معرفی و راهنمای پرورش درختان میوه - موز صورتی

نویسنده: محبوبه آشناور
تاریخ انتشار: 1394/01/28
معرفی و راهنمای پرورش درختان میوه - موز صورتی
موز صورتی (*Musa velutina*) گیاهی زینتی از تیرهٔ موزیان است که به‌دلیل میوه‌های کوچکِ صورتی و پرزدار و گل‌آذین چشمگیر کشت می‌شود. این گونه در دمای گرم (حدود 18 تا 30 درجهٔ سانتی‌گراد) بهترین رشد را دارد و به سرما حساس است؛ یخ‌زدگی به اندام‌های هوایی آسیب می‌زند. رطوبت متوسط تا بالا (حدود 50–80٪) همراه با تهویهٔ مناسب توصیه می‌شود. نورِ زیاد و فیلترشده یا آفتاب ملایم (نیم‌سایه تا آفتاب) مناسب است؛ در نور کم رشد ضعیف و گل‌دهی کاهش می‌یابد.

از نظر ظاهری، شبه‌ساقه‌ای از غلاف برگ‌ها تشکیل می‌دهد و برگ‌ها بزرگ، کشیده و سبز روشن‌اند؛ گیاه معمولاً چندساقه‌ای می‌شود و ارتفاع آن غالباً حدود 1 تا 2 متر (گاهی بیشتر) است. گل‌ها در خوشه‌ای آویخته تا نیمه‌آویخته ظاهر می‌شوند و پس از آن میوه‌های کوتاه، صورتی و مخملی تشکیل می‌گردند که هنگام رسیدگی ممکن است خودبه‌خود باز شوند. میوه خوراکی است اما معمولاً دانه‌های درشت و فراوان دارد و ارزش خوراکی‌اش نسبت به موزهای تجاری کمتر است.

نام رایج در جهان: **Pink banana** یا **Hairy banana**. در ایران بیشتر با نام **موز صورتی** یا **موز زینتی صورتی** شناخته می‌شود. کاربرد اصلی آن **زینتی** (فضای سبز گرمسیری، گلخانه و گلدانی) است و به‌عنوان گیاه دارویی یا صنعتیِ شاخص (در مقایسه با برخی گونه‌های دیگر *Musa*) شهرت ویژه‌ای ندارد.

Nargil_Musa velutina
نام علمي
Musa velutina
نام لاتين
Pink Banana
خانواده (تيره)

دانستنیهای علمی


"موز صورتی" گیاهی از خانواده موز و دارای بذر می باشد. میوه های این گیاه به رنگ صورتی و کرکدار هستند. گل آذین های آن نیز به رنگ صورتی می باشند. یکی از ویژگی های این گیاه این است که پوست میوه های آن در حالت کاملاً رسیده از آن جدا شده و به سمت پایین برمی گردند.
از این گیاه به دلیل زیبایی گل ها و میوه ها، در باغ ها به عنوان گیاه زینتی نیز استفاده می شود.
این گیاه بومی هند و بخش هایی از جنوب شرقی آسیا است.

موز صورتی

خصوصیات - معرفی


نور مورد نياز
نور مورد نیاز گیاه موز صورتی
متوسط
آبياري و رطوبت
رطوبت مورد نیاز  موز صورتی
کمی مرطوب
دماي مورد نياز
دمای مورد نیاز  موز صورتی
نواحی گرمسیری
خاک مورد نياز
خاک مورد نیاز  موز صورتی
خاک های غنی از مواد غذای و مرطوب


موز صورتی گیاهی کوچک و مخصوص نواحی گرمسیری با عادت رشدی همانند موز که تا حدود 4 تا 6 فوت ارتفاع و گسترش تاج 3 تا 5 فوت رشد می کند.
با وجود بزرگ بودن برگ ها، فرم کلی درخت کوتاه بوده و به عنوان گیاهی کوچک دیده می شود. 

میوه ها به طول سه اینچ، به رنگ صورتی و کرکدار هستند. این میوه ها روی شاخه های گلدهنده با گل آذین های صورتی رنگ به وجود می آیند. پوست میوه ها در صورت رسیدن کامل به عقب برگشته و از آن جدا می شوند. این گیاه اغلب به عنوان گیاهی زینتی کشت می شود ولی میوه های آن نیز خوراکی، شیرین و نرم می باشند. بذرهای این گیاه به حدی سخت هستند که می توانند دندان ها را بشکنند.

