این گیاه با نام علمی Pritchardia pacifica و نام مرسوم (Fiji Fan Palm) که به فارسي نخل بادبزنی فیجی ناميده ميشود، گياهي از خانواده Arecaceae بومي بومی جزایر اقیانوس آرام، بهویژه فیجی و بخشهایی از پلینزی؛ مناطق ساحلی و جنگلهای گرمسیری مرطوب مي باشد. نياز هاي اين گياه عبارتند از نور: متوسط رطوبت: کمی مرطوب دماي محيط: 22 خاک: خاکهای لومی تا شنی غنی از مواد آلی با زهکشی خوب؛ مرطوب ولی بدون ماندابی؛ pH کمی اسیدی تا خنثی (حدود 6 تا 7.5)
دانستنیهای علمی
نام علمي
Pritchardia pacifica
ردهبندی و جایگاه گیاهشناسی
گیاه Pritchardia pacifica که در فارسی به «نخل بادبزنی فیجی» شناخته میشود، از خانواده Arecaceae (نخلسانان) و از جنس Pritchardia است. این جنس شامل چندین گونه نخل بادبزنی بومی مناطق اقیانوس آرام است. نخل بادبزنی فیجی در گروه نهاندانگان، دولپهایهای تکلپهنما و راسته Arecales طبقهبندی میشود. این گونه یک نخل تکساقه، همیشهسبز و بلند است که تاجی از برگهای بادبزنی بزرگ تشکیل میدهد.
منطقه بومی و پراکنش طبیعی
منشأ اصلی Pritchardia pacifica مجمعالجزایر فیجی در اقیانوس آرام جنوبی است، اما بهطور ثانویه در جزایری مانند ساموآ و تونگا نیز دیده میشود. این نخل در نواحی ساحلی کمارتفاع، دامنههای تپهای و گاهی حاشیه جنگلهای گرمسیری رشد میکند. اقلیم بومی آن گرم، مرطوب و بدون یخبندان، با بارندگی نسبتاً بالا و تابش شدید نور خورشید است. در زیستگاه طبیعی، معمولاً در خاکهای نسبتاً سبک، خوبزهکش و نزدیک به خط ساحل مستقر میشود.
زیستگاه و نقش بومشناختی
در زیستبومهای جزیرهای، نخل بادبزنی فیجی برای پرندگان محلی و حشرات گردهافشان منبع غذا و پناهگاه فراهم میکند. میوههای آن که به صورت خوشهای تشکیل میشوند، توسط پرندگان و گاهی خفاشهای میوهخوار پراکنده میگردند. ساختار تاج متراکم و برگهای بادبزنی بزرگ، ریززیستگاههای خنکتر و مرطوبتری برای ارگانیسمهای کوچک ایجاد میکند.
تاریخچه و کاربردهای سنتی
از دید تاریخی، این نخل برای جوامع بومی اقیانوس آرام اهمیت فرهنگی داشته است. برگهای پهن و بادبزنی آن برای بافت حصیر، بادبزن سنتی، پوشش سقف و وسایل روزمره به کار میرفته است. شواهد قومگیاهشناسی نشان میدهد که انسانها این گونه را در جزایر مختلف اقیانوس آرام جابهجا و اهلیگونه کردهاند، و به همین دلیل مرز دقیق پراکنش طبیعی و کشتشده آن گاه مبهم است.
خصوصیات - معرفی
ویژگیهای کلی اندامهای گیاه
نخل بادبزنی فیجی Pritchardia pacifica نخیلی است با قامت متوسط تا نسبتاً بلند که در شرایط مناسب به حدود ۱۰ تا ۱۵ متر ارتفاع میرسد. فرم کلی گیاه ستونی با تاجی متشکل از برگهای بادبزنی بزرگ و متقارن است که ظاهری بسیار تزئینی ایجاد میکند.
ساقه و تنه
تنه در این نخل استوانهای، عمودی و نسبتاً باریک است و معمولاً قطری حدود ۱۵ تا ۳۰ سانتیمتر دارد. رنگ تنه خاکستری تا قهوهای کمرنگ است و با گذشت زمان حلقههای برجسته جای برگهای قدیمی روی آن باقی میماند. سطح تنه در گیاهان مسن صافتر و یکنواختتر شده و ظاهری تمیز و خوشفرم پیدا میکند.
