انجیلی

دانستنیهای علمی

انجیلی یا آسوندار با نام علمی parrotia persia  درختی است بسیار زیبا و برگریز از خانواده  Hamamelidaceae  که بومی شمال ایران و قفقازستان میباشد.

این درخت درنقاط مختلف شمال کشور به نام های گوناگون خوانده می‌شود که می توان به “توتوی” درگیلان، “انجیلی” در نور، کجور، گرگان، ، “تفی” گرگان و طوالش، “سرآغاجی؛ دمیر آغاجی” در بین ترک زبانان آستارا، طوالش و مینودشت، “انجول” در بین فارسی زبانان مینودشت اشاره کرد.

پراکندگی این درخت در شمال کشور از جلگه های ساحلی دریای خزر تا ارتفاعات میان بند میباشد.

نامگذاری این درخت باشکوه برگرفته از نام جهانگرد و پروفوسور علوم دارویی آلمانی میباشد که در سال 1829 از کوه عرفات صعود کرده است. این درخت به علت داشتن چوب بسیار سخت که حتی میخ در آن فرو نمیرود iroonwood (چوب آهنین) نامیده میشود.

این درخت به دلیل رنگهای متنوع برگهایش در پاییز یکی از زیباترین درختان شمال میباشد.

از نکات مثبت حائز اهميت ديگر که براي آن مي توان برشمرد، مقاومت بالاي این درخت در برابر آفات، بيماري، خشکسالي، باد و حتي آلودگي ها و تنش هاي شهري است؛ عاملي که در کنار آن همه زيبايي ،انتخاب انجيلي را در طراحي هاي خيابان هاي شهر و پارک ها و باغ ها ايده آل مي سازد. از اين رو است که شاهد استفاده از آن به صورت روزافزون در کشورهاي اروپايي و امريکايي هستيم.
در حالي که در بازارهاي اروپايي به منظور استفاده از اين درخت در طراحي هاي باغ ها قيمتي بيش از 50 يورو براي يک نهال کوچک انجيلي پرداخته مي شود، بزرگ ترين استفاده ما در تهيه زغال و صنايع دکوري و تهيه چوب سيگار و... است و حتي خيابان هاي شهرهاي شمالي با درختان نخل و اکاليپتوس تزيين مي شوند.
در حالي که هر کشوري به داشته هاي طبيعي خود چنان تفاخر مي کند ما از داشتن چنين نعمتي نه تنها بهره يي نمي بريم بلکه از وجودشان نيز آگاهي نداريم که آگاهي سرمايه يي است ارزشمند که هرگاه به کار گرفته شود موجب غني شدن مي شود.

خصوصیات - معرفی

نور مورد نياز زیاد آبياري و رطوبت مرطوب دماي مورد نياز بین -3 تا 16 درجه سانتیگراد خاک مورد نياز گچی،ماسه ای،شنی ،غنی ،اسیدی و خوب زهکشی شده

انجیلی، درخت یا درختچه یی است خزان کننده که رنگ تنه‌ در درختان جوان، خاکستری و در درختان مسن، تیره و پوست آن صاف است و به صورت صفحه و ورقه جدا می‌شود.
آسوندار، به بلندای 30 متر نیز میرسد ولی به طور معمول بین 15 تا 20 متر ارتفاع دارد و بین 8 تا 15 متر گستردگی دارد و قطر تنه آن 150 سانتیمتر میباشد.
این درخت دارای تاجی گسترده میباشد.
تنه ی انجیلی، که گاهی از پایین چند شاخه بوده و به شیوه های گوناگون در هم تنیده و به هم گره می خورد و نقش های زیبایی را می آفرینند.
چوب درخت انجیلی؛ سخت، سنگین، گره‌دار، پیچ و تاب خورده که مقاومت به پوسیدگی آن زیاد بوده، می‌باشد ولی ارزش صنعتی ندارد.
برگ های انجیلی، متناوب، بیضوی و پهن برگ و خزان کننده، که برگ های پاییزه آن به رنگ قرمز زیبایی دیده می‌شود.
این برگها بین 6 تا 15 سانتیمتر طول و بین 4 تا 10 سانتیمتر عرض دارند.
گل اذین درخت انجیلی دارای پایک کوتاهی است که به‌صورت “کاپیتول” قبل از بازشدن برگ در اسفندماه بر روی ساقه همان سال ظاهر می‌گردد و دارای ‪ ۲‬تا ‪ ۶‬گل می‌باشد. رنگ گل‌های آن از ارغوانی تا قرمز است. گلها دارای 4 کاسبرگ هستند و فاقد گلبرگ و پرچم میباشند.
جوانه های آسون دار از سه فلس سیاه رنگ چرمی و خزی تشکیل شده‌است، برگ آن پایک- دار، نیم ریزان و با دمبرگی کوتاه به طول سه تا هشت میلی متر می‌باشد که در دو سمت آن گوشوارک باریک ، کرکدار و ریزانی قرار گرفته است.
رگ برگ های آن شانه‌ای و در حدود ‪ ۶‬تا‪ ۸‬جفت بوده و معمولا کمی فرو رفته به نظر می‌رسد، در صورتی که پشت برگ برجسته است وبرگ را موج دار نشان می‌دهد دو روی برگ خزی و با تارها و کرک پوشیده شده و به رنگ خاکستری است.
میوه این درخت کپسول خشک چوبی وتخم مرغی با دوتکه به قطر ده تا دوازده میلی متر با داخلی صیقلی و خارجی خشن می‌باشد که درون هر یک دو دانه نامتقارن و قهوه‌ای رنگ شفاف و بدون کرک دیده می‌شود.

