرف بدون نظارت می‌تواند مشکل‌ساز شود.


احتیاط در جمع‌آوری و نگهداری

از برداشت از چوب‌های آلوده به آفت‌کش‌ها، دود اگزوز، یا مناطق صنعتی خودداری کنید؛ قارچ‌ها می‌توانند آلاینده‌ها و فلزات سنگین را تجمع دهند. برای حیوانات خانگی، جویدن قارچ‌های وحشی ممکن است باعث دل‌درد و اسهال شود؛ از دسترس دور نگه دارید.

Coriolus versicolor ، Polyporus versicolor

ساير تصاوير :  


گياهان ديگر از همين خانواده :

آشنایی با تیره پلی پوراسه و جنس های آن

امتیاز شما به این مقاله

میانگین امتیاز: 4.96 از ۵، بر اساس 25 امتیاز

پرسش‌ها و نظرات این مقاله

فرزانه قاسمی 1394/06/08
من می خواد درخواست خرید قارچ بدم باید از چه طریقی اقدام کنم.با تشکر

ثبت پرسش یا نظر جدید