این گیاه با نام علمی Paeonia lactiflora و نام مرسوم (Chinese Peony) که به فارسي گل صدتومانی چینی ناميده ميشود، گياهي از خانواده Paeoniaceae بومي بومی شرق آسیا، بهویژه چین، مغولستان و سیبری شرقی؛ مناطق معتدل و سردسیر مي باشد. نياز هاي اين گياه عبارتند از نور: زیاد رطوبت: کمی مرطوب دماي محيط: 15 تا 25 خاک: خاکهای لومی عمیق و غنی از مواد آلی با زهکشی خوب؛ مرطوب ولی بدون ماندابی؛ pH کمی اسیدی تا خنثی (حدود 6 تا 7)
دانستنیهای علمی
نام علمي
Paeonia lactiflora
ردهبندی و خانواده گیاهشناسی
Paeonia lactiflora که در فارسی به «گل صدتومانی چینی» معروف است، به خانواده Paeoniaceae تعلق دارد و از معدود جنسهای مستقل در این خانواده است. جنس Paeonia حدود ۳۰–۳۵ گونه علفی و چوبی را شامل میشود که اغلب در نیمکره شمالی پراکندهاند. این گونه یک گیاه علفی چندساله است که هر ساله از ریزومها و ریشههای ضخیم خود مجدداً رویش میکند.
منطقه بومی و پراکنش طبیعی
Paeonia lactiflora بهطور بومی در شرق آسیا، بهویژه شمال چین، مغولستان، شرق سیبری و بخشهایی از کره رویش مییابد. زیستگاههای طبیعی آن شامل چمنزارهای کوهپایهای، حاشیه جنگلهای معتدل سرد، و دامنههای نسبتاً خشک اما دارای خاک عمیق و حاصلخیز است. این گیاه در اقلیمهای سرد تا نیمهسرد سازگار شده و زمستانهای سرد را برای تکمیل چرخه زیستی خود نیاز دارد.
زیستگاه و ویژگیهای بومشناختی
در زیستگاه طبیعی، گل صدتومانی چینی اغلب در مناطق با تابستانهای خنک و زمستانهای سرد و برفی رشد میکند. ریشههای ضخیم آن نقش مهمی در ذخیره مواد غذایی و تحمل تنشهای زمستانه دارند. گلهای درشت و پربرگ آن برای جذب گردهافشانها مانند زنبورها و برخی مگسها تکامل یافتهاند و بذرها در کپسولهای گوشتی نسبتاً درشت تشکیل میشوند.
تاریخچه و اهمیت فرهنگی ـ علمی
Paeonia lactiflora از دوران باستان در طب سنتی چین و شرق آسیا بهعنوان گیاه دارویی مهم استفاده میشده است، بهویژه ریشه خشکشده آن. از قرن هجدهم میلادی، این گونه به اروپا منتقل شد و بهسرعت به یکی از اصلیترین والدین دورگههای زینتی Paeonia تبدیل گردید. امروزه صدها رقم زینتی از همین گونه منشأ گرفتهاند و در باغبانی و پژوهشهای زیستفناوری گیاهان زینتی مورد توجهاند.
خصوصیات - معرفی
ویژگیهای کلی اندامهای گیاه Paeonia lactiflora
Paeonia lactiflora یک علفهرز پایا با ریزومهای ضخیم و گوشتدار است که تودههای متراکمی تشکیل میدهد. ارتفاع بوته معمولاً ۶۰ تا ۹۰ سانتیمتر است و فرم کلی گیاه گلدانی و نیمکرهای به نظر میرسد. با پیر شدن بوته، تعداد ساقهها بیشتر و قطر توده گیاهی افزایش مییابد.
ساقه
ساقهها علفی، راست و نسبتاً محکماند و از ریزوم زیرزمینی هر بهار مجدداً ظاهر میشوند. قطر ساقهها حدود ۵ تا ۱۰ میلیمتر است و در قسمت پایینی سبز مایل به سبز تیره و در بخشهای بالایی گاهی کمی متمایل به قرمز میشوند. سطح ساقهها صاف، بدون کرک و با گرههای نسبتاً مشخص برای اتصال برگها و گلها است.
برگ
برگها مرکب و عموماً سهبار تقسیمشدهاند و دارای بریدگیهای عمیق تا نیمه عمیق هستند. شکل قطعات برگها از بیضوی تا سرنیزهای متغیر است و حاشیهها اغلب صاف یا کمی موجدار است. طول برگ کامل (از محل اتصال تا نوک طولانیترین لوب) معمولاً ۱۵ تا ۳۰ سانتیمتر است. رنگ برگها سبز تیره براق در سطح فوقانی و کمی روشنتر در سطح زیرین است. رگبرگ میانی برجسته و شبکه رگبرگها بهروشنی قابل مشاهده است.