این درخت قدرت جوش خوردن بالایی دارد ، به طوریکه اگر تنه های درخت برروی هم قرار گیرند به راحتی به هم جوش میخورند.

این درخت قدرت جوش خوردن بالایی دارد ، به طوریکه اگر تنه های درخت برروی هم قرار گیرند به راحتی به هم جوش میخورند.

Parrotia به معنی جنس طوطی می‌باشد و علت این نامگذاری دو زائده منقار مانند، شبیه نوک طوطی است که در دو طرف میوه در قسمت بالا قرار دارد.

شرایط محیط رشد

نگهداری از درخت انجیلی به شرح زیر میباشد:

خاک: خاک گچی ، ماسه ای، شنی ، غنی، اسیدی و خوب زهکشی شده برای رشد این گیاه مناسب میباشد.
نور :بهتر است در آفتاب کامل قرار داشته باشد.
در نیمسایه هم رشد میکند ولی در آفتاب کامل رشد بهتری خواهد داشت.
دما: دمای بین -3 تا 16 درجه، دمایی مناسب است.
آبیاری : به صورت متوسط کافی است.

این درخت مناسب برای مناطق معتدل و مرطوب است ولی تا حدی نیز در برابر سرما و برف و بوران مقاومت دارد.

مقابله به آفات انجیلی

آفات رایج انجیلی (Parrotia persica)

انجیلی عموماً مقاوم است، اما در شرایط تنش (کم‌آبی، خاک فشرده، سایه شدید) ممکن است به شته‌ها و شپشک‌ها دچار شود. شته‌ها با مکیدن شیره، پیچیدگی برگ و ترشح عسلک ایجاد می‌کنند و شپشک‌ها به صورت برجستگی‌های مومی روی شاخه و برگ دیده می‌شوند.

مقابله: هرس شاخه‌های آلوده، شست‌وشوی تاج با آب پرفشار، و تقویت گیاه با آبیاری منظم و مالچ‌پاشی. در آلودگی شدید، استفاده هدفمند از صابون‌های حشره‌کش یا روغن‌های باغبانی در زمان مناسب (دور از گرمای شدید) توصیه می‌شود.

امراض و اختلالات شایع

مهم‌ترین مشکل بیماری‌زا در انجیلی، پوسیدگی ریشه و طوقه در اثر زهکشی ضعیف و ماندابی شدن است که با زردی، کاهش رشد و پژمردگی تدریجی همراه می‌شود. در رطوبت بالا ممکن است لکه‌برگی‌های قارچی نیز رخ دهد، هرچند معمولاً خسارت شدید ایجاد نمی‌کنند.

مقابله: بهبود زهکشی، پرهیز از آبیاری سنگین، و کاشت در خاک سبک و دارای مواد آلی. حذف برگ‌های ریخته و آلوده و افزایش گردش هوا با هرس سبک به کاهش لکه‌برگی کمک می‌کند. در موارد شدید، استفاده از قارچ‌کش‌های ثبت‌شده با نظر کارشناس و رعایت دستور مصرف ضروری است.

نحوه تکثیر انجیلی

تکثیر این گیاه از طریق قلمه چوب نرم میباشد.

خواص و کاربردهای دارویی و صنعتی

خواص : ریشه و برگ این گیاه مصرف دارویی دارد.

عوارض جانبی - هشدار

بیماری و یا آفت خاصی این گیاه را تهدید نمیکند.

ساير تصاوير :  

گياهان ديگر از همين خانواده :

آشنایی با تیره هاماملیداسه و جنس های آن