نام لاتين
black-eyed Susan
دانستنیهای علمی
گیاه رودبکیا یا کوکب کوهی یا سوسن چشم سیاه، یکی از گل های زینتی از خانواده کاسنی یا گل ستاره ای ها است که بومی شرق و مرکز ایالات متحده می باشد.
این گیاه همچنین در نواحی بومی خود در آمریکا، به عنوان یک گیاه دارویی در طب سنتی نیز کاربرد دارد و در درمان سرماخوردگی، گلودرد، آماس، عفونت ها و نیز درمان مارگزیدگی استفاده می شد.
برخی بخش های این گیاه ارزش خوراکی داشته و برخی دیگر قابل خوردن و مصرف داخلی نمی باشند.
خصوصیات - معرفی
"سوسن چشم سیاه" یا رودبکیا، گیاهی یکساله (در برخی موارد دوساله یا چندساله) با عادت رشد مستقیم است که تا ارتفاع 30 تا 100 سانتیمتر و تراکم 30 تا 45 سانتیمتر رشد می کند.
برگ های این گیاه متناوب، به طول 10 تا 18 سانتیمتر، پوشیده از کرک های زبر، با شاخه های قوی و گل های ستاره ای شکل می باشند. این گل ها در اواخر تابتان و اوایل پاییز ظاهر می شوند. در این گونه ها، گل ها بیش از 10 سانتیمتر قطر داشته و دارای رنگ زرد درخشان هستند. مرکز گل گنبدی شکل و برجسته و به رنگ سیاه یا قهوه ای است.
به هر حال پرورش دهندگان این گل، یک گستره ی وسیعی از رنگ را در این گل تولید می کنند که شامل نارنجی، قرمز و قهوه ای است.
حدود چهار واریته از این گیاه وجود دارد که شامل:
1- واریته Rudbeckia hirta var. angustifolia که در نواحی جنوب شرق ایالات متحده (از جنوب کارولینا تا تگزاس) یافت می شود.
2- واریته Rudbeckia hirta var. floridana که بومی فلوریدا است.
3- واریته Rudbeckia hirta var. hirta که در نواحی شمال شرقی ایالات متحده دیده می شود.
4- واریته Rudbeckia hirta var. pulcherrima که پراکنش وسیعی در اکثر نواحی شمال آمریکا دارد.
شرایط محیط رشد
خاک مورد نیاز
خاک های به خوبی آبیاری شده
این گیاه برای رشد به آفتاب کامل و آبیاری متوسط و منظم نیاز دارد. اما می تواند خاک های سنگین و نیز خشکی را تحمل کند.
خواص و کاربردهای دارویی و صنعتی
کاربردها:
این گیاه بیشتر به عنوان گیاهی زینتی در باغ ها و پارک ها مورد استفاده قرار می گیرد.
پروانه ها نیز به سمت گل های خوشرنگ این گیاه جذب شده و منظره زیبایی به آن می بخشند.
در طب سنتی نیز از ریشه هاای این گیاه همانند گیاه دارویی سرخارگل (Echinacea purpurea) برای افزایش سیستم ایمنی بدن و نیز درمان سرماخوردگی ها استفاده می شود.
همچنین وقتی این گیاه را در آب گرم دم کنید برای درمان جراحت و آماس مورد استفاده قرار می گیرد.
مردم سرزمین Ojibwa از این گیاه مرهمی برای درمان مارگزیدگی می سازند و همچنین برای درمان سرماخوردگی و مارگزیدگی در کودکان از آن استفاده می کنند.
این گیاه همچنین خاصیت مدر (ادرارآور) نیز دارد.
از عصاره ی ریشه های این گیاه قطره ای برای درمان گوش درد ساخته شده است.
ترکیبات شیمیایی:
بخش های مخالف این گیاه دارای آنتوسیانین است که خواص آنتی اکسیدانی و مهار رادیکال های آزاد را به آن می دهد.
مقابله به آفات رودبکیا / سوسن چشم سیاه
از آفات این گیاه می توان به حلزون ها و از بیماری هایی که به آن حمله می کنند می توان به بیماری سفیدک پودری و زنگ اشاره کرد.
نحوه تکثیر رودبکیا / سوسن چشم سیاه
تکثیر انواع یکساله و دوساله توسط کشت بذر در فصل بهار صورت می گیرد. واریته های چندساله را نیز توسط کشت بذر در اوایل بهار در خزانه و یا از طریق تقسیم بوته در فصل بهار یا پاییز می توان تکثیر نمود.
ساير تصاوير :
گياهان ديگر از همين خانواده :
آشنایی با تیره کاسنی - آستراسه و جنس های آن