نام لاتين
Japanese Pieris
دانستنیهای علمی
ردهبندی و ویژگیهای گیاهشناسی
پیِریس ژاپنی با نام علمی Pieris japonica از خانواده Ericaceae (همخانواده رودودندرون، آزالیا و انگور خرسی) است. این گیاه درختچهای همیشهسبز و اسیدیپسند است که معمولاً بین ۱ تا ۳ متر ارتفاع میگیرد. برگها چرمی، براق و اغلب در زمان جوانهزنی به رنگ قرمز یا برنزی ظاهر میشوند و سپس به سبز تیره تغییر میکنند. گلآذینها خوشهای آویخته بوده و گلهای پارچـهای کوچک، سفید تا صورتی تولید میکنند که از نظر ریختشناسی به گلهای زنگولهای شباهت دارند.
جنس Pieris و خویشاوندان نزدیک
جنس Pieris شامل چند گونه همیشهسبز است که عمدتاً در شرق آسیا و آمریکای شمالی یافت میشوند. تمام گونههای این جنس با خاکهای اسیدی، زهکش خوب و محیطهای خنک تا معتدل سازگارند. پیِریسها از نظر فیزیولوژیک به کمبود آهک و شوری حساساند و این ویژگی آنها را به بسیاری از گیاهان جنگلهای کوهستانی اسیددوست نزدیک میکند.
منطقه بومی و زیستگاه طبیعی
خاستگاه اصلی Pieris japonica ژاپن، تایوان و بخشهایی از چین است. این گونه در طبیعت در جنگلهای کوهستانی مرطوب، لبه جنگلها و شیبهای نیمهسایه رشد میکند. خاکهای غنی از مواد آلی، اسیدی، خنک و با رطوبت یکنواخت بستر طبیعی این درختچه را تشکیل میدهند. حضور آن در لایه زیرین جنگل، نشانگر سازگاری با نور فیلترشده و رقابت کم نوری است.
تاریخچه علمی و کشت زینتی
پیِریس ژاپنی در قرن نوزدهم توسط گیاهشناسان اروپایی در شرق آسیا توصیف و به باغهای botanic معرفی شد. بهسرعت بهعنوان یک درختچه زینتی مهم در باغهای انگلیسی و سپس سراسر اروپا و آمریکای شمالی پذیرفته شد. از اواخر قرن نوزدهم تا امروز، ارقام متعددی با برگهای ابلق، گلهای صورتی و فرمهای پاکوتاه پرورش یافتهاند که پیِریس ژاپنی را به یکی از ژنوتیپهای مهم در برنامههای اصلاحی گیاهان همیشهسبز اسیددوست تبدیل کرده است.
خصوصیات - معرفی
معرفی کلی اندامهای گیاه Pieris japonica
Pieris japonica یک درختچه همیشهسبز زینتی از تیره اریکاسه است که اندامهای ظریف و متراکمی دارد. فرم کلی گیاه بوتهای، فشرده تا کمی گسترده است و معمولاً ۱ تا ۲ متر ارتفاع میگیرد، با انشعابات متعدد و تاجی گرد تا تخممرغی شکل.
ساقه و شاخهها
ساقهها چوبی، نسبتاً نازک و منشعباند و در گیاهان جوان رنگ قهوهای مایل به قرمز تا سبز متمایل دارند. با افزایش سن، پوست ساقه به رنگ قهوهای خاکستری درمیآید و بافتی کمی پوستهپوسته پیدا میکند. شاخهها متراکم، نسبتاً شکننده و اغلب با زاویهای مایل رو به بالا رشد میکنند و الگوی رشد بوتهای متراکم را ایجاد میکنند.
برگها
برگها ساده، چرمی و همیشهسبز هستند و به صورت متناوب روی ساقه قرار میگیرند. شکل برگها بیضی تا سرنیزهای است، با طول حدود ۳ تا ۸ سانتیمتر و عرض ۱ تا ۳ سانتیمتر. حاشیه برگها اغلب کمی موجدار تا اندکی دندانهدار و انتها باریک و نوکتیز است. سطح رویی برگ براق و سبز تیره و سطح زیرین سبز روشنتر است. در برخی واریتهها برگهای جوان به رنگ برنزی، قرمز یا صورتی دیده میشوند که سپس سبز میگردند و کنتراست رنگی چشمگیری ایجاد میکنند.
