نام علمي
Podocarpus macrophyllus
دانستنیهای علمی
رده‌بندی علمی
Podocarpus macrophyllus از شاخهٔ بازدانگان (Gymnosperms) و تیرهٔ Podocarpaceae (پودوکارپاسه) است. این گونه در جنس Podocarpus قرار می‌گیرد؛ جنسی که با مخروط‌های کوچک و برگ‌های نسبتاً پهن‌تر از بسیاری مخروطیان شناخته می‌شود.
منطقهٔ بومی و زیستگاه
زادگاه اصلی این گیاه شرق آسیا است و به‌طور طبیعی در ژاپن (به‌ویژه جنوب و جزایر)، چین و بخش‌هایی از تایوان گزارش می‌شود. زیستگاه معمول آن جنگل‌های همیشه‌سبز نیمه‌گرمسیری و حاشیهٔ جنگل‌هاست؛ جایی که رطوبت هوا و خاک نسبتاً پایدار باشد و سایه‌روشن (نور فیلترشده) فراوان دیده شود.
تاریخچهٔ توصیف و نام‌گذاری
این گونه در ادبیات گیاه‌شناسی کلاسیک در سدهٔ هجدهم میلادی وارد شد؛ نام امروزی آن به‌طور رایج به Carl Peter Thunberg (تونبرگ) نسبت داده می‌شود که در چارچوب مطالعات فلور ژاپن، آن را توصیف کرد. صفت گونه‌ای macrophyllus به معنی «برگ‌درشت» است و به پهنای نسبی برگها در مقایسه با بسیاری از مخروطیان اشاره دارد.
نام‌های رایج (محلی و جهانی)
در منابع انگلیسی این گیاه با نام‌های Buddhist pine و Japanese yew شناخته می‌شود (با وجود اینکه از نظر تبارشناسی «یِو/Taxus» واقعی نیست). در ژاپن نام‌های محلی Inumaki و Kusamaki برای آن به‌کار می‌رود. در بازار گیاهان زینتی فارسی‌زبان نیز اغلب با عنوان بونسای پودوکارپوس معرفی می‌شود.
![بونسای پودو کارپوس]()
خصوصیات - معرفی
ساقه و پوست
ساقه در Podocarpus macrophyllus چوبی و راست‌قامت است و با افزایش سن به‌تدریج قطور می‌شود. پوست تنه معمولاً خاکستری تا قهوه‌ای مایل به خاکستری بوده و در نمونه‌های بالغ، بافتی نسبتاً زِبر با ترک‌های کم‌عمق پیدا می‌کند. شاخه‌ها متراکم، انعطاف‌پذیر و مناسب فرم‌دهی بونسای هستند و در رشد جدید، رنگ شاخه‌های جوان اغلب سبز تا سبز مایل به قهوه‌ای است.
برگها
برگها ساده، چرمی و باریک-نیزه‌ای هستند و معمولاً ۵ تا ۱۲ سانتی‌متر طول و حدود ۰٫۵ تا ۱٫۵ سانتی‌متر عرض دارند. آرایش برگها بیشتر مارپیچی است اما روی شاخه‌های کوتاه می‌تواند شبه‌دو ردیفی دیده شود. رنگ برگ در سطح فوقانی سبز تیره براق و در سطح زیرین اندکی روشن‌تر است؛ نوک برگ تیز یا نسبتاً تیز و حاشیه‌ها کامل و بدون دندانه‌اند. پایداری برگها همیشگی است و ریزش تدریجی برگ‌های پیر رخ می‌دهد.
جوانه‌ها و رشد جدید
جوانه‌های انتهایی کوچک و فشرده‌اند و رشد تازه معمولاً با برگهایی روشن‌تر و نرم‌تر آغاز می‌شود که سپس چرمی و تیره‌تر می‌گردند. میان‌گره‌ها در شرایط مناسب کوتاه‌تر شده و به تراکم شاخساره کمک می‌کند.
اندام‌های زایشی (مخروط‌ها و بذر)
این گونه بازدانگان است و گل واقعی ندارد؛ اندام‌های تولیدمثل به‌صورت مخروط ظاهر می‌شوند. مخروط‌های نر کوچک، استوانه‌ای و زردفام‌اند. در بخش ماده، بذر معمولاً تک‌دانه است و روی ساختاری گوشتی-مانند به نام اپی‌ماتیوم قرار می‌گیرد که هنگام رسیدن قرمز تا ارغوانی می‌شود و جلوه زینتی ایجاد می‌کند.
![Foot plant]()
بيشتر مطالعه کنيد :
شرایط محیط رشد
دمای مورد نیاز
22 درجه سانتیگراد
خاک مورد نیاز
خاک سبک مخلوط خاک هوموسی و پیت و تورب
نور مناسب برای بونسای پودوکاپروس
Podocarpus Bonsai به نور غیرمستقیم زیاد نیاز دارد. بهترین مکان کنار پنجره‌ی روشن شرقی یا غربی است. از تابش مستقیم و شدید آفتاب ظهر، به‌خصوص در تابستان، باید با پرده نازک محافظت شود.
دما و تهویه
دمای مناسب برای این گیاه حدود ۱۸ تا ۲۶ درجه سانتیگراد است. از شوک دمایی، نزدیک بودن به بخاری، کولر و جریان هوای سرد باید جلوگیری شود. محیط نیمه‌خنک با تهویه ملایم برای رشد یکنواخت ایده‌آل است.