برگها
برگها بادبزنی (پالمات)، گرد تا تقریباً دایرهای و بسیار بزرگاند و طول پهنک آنها میتواند به ۱ تا ۱.۵ متر برسد. رنگ برگها سبز براق تا سبز مایل به آبی است و سطح زیرین ممکن است کمی روشنتر باشد. پهنک برگ به صورت شعاعی به چندین بخش باریک و شبیه نوار تقسیم میشود که نمایی مانند بادبزن باز ایجاد میکند. دمبرگها بلند، محکم و بدون خار بوده و از نظر رنگ غالباً سبز مایل به زرد یا سبز روشن هستند.
گلها و گلآذین
گلها کوچک، کرمرنگ تا سفید مایل به زرد و نسبتاً نامشخصاند، اما به صورت خوشههای آویزان یا کمی خمیده در میان برگها ظاهر میشوند. هر گلآذین از میان دمبرگها بیرون آمده و میتواند تا حدود یک متر طول داشته باشد. گلها جداگانه کوچکاند، اما مجموعه آنها روی خوشههای فراوان، جلوهای لطیف و ظریف به تاج گیاه میدهد.
میوهها
میوهها کروی تا تخممرغی کوچک، به قطر حدود ۱ تا ۱.۵ سانتیمتر بوده و در ابتدا سبز و در زمان رسیدن سیاه یا بنفش تیره میشوند. سطح میوهها صاف و براق است و در خوشههای انبوه آویخته دیده میشوند.
شرایط نگهداری نخل بادبزنی فیجی
نور مورد نياز
متوسط
آبياري و رطوبت
کمی مرطوب
دماي مورد نياز
22 درجه سانتیگراد
خاک مورد نياز
خاکهای لومی تا شنی غنی از مواد آلی با زهکشی خوب؛ مرطوب ولی بدون ماندابی؛ pH کمی اسیدی تا خنثی (حدود 6 تا 7.5)
|
نور مناسب برای رشد نخل بادبزنی فیجی
Pritchardia pacifica به نور زیاد و غیرمستقیم نیاز دارد. بهترین محل، کنار پنجرههای رو به جنوب یا شرق است که نور فیلتر شده دریافت کند. در فضای باز، مکان نیمسایه روشن، جایی که از آفتاب تند ظهر محافظت شود، مناسب است. کمبود نور باعث رشد کند و کمپُر شدن برگها میشود، در حالی که آفتاب شدید و مستقیم میتواند سوختگی حاشیه برگها را ایجاد کند.
دما و تحمل سرمای نخل بادبزنی فیجی
این نخل گیاهی گرمسیری است و دمای ایدهآل آن بین ۲۰ تا ۳۰ درجه سانتیگراد است. برای رشد سالم، باید از قرار گرفتن در دمای زیر ۱۰ درجه سانتیگراد محافظت شود. در صورت نگهداری در آپارتمان، دوری از جریانهای هوای سرد، کولر مستقیم و تغییرات ناگهانی دما اهمیت زیادی دارد. در زمستان بهتر است در محیطی روشن و نسبتاً گرم نگهداری شود.
رطوبت هوا و نیاز آبی
Pritchardia pacifica رطوبت نسبتاً بالا را ترجیح میدهد. رطوبت ۵۰ تا ۷۰ درصد برای آن مناسب است. در فضای بسته میتوان با مهپاشی ملایم روی برگها (بهویژه در فصول گرم و خشک) یا استفاده از زیرگلدانی حاوی سنگریزه و آب، رطوبت را افزایش داد. آبیاری باید منظم ولی بدون ماندآب باشد؛ خاک بین دو آبیاری کمی خشک و سپس مجدداً آبیاری شود تا از پوسیدگی ریشه جلوگیری گردد.
خاک، زهکشی و تغذیه
این نخل به خاکی سبک، غنی و با زهکشی بسیار خوب نیاز دارد. ترکیبی از خاک باغچه سبک، کوکوپیت یا پیتماس، به همراه پرلیت یا ماسه شسته میتواند بستر مناسبی ایجاد کند. تجمع آب در گلدان برای این گیاه بسیار مضر است، بنابراین وجود سوراخهای کافی در کف گلدان الزامی است. در فصل رشد (بهار و تابستان) میتوان هر ۴ تا ۶ هفته یکبار از کود مایع متعادل با غلظت رقیق استفاده کرد.
منابع :
ساير تصاوير :
گياهان ديگر از همين خانواده :