گلآذین و گلها
گلها در گلآذینهای خوشهای آویخته (پانیکولهای آویز) تشکیل میشوند که طول آنها معمولاً ۵ تا ۱۵ سانتیمتر است. هر گل کوچک، زنگولهای شکل و اغلب سفید شیری است، اگرچه در برخی ارقام، رنگها میتوانند مایل به کرم یا صورتی باشند. گلها جامی کروی-استوانهای با ۵ لوب کوچک دارند و با آرایش متراکم روی محور گلآذین قرار میگیرند که ظاهری آبشاری و ظریف به بوته میبخشند.
میوه و بذر
میوهها کپسولهای کوچک، کروی تا تخممرغی به قطر حدود ۳ تا ۵ میلیمتر هستند که پس از رسیدن به رنگ قهوهای درمیآیند. این کپسولها پس از خشک شدن شکاف برمیدارند و بذرهای ریز را آزاد میکنند. میوهها از نظر زینتی اهمیت کمتری نسبت به گل و برگ دارند، اما چرخه تولیدمثلی گیاه را کامل میکنند.
شرایط محیط رشد
دمای مورد نیاز
15 تا 25 درجه سانتیگراد
خاک مورد نیاز
خاک لومی تا پیتماسدار، غنی از مواد آلی با زهکشی مناسب و رطوبت یکنواخت؛ نیازمند خاک اسیدی؛ pH حدود 4.5 تا 6
دما و اقلیم مناسب برای پیِریس ژاپنی
پیِریس ژاپنی در اقلیم معتدل و خنک بهترین رشد را دارد. دمای ایدهآل آن بین ۱۵ تا ۲۲ درجه سانتیگراد است و هوای بسیار گرم، بهویژه همراه با خشکی، به برگها آسیب میزند. این گیاه سرما تا حدود منفی ۱۰ درجه را تحمل میکند، اما یخزدگی شدید و طولانی میتواند به جوانههای گل آسیب برساند. در مناطق بسیار گرم، کاشت در محلهای خنکتر باغ و کنار گیاهان دیگر برای ایجاد سایه و کاهش تنش دمایی توصیه میشود.
نور مناسب
پیِریس ژاپنی به نور ملایم و فیلترشده نیاز دارد. بهترین محل، نیمسایه است؛ جایی که صبحها نور ملایم و بعدازظهرها سایه باشد. تابش مستقیم آفتاب در ظهر، بهویژه در مناطق گرم و خشک، سبب سوختگی برگها و کمرنگ شدن آنها میشود. در مناطق سردتر، میتوان آن را در نور بیشتری قرار داد، به شرطی که رطوبت خاک و هوا مناسب حفظ شود.
رطوبت هوا و آبیاری
این گیاه هوای کمی مرطوب را ترجیح میدهد و در محیطهای بسیار خشک، لبه برگها قهوهای میشود. آبیاری منظم و یکنواخت بدون غرقاب کردن خاک ضروری است. خاک باید همواره کمی مرطوب بماند اما هرگز باتلاقی نشود. استفاده از مالچ آلی روی سطح خاک به حفظ رطوبت و خنک نگه داشتن ریشهها کمک میکند.
خاک و ویژگیهای بستر کاشت
پیِریس ژاپنی از خانواده گیاهان اسیددوست است و به خاک اسیدی تا کمی اسیدی (pH حدود ۵ تا ۶) نیاز دارد. خاک باید سبک، غنی از مواد آلی و با زهکشی بسیار خوب باشد. مخلوطی از پیتماس، خاک برگ پوسیده و کمی شن یا پرلیت برای این گیاه مناسب است. از آهک و خاکهای قلیایی باید پرهیز شود، زیرا موجب زردی برگها (کلروز) و کاهش رشد میشود.
ساير تصاوير :
گياهان ديگر از همين جنس :
آشنایی با جنس آندرومدا و همه گونه های آن گياهان ديگر از همين خانواده :
آشنایی با تیره خلنگیان و جنس های آن