Pink Banana

شرایط محیط رشد


این گیاه مخصوص نواحی گرمسیری است و در برخی موارد تا 20 درجه فارنهایت را می تواند تحمل کند. اگرچه در دماهای زیر 32 درجه فارنهایت ممکن است برگ ها از بین بروند ولی در صورت گرم شدن مجدد شرایط آب و هوایی، می توانند دوباره رشد کنند.
آبیاری منظم برای رشد این گیاه ضروری است. اما باید توجه کرد که آبیاری بیش از حد نباشد و سبب آب ایستابی نگردد. 
از نظر نیاز نوری، رشد خوبی در شرایط نوری کامل به همراه سایه ی پراکنده دارد.
به خاک های غنی از مواد غذایی و به خوبی آبیاری شده نیاز دارد.

Musa velutina

مقابله به آفات موز صورتی


آفات رایج Musa velutina و کنترل آن‌ها

در نگهداری موز صورتی، آفات مکنده مانند شپشک آردآلود، شپشک سپردار، شته و کنه تارتن بیشترین اهمیت را دارند. علائم شامل چسبندگی (عسلک)، دوده سیاه، پیچیدگی برگ و لکه‌های زرد ریز است. ایزوله‌کردن گیاه آلوده و بازدید هفتگی پشت برگ‌ها کلید پیشگیری است. برای کنترل، شست‌وشوی برگ‌ها با آب ولرم و پاک‌کردن تجمعات با پنبه آغشته به الکل (برای شپشک‌ها) مفید است؛ سپس استفاده از صابون حشره‌کش یا روغن باغبانی/نیم (Neem) طبق برچسب، در 2–3 نوبت با فاصله 7–10 روز توصیه می‌شود.


بیماری‌های مهم و مدیریت

مهم‌ترین مشکلات بیماری‌زا شامل پوسیدگی ریشه و طوقه ناشی از آبیاری زیاد و زهکشی ضعیف، لکه‌برگی‌های قارچی و در شرایط نامناسب، پژمردگی‌های قارچی است. نشانه‌ها شامل زردی عمومی، نرم‌شدن پایه ساقه، بوی نامطبوع خاک و لکه‌های قهوه‌ای روی برگ‌هاست. بهبود زهکشی، آبیاری پس از خشک‌شدن سطح خاک و حذف بخش‌های پوسیده، مؤثرترین اقدام درمانی است. در لکه‌برگی‌ها، حذف برگ‌های آلوده و افزایش جریان هوا کمک می‌کند؛ در موارد شدید می‌توان از قارچ‌کش‌های مسی/مانکوزب مطابق برچسب استفاده کرد.


پیشگیری و کاهش ریسک

قرنطینه گیاه جدید، ضدعفونی ابزار، تعویض خاک آلوده، پرهیز از خیس‌ماندن طولانی برگ‌ها و تأمین نور و تغذیه متعادل، بروز آفات و بیماری‌ها را به‌طور معنی‌دار کاهش می‌دهد.

موز صورتی

نحوه تکثیر موز صورتی


تکثیر این گیاه از طریق کشت بذرها، تقسیم ریزوم ها، غده ها و یا ریشه جوش صورت می گیرد.
بذرها پس از چند ماه جوانه می زنند. و برای جوانه زنی به خاک گرم با دمای حدود 75 تا 85 درجه فارنهایت و مرطوب نیاز دارند.
فاصله بین گیاهان نیز برای کشت باید حدود 90 تا 120 سانتیمتر باشد.

Pink Banana

خواص و کاربردهای دارویی و صنعتی


از این گیاه به دلیل تولید میوه ها و گل های زیبا و صورتی و رشدی محدود به عنوان گیاهی زینتی در باغ ها استفاده می شود.
همچنین میوه های این گیاه خوراکی با طعمی شیرین و گوشتی نرم می باشد که به عنوان میوه ای خوراکی نیز کاربرد دارد.

معرفی و راهنمای پرورش درختان میوه - موز صورتی

ساير تصاوير :  


گياهان ديگر از همين جنس :

آشنایی با جنس موز و همه گونه های آن


گياهان ديگر از همين خانواده :

آشنایی با تیره موز و جنس های آن

امتیاز شما به این مقاله

میانگین امتیاز: 4.3 از ۵، بر اساس 10 امتیاز

پرسش‌ها و نظرات این مقاله

هنوز پرسش یا نظری برای این مقاله ثبت نشده است.

ثبت پرسش یا نظر جدید