رطوبت و آبیاری
Podocarpus Bonsai هوای کمی مرطوب را می‌پسندد. می‌توان با قرار دادن زیرگلدانی حاوی سنگ‌ریزه و آب، رطوبت اطراف گیاه را تأمین کرد. خاک باید همیشه کمی نمناک باشد اما غرقابی نشود؛ بین دو آبیاری، سطح خاک اندکی خشک گردد.
خاک و زهکشی
بهترین بستر، خاکی با زهکشی بالا و بافت سبک است؛ مخلوط خاک باغچه سبک، پرلیت و کمی پیت‌ماس مناسب میباشد. گلدان باید سوراخ‌های خروج آب کافی داشته باشد تا از پوسیدگی ریشه جلوگیری شود.
![Podocarpus Bonsai]()
مقابله به آفات بونسای پودو کارپوس
مهم‌ترین آفات بونسای پودوکارپوس
شته‌ها، شپشک‌های آردآلود و کنه‌های ریز از آفات رایج بونسای پودوکارپوس هستند که با مکیدن شیره گیاهی موجب زردی برگ، توقف رشد و ضعف عمومی می‌شوند. برای مقابله، ابتدا گیاه را قرنطینه کرده و برگها و شاخه‌ها را با آب ولرم و کمی مایع ظرفشویی رقیق شست‌وشو دهید. در آلودگی شدید، از حشره‌کش‌های سیستمیک مخصوص گیاهان زینتی طبق دستور برچسب استفاده کنید و هر ۷–۱۰ روز یک‌بار تکرار را انجام دهید. تمیز کردن منظم برگها و تأمین جریان هوای مناسب، احتمال بروز آفات را کاهش می‌دهد.
بیماری‌های قارچی و پوسیدگی ریشه
آبیاری بیش از حد و زهکشی نامناسب باعث پوسیدگی ریشه و بروز قارچ‌هایی مانند فیتوفترا می‌شود که با زردی ناگهانی برگها، ریزش شدید و نرمی ساقه بروز می‌کند. برای پیشگیری، از گلدان دارای سوراخ زهکشی و بستر سبک (مثل ترکیب پرلیت و پیت‌ماس) استفاده کنید و فقط پس از نیمه‌خشک شدن سطح خاک آبیاری انجام دهید. در صورت مشاهده علائم، گیاه را از گلدان خارج کرده، ریشه‌های قهوه‌ای و نرم را حذف و در خاک تازه بکارید و از قارچ‌کش سیستمیک به‌صورت آبیاری و محلول‌پاشی بهره ببرید.
بیماری‌های فیزیولوژیک و مراقبت پیشگیرانه
ریزش برگ، قهوه‌ای شدن نوک برگها و ضعف عمومی اغلب ناشی از نور ناکافی، شوک دمایی یا تغذیه نامتعادل است و با بیماری عفونی اشتباه گرفته می‌شود. تنظیم تدریجی نور، پرهیز از جابه‌جایی مکرر، استفاده از کود کامل ریزمغذی در فصل رشد و حفظ رطوبت نسبی مناسب، مقاومت گیاه را در برابر آفات و امراض به‌طور چشمگیری افزایش می‌دهد.
![بونسای پودو کارپوس]()
نحوه تکثیر بونسای پودو کارپوس
مروری بر تکثیر Podocarpus macrophyllus
Podocarpus macrophyllus (بونسای پودوکارپوس) یک سوزنی‌برگ زینتیِ پرکاربرد در خانه و باغ است و به‌طور رایج با روش‌های رویشی تکثیر می‌شود تا ویژگی‌های گیاه مادری حفظ گردد. با این حال، تکثیر بذری نیز برای تولید پایه یا افزایش تنوع ژنتیکی به‌کار می‌رود.
تکثیر با قلمه (روش اصلی خانگی)
قلمه نیمه‌خشبی در اواخر بهار تا تابستان رایج‌ترین روش است. قلمه‌های ۸–۱۲ سانتی‌متری از شاخه‌های سالم گرفته شده، برگ‌های پایینی حذف می‌شوند و انتهای قلمه با هورمون ریشه‌زایی (IBA) تیمار می‌گردد. بستر سبک و استریل (مانند پرلیت+پیت/کوکوپیت) با رطوبت یکنواخت و نور فیلترشده، ریشه‌دهی را تقویت می‌کند. حفظ رطوبت با کاور شفاف و تهویه منظم از پوسیدگی جلوگیری می‌کند.
تکثیر با خوابانیدن (Layering)
برای شاخه‌های انعطاف‌پذیر، خوابانیدن زمینی یا هوایی قابل انجام است. در خوابانیدن هوایی، بخشی از پوست شاخه به‌صورت حلقه‌ای برداشته، با خزه مرطوب و پوشش پلاستیکی بسته می‌شود. این روش درصد موفقیت بالایی دارد زیرا شاخه تا زمان ریشه‌دهی از گیاه مادری تغذیه می‌کند. پس از تشکیل ریشه کافی، شاخه جدا و گلدان‌کاری می‌شود.
تکثیر بذری (تولید مثل جنسی)
در طبیعت، این گونه با بذر تکثیر می‌شود و بذرها پس از رسیدگی از ساختار گوشتیِ شبه‌میوه‌ای جدا می‌گردند. برای جوانه‌زنی بهتر، پاک‌سازی پوشش گوشتی و کاشت در بستر سبک با رطوبت کنترل‌شده توصیه می‌شود. تکثیر بذری کندتر است و یکنواختی صفات زینتی را تضمین نمی‌کند.
![Foot plant]()
ساير تصاوير :
گياهان ديگر از همين جنس :
آشنایی با جنس پودوکارپوس و همه گونه های آن گياهان ديگر از همين خانواده :
آشنایی با تیره پودوکارپاسه - زردچوبیان و جنس های آن