گل
گلها در انتهای ساقهها بهصورت منفرد ظاهر میشوند و قطر آنها بسته به رقم ۸ تا ۱۵ سانتیمتر یا بیشتر است. گلبرگها پهن، مخملی و متعدد بوده و رنگ آنها از سفید خالص تا صورتی کمرنگ و صورتی پررنگ متغیر است. در مرکز گل، پرچمهای فراوان با بساکهای زرد طلایی دیده میشود. برخی ارقام دارای گلهای پرپر با ردیفهای متعدد گلبرگ هستند. عطر ملایم تا قوی گلها یکی از خصوصیات بارز این گونه است.
میوه و بذر
میوه به صورت فولیکولهای گوشتی سبز است که پس از رسیدن به رنگ قهوهای متمایل میشود و شکاف برمیدارد. بذرها نسبتاً درشت، کروی تا بیضوی، با پوستهای براق و معمولاً سیاه یا قهوهای تیرهاند.
شرایط نگهداری گل صدتومانی چینی
نور مورد نياز
زیاد
آبياري و رطوبت
کمی مرطوب
دماي مورد نياز
15 تا 25 درجه سانتیگراد
خاک مورد نياز
خاکهای لومی عمیق و غنی از مواد آلی با زهکشی خوب؛ مرطوب ولی بدون ماندابی؛ pH کمی اسیدی تا خنثی (حدود 6 تا 7)
|
معرفی کلی شرایط محیطی گل صدتومانی علفی (Paeonia lactiflora)
گل صدتومانی علفی یکی از مهمترین گونههای زینتی مناطق معتدل است که برای گلدهی مطلوب به زمستان سرد و تابستان معتدل نیاز دارد. شناخت دقیق نیازهای دما، نور، رطوبت و خاک برای موفقیت در پرورش این گیاه کاملاً ضروری است.
دما و نیاز سرمایی
Paeonia lactiflora گیاهی خنکدوست است و در مناطق با زمستان سرد عملکرد بهتری دارد. دمای ایدهآل رشد رویشی در فصل بهار حدود ۱۵ تا ۲۰ درجه سانتیگراد و برای تشکیل غنچه و گل ۱۲ تا ۱۸ درجه سانتیگراد است. این گیاه برای شکستن دوره خواب به حدود ۶۰۰ تا ۱۰۰۰ ساعت دمای کمتر از ۷ درجه سانتیگراد نیاز دارد. گرمای شدید تابستانی (بیش از ۳۰ درجه) میتواند عمر گل را کوتاه و کیفیت آن را کاهش دهد.
نور و شدت تابش
گل صدتومانی علفی در آفتاب کامل تا نیمسایه رشد میکند. روزانه حداقل ۶ ساعت نور مستقیم ملایم برای گلدهی فراوان توصیه میشود. در مناطق خیلی گرم، قرار دادن گیاه در مکانی با سایه بعدازظهر از سوختگی برگها و کاهش کیفیت گلها جلوگیری میکند.
رطوبت هوا و آبیاری
این گیاه رطوبت نسبی متوسط (حدود ۴۰ تا ۶۰ درصد) را ترجیح میدهد و از رطوبت هوای بیش از حد بالا و بسته آسیب میبیند. خاک باید همیشه کمی مرطوب اما نه غرقاب باشد. آبیاری منظم و عمیق، بهویژه در بهار و اوایل تابستان، برای تشکیل غنچههای قوی ضروری است؛ اما بین دو آبیاری باید سطح خاک کمی خشک شود.
خاک، بافت و pH مناسب
بهترین بستر برای Paeonia lactiflora خاک لومی عمیق، غنی از مواد آلی، با زهکشی عالی است. ریشههای ضخیم و گوشتی این گیاه نسبت به ماندآب بسیار حساساند و در خاک سنگین رسی به سرعت دچار پوسیدگی میشوند. pH کمی اسیدی تا خنثی (حدود ۶ تا ۷) ایدهآل است. افزودن کود دامی کاملاً پوسیده و کمپوست بههمراه مقدار کمی ماسه، ساختار خاک را برای توسعه ریشه و پایداری ساقههای گلدهنده بهبود میبخشد.
منابع :
ساير تصاوير :
گياهان ديگر از همين جنس :
گياهان ديگر از همين خانواده :