این گیاه با نام علمی Podocarpus henkelii و نام مرسوم (Henkel’s Yellowwood) که به فارسي پودوکارپوس هنکلی ناميده ميشود، گياهي از خانواده Podocarpaceae بومي بومی جنوب آفریقا، بهویژه آفریقای جنوبی و اسواتینی، در جنگلهای کوهستانی مرطوب مي باشد. نياز هاي اين گياه عبارتند از نور: زیاد رطوبت: کمی خشک دماي محيط: 15 تا 25 خاک: خاک لومی سبک و غنی از مواد آلی با زهکشی خوب، مرطوب ولی بدون غرقابی، با pH کمی اسیدی تا خنثی (حدود 5.5 تا 7)
دانستنیهای علمی
نام علمي
Podocarpus henkelii
نام لاتين
Henkel’s Yellowwood
ردهبندی و خانواده گیاهی
پودوکارپوس هنکلی با نام علمی Podocarpus henkelii از خانواده قدیمی Podocarpaceae است که یکی از کهنترین تیرههای بازدانگان جهان به شمار میآید. این خانواده بخشی از راسته Pinales و زیرگروه مخروطیان (Gymnosperms) است. جنس Podocarpus دارای دهها گونه همیشهسبز چوبی است که بیشتر در نیمکره جنوبی پراکندهاند.
منطقه بومی و گستره جغرافیایی
زادگاه اصلی پودوکارپوس هنکلی، شرق آفریقای جنوبی است؛ بهویژه استانهای کوهستانی مانند کوهستانهای دראکنزبرگ. این گونه به طور طبیعی در جنگلهای بارانی کوهستانی و درههای پرباران رشد میکند. گسترش طبیعی آن محدود است و به عنوان یک گونه بومی منطقهای (endemic) شناخته میشود، هرچند امروزه در سایر نقاط معتدل و نیمهگرم دنیا نیز بهصورت زینتی کشت میشود.
زیستگاه و بومشناسی
زیستگاه طبیعی این گیاه، جنگلهای همیشهسبز مرطوب با مه فراوان و خاکهای عمیق و اسیدی است. پودوکارپوس هنکلی اغلب در حاشیه رودخانهها و شیبهای کوهستانی دیده میشود و میتواند در سایه تا نیمسایه به خوبی رشد کند. این گونه با ریشههای عمیق، نقش مهمی در تثبیت خاک و پشتیبانی از تنوع زیستی جنگلهای بومی دارد.
تاریخچه کشف و کاربرد علمی
این گونه در قرن نوزدهم بهصورت رسمی توصیف و نامگذاری شد و نام آن از گیاهشناس آفریقای جنوبی، هنکل (Henkel) گرفته شده است. پس از معرفی به باغهای گیاهشناسی اروپا و سپس دیگر قارهها، به عنوان نمونهای از مخروطیان جنوبی مورد مطالعه قرار گرفت. پژوهشها روی آن به درک بهتر تکامل مخروطیان، سازگاری با اقلیمهای کوهستانی مرطوب و نیز تنوع ژنتیکی تیره Podocarpaceae کمک کرده است.
خصوصیات - معرفی
ساختار کلی و عادت رشدی
پودوکارپوس هنکلی درختی همیشهسبز و مخروطیشکل است که در نهایت میتواند به حدود ۱۵ تا ۲۰ متر ارتفاع برسد. فرم طبیعی تاج آن باریک، ستونی تا تخممرغی و نسبتاً متراکم است و شاخهها به صورت منظم و طبقهطبقه از تنه اصلی خارج میشوند. تنه در سنین پایین صاف و خاکستری است اما با افزایش سن، پوستهپوسته و نسبتاً زبر میشود.
ساقه و شاخهها
ساقه اصلی راست، استوانهای و دارای رشد قائم است. شاخهها نازک تا متوسط، نسبتاً انعطافپذیر و به صورت افقی یا کمی رو به بالا قرار میگیرند. رنگ شاخههای جوان سبز تا سبز مایل به قهوهای است و با افزایش سن به قهوهای خاکستری تغییر میکند. میانگرهها متوسط تا نسبتاً بلندند و به گیاه ظاهری منظم و لایهلایه میدهند.
