گوآبیجو

دانستنیهای علمی

رده‌بندی و جایگاه آرایه‌شناختی

Mycianthes pungens با نام رایج «گوآبیجو» از تیره Myrtaceae (موردیان) است؛ تیره‌ای که به‌واسطه غدد ترشحی اسانس‌ها، برگ‌های معطر و میوه‌های سته‌ای در بسیاری از گونه‌ها شناخته می‌شود.

این گونه در جنس Mycianthes قرار دارد؛ جنسی از موردیان آمریکای جنوبی که از نظر ریخت‌شناسی با گروه‌هایی مانند برخی «گوآوا»های وحشی خویشاوندی نزدیک نشان می‌دهد.

منطقه بومی و زیستگاه

خاستگاه طبیعی این گیاه در آمریکای جنوبی گزارش می‌شود و بیشترین پراکنش آن در نواحی جنوب‌شرقی و جنوبی قاره، به‌ویژه در سامانه‌های جنگلی و بوته‌زارهای مرطوب تا نیمه‌مرطوب است.

زیستگاه‌های معمول شامل حاشیه جنگل‌ها، رویشگاه‌های ثانویه و دامنه‌های با زهکشی مناسب است؛ جایی که رطوبت فصلی وجود دارد اما آب ایستاده پایدار نیست. مانند بسیاری از موردیان، حضور در اجتماعات گیاهی با تنوع بالای گرده‌افشان‌ها و پرندگان میوه‌خوار به پراکنش دانه‌ها کمک می‌کند.

ویژگی‌های زیستی و نکات علمی

میوه‌ها از نوع سته (berry) هستند و نقش مهمی در شبکه‌های بوم‌شناختی به‌عنوان منبع غذایی جانوران دارند. وجود ترکیبات معطر در اندام‌های هوایی، که در موردیان رایج است، به دفاع شیمیایی و برهم‌کنش با حشرات نیز مرتبط دانسته می‌شود.

تاریخچه و اهمیت مطالعه

بررسی‌های آرایه‌شناسی این گونه عمدتاً در چارچوب مطالعات تنوع موردیان آمریکای جنوبی انجام شده است. اهمیت علمی Mycianthes pungens در کمک به فهم تکامل میوه‌های سته‌ای، سازگاری‌های شیمیایی تیره Myrtaceae و الگوهای پراکنش گونه‌های جنگل‌های نیمه‌گرمسیری آمریکای جنوبی است.

خصوصیات - معرفی

شرایط نگهداری گوآبیجو

نور مورد نياز کم آبياري و رطوبت مرطوب دماي مورد نياز نواحی نیمه گرمسیری تا گرمسیری خاک مورد نياز خاک هایی با بافت متوسط

خواص و کاربردهای دارویی و صنعتی

مقابله به آفات گوآبیجو

آفات رایج گوآبیجو (Mycianthes pungens)

شته‌ها، شپشک‌های آردآلود و سپردار با مکیدن شیره گیاه باعث ضعف عمومی، پیچیدگی برگ و کاهش رشد می‌شوند. بازرسی هفتگی پشت برگ‌ها و سرشاخه‌ها کلیدی‌ترین اقدام پیشگیرانه است. برای کنترل، شست‌وشوی برگ‌ها با آب پرفشار، استفاده از صابون حشره‌کش یا روغن‌های باغبانی (در ساعات خنک) و حذف شاخه‌های شدیداً آلوده توصیه می‌شود. در صورت تداوم آلودگی، رهاسازی دشمنان طبیعی مانند کفشدوزک‌ها و بالتوری‌ها مؤثر است.

آفات میوه و برگ

مگس‌های میوه و برخی لاروهای برگ‌خوار می‌توانند موجب لکه‌دار شدن میوه، ریزش و کاهش کیفیت محصول شوند. نصب تله‌های فرمونی/جلب‌کننده، جمع‌آوری و امحای میوه‌های آلوده و رعایت بهداشت باغ به کاهش چرخه آفت کمک می‌کند. برداشت به‌موقع و حذف میوه‌های ریخته، مؤثرترین راه کاهش خسارت مگس میوه است.

امراض قارچی و باکتریایی و مدیریت

لکه‌برگی و پوسیدگی میوه معمولاً در رطوبت بالا تشدید می‌شوند و با لکه‌های قهوه‌ای، کپک و نرم‌شدگی همراه‌اند. هرس برای افزایش جریان هوا، آبیاری قطره‌ای به‌جای بارانی، حذف برگ و میوه آلوده و ضدعفونی ابزارها ضروری است. در صورت نیاز، استفاده هدفمند از قارچ‌کش‌های مجاز (مانند ترکیبات مسی برای لکه‌برگی) طبق برچسب و تناوب مصرف انجام شود. پیشگیری با مدیریت رطوبت و بهداشت، از درمان شیمیایی مؤثرتر است.

نحوه تکثیر گوآبیجو