برگها
برگهای پودوکارپوس هنکلی سوزنی ـ نواری، ضخیم و چرمی هستند. طول برگها معمولاً بین ۸ تا ۱۵ سانتیمتر و عرض آنها ۵ تا ۱۰ میلیمتر است. شکل برگها خطی تا نیزهای، با انتهای تیز و حاشیه صاف است. رنگ سطح بالایی برگ سبز تیره براق و سطح زیرین کمی روشنتر است. برگها به صورت مارپیچی روی شاخهها قرار میگیرند اما ظاهری دو ردیفی و منظم ایجاد میکنند.
اندامهای تولیدمثلی (مخروطها و بذرها)
این گیاه دولکمهای (دوپایه) است و اندامهای نر و ماده روی درختان جداگانه تشکیل میشوند. مخروطهای نر کوچک، استوانهای و زرد مایل به قهوهایاند و به صورت خوشههای کوچک در کنار برگها ظاهر میشوند. مخروطهای ماده کوچک، تخممرغی و در نهایت همراه با آریل گوشتی، شبیه میوههای کوچک سبز تا بنفش تیره دیده میشوند. بذرها سخت، بیضوی و درون این پوشش گوشتی قرار دارند.
شرایط نگهداری پودوکارپوس هنکلی
نور مورد نياز
زیاد
آبياري و رطوبت
کمی خشک
دماي مورد نياز
15 تا 25 درجه سانتیگراد
خاک مورد نياز
خاک لومی سبک و غنی از مواد آلی با زهکشی خوب، مرطوب ولی بدون غرقابی، با pH کمی اسیدی تا خنثی (حدود 5.5 تا 7)
|
دما و اقلیم مناسب برای پودوکارپوس هنکلی
پودوکارپوس هنکلی گیاهی نیمهگرمسیری است و در دمای ۱۰ تا ۲۵ درجه سانتیگراد بهترین رشد را دارد. دماهای زیر ۵ درجه در مدت طولانی میتواند به برگها آسیب بزند و یخبندان شدید ممکن است شاخههای جوان را از بین ببرد. در مناطق سرد، نگهداری در گلدان و انتقال به فضای محافظتشده در زمستان توصیه میشود. نوسانهای شدید دمایی بهویژه بین روز و شب باید حداقل باشد تا تنش فیزیولوژیک گیاه کم شود.
نور مورد نیاز
این گونه به نور زیاد و غیرمستقیم نیاز دارد. در فضای باز، مکانهای نیمسایه با چند ساعت نور ملایم صبحگاهی ایدهآلاند. نور ظهر تابستان، اگر شدید و همراه با بازتاب از سطوح سخت باشد، میتواند موجب سوختگی نوک و حاشیه برگها شود. در فضای داخلی، قرار دادن نزدیک پنجره روشن رو به شرق یا شمال پیشنهاد میشود. کمبود نور باعث کشیده شدن شاخهها و کاهش تراکم شاخساره خواهد شد.
رطوبت و آبیاری
پودوکارپوس هنکلی خاک یکنواخت مرطوب را ترجیح میدهد، اما تحمل خوبی به دورههای کوتاه خشکی دارد. آبیاری باید عمیق و با فاصله انجام شود تا لایههای زیرین خاک نیز مرطوب گردد. بین دو آبیاری اجازه دهید سطح خاک کمی خشک شود. رطوبت نسبی ۴۰ تا ۶۰ درصد برای رشد خانگی کافی است، اما در هوای بسیار خشک، غبارپاشی ملایم یا استفاده از زیرگلدانی حاوی سنگریزه و آب میتواند کمککننده باشد.
خاک و ویژگیهای بستر کاشت
بهترین بستر برای این گیاه، خاکی عمیق، با زهکش بسیار خوب و کمی اسیدی تا خنثی است (pH حدود ۶ تا ۷). مخلوطی از خاک باغچه سبک، پیتماس یا کوکوپیت و پرلیت یا ماسه دانهدرشت ساختار مناسبی ایجاد میکند. تجمع آب در اطراف ریشه باعث پوسیدگی و زردی برگها میشود، بنابراین حتماً از گلدان یا بستر با سوراخهای زهکشی کافی استفاده کنید.
جریان هوا و مکان کاشت
این گیاه هوای تازه را دوست دارد، اما در برابر بادهای خشک و شدید حساس است. کاشت در کنار دیوار یا حصار، که کمی محافظت مکانیکی فراهم کند، مناسب است. در فضای داخلی، از قرار دادن نزدیک دریچههای کولر یا شوفاژ که جریان هوای بسیار گرم یا سرد تولید میکنند خودداری کنید.
منابع :
ساير تصاوير :
گياهان ديگر از همين جنس :
گياهان ديگر از همين خانواده :