معرفی و راهنمای پرورش گیاهان زینتی - گل امپیشن بالزامینا

نویسنده: محبوبه آشناور
تاریخ انتشار: 1391/07/29
معرفی و راهنمای پرورش گیاهان زینتی - گل امپیشن بالزامینا
گل امپیشن بالزامینا (*Impatiens balsamina*) یک گیاه علفی یک‌ساله زینتی است که در ایران گاه با نام‌های «گل حنا» یا «حنا هندی» نیز شناخته می‌شود و در منابع جهانی با نام‌های *Garden balsam* و *Balsam* رایج است. این گیاه در دمای معتدل تا گرم (حدود 18–30 درجهٔ سانتی‌گراد) بهترین رشد را دارد و به سرما و یخبندان حساس است. رطوبت متوسط تا نسبتاً بالا و آبیاری منظم را می‌پسندد، اما خاک باید زهکشی خوب داشته باشد تا از پوسیدگی ریشه جلوگیری شود. از نظر نور، نیم‌سایه تا آفتاب ملایم برای گل‌دهی مناسب است؛ در گرمای شدید، سایهٔ بعدازظهر به بهبود کیفیت گیاه کمک می‌کند.

از نظر ظاهری، ساقه‌ها گوشتی و نسبتاً آبدار بوده و برگ‌ها باریک تا نیزه‌ای، سبز و دندانه‌دار هستند. گل‌ها معمولاً در محور برگ‌ها ظاهر می‌شوند و رنگ‌های متنوعی مانند سفید، صورتی، قرمز و بنفش دارند و در برخی ارقام پرپر دیده می‌شوند. میوه‌ها کپسولی هستند و در زمان رسیدگی با کوچک‌ترین تماس به‌صورت انفجاری باز شده و بذرها را پراکنده می‌کنند (ویژگی شاخص جنس *Impatiens*). در برخی نظام‌های طب سنتی آسیا، بخش‌هایی از گیاه برای کاربردهای دارویی (از جمله استفاده‌های موضعی) مطرح شده است، هرچند مصرف درمانی نیازمند احتیاط و تکیه بر شواهد معتبر و دوز ایمن است.

Nargil_Impatiens Balsamina
نام علمي
Impatiens Balsamina
نام لاتين
Touch me Not
خانواده (تيره)

دانستنیهای علمی

گیاهی همیشه سبز است که ارقام پرپر یا کم پر و پا بلند یا پا کوتاه دارد. ارقام پا کوتاه برای استفاده در گلدان و ارقام پا بلند برای کشت در زیر سایۀ درختان مناسبند.

گل امپیشن بالزامینا

خصوصیات - معرفی


نور مورد نياز
نور مورد نیاز گیاه گل امپیشن بالزامینا
زیاد
آبياري و رطوبت
رطوبت مورد نیاز  گل امپیشن بالزامینا
کمی مرطوب
دماي مورد نياز
دمای مورد نیاز  گل امپیشن بالزامینا
12 درجه سانتیگراد
خاک مورد نياز
خاک مورد نیاز  گل امپیشن بالزامینا
شنی و رسی با زهکشی بالا

این گیاه یک ساله و بومی جنوب شرق آسیا و هند است. بلندی آن بین 30 تا 60 سانتی متر است. ساقه ای افراشته دارد. گل های نامنظم با رنگ های صورتی، قرمز ، حنایی و سفید دارد.

میوه ی آن کپسولی شکل و مخطط است و در هنگامی که میرسد با یک فشار ناگهان باز شده و بذرها را به بیرون پراکنده می سازد و نام انگلیسی آن با این صفت این گیاه انتخاب شده است.

این گیاه همچنین گیاه گلخانه ای خوبیست چون در شرایط مطلوب گلدهی طولانی دارد . برگهایی ظریف ، نیزه ای و سبز روشن دارد که گلها با 5 گلبرگ به رنگهای سفید ، صورتی ، ارغوانی و قرمز و یا ترکیبی از این رنگها در میان این نیزه های سبز ظاهر می شوند. گلها 5-2.5 سانتی متر و در ارقام جدید 7-6 سانتی متر پهنا دارند.

ویژگی جالب توجه این گیاه اینست که کپسول بذرهایش با لمس کردن باز و بذرهای آن پراکنده می شوند . بهمین دلیل است که به آن Impatiens یا گل بی حوصله می گویند .

این گیاه به شدت پروانه ها و زنبور ها را به خود جذب می کند. بذرهای این گیاه را پس از رسیدن کامل می توان جمع آوری نمود و آن ها را نگهداری کرد.

Touch me Not

شرایط محیط رشد

این گل غیر متداول اما زیبا در خاکی سبک و غنی از مواد آلی و در شرایط سایه و گرم رشد مطلوبی دارد .

به سرما حساس است و خاک محل ریشه های آن باید همواره مرطوب باشد که برای این منظور می توان در خاک پای گیاه از مواد حافظ رطوبت استفاده کرد .

Impatiens Balsamina

مقابله به آفات گل امپیشن بالزامینا


آفات رایج

شته‌ها و مگس‌های سفید از شیره گیاه Impatiens balsamina تغذیه کرده و باعث پیچیدگی برگ، توقف رشد و ترشح عسلک می‌شوند. کنترل: شست‌وشوی برگ‌ها با آب، استفاده از صابون حشره‌کش یا روغن نیم (هر ۷–۱۰ روز)، و حذف علف‌های هرز میزبان.

کنه تارتن (کنه دو نقطه‌ای) در هوای گرم و خشک موجب لکه‌های زرد، تارهای نازک و ریزش برگ می‌شود. کنترل: افزایش رطوبت، آب‌پاشی ملایم روی سطح زیرین برگ‌ها، و در آلودگی شدید استفاده از کنه‌کش‌های مجاز.

تریپس‌ها می‌توانند سبب نقره‌ای شدن برگ و بدشکلی گل شوند. کنترل: تله‌های چسبی آبی/زرد، هرس بخش‌های آلوده، و مدیریت جمعیت با حشره‌کش‌های کم‌خطر در صورت نیاز.


بیماری‌های مهم

سفیدک دروغین (Downy mildew) در رطوبت بالا باعث لکه‌های زرد و پوشش خاکستری زیر برگ و سپس ریزش برگ می‌شود. مقابله: تهویه مناسب، آبیاری از پایین، فاصله‌گذاری بوته‌ها، حذف گیاهان آلوده و در صورت ضرورت استفاده از قارچ‌کش‌های اختصاصی سفیدک طبق برچسب.

پوسیدگی ریشه و طوقه (Pythium/Phytophthora) با زردی، پژمردگی و سیاه شدن طوقه همراه است. مقابله: بستر سبک و زهکش‌دار، پرهیز از آبیاری بیش از حد، ضدعفونی ابزار و گلدان، و استفاده هدفمند از قارچ‌کش‌های مناسب.

گل امپیشن بالزامینا

نحوه تکثیر گل امپیشن بالزامینا

قلمۀ این گیاه نیز در بهار تا اواخر تابستان براحتی ریشه دار می شود.

برای تکثیر آن می توان از قلمه و یا بذر استفاده نمود. تکثیر با بذر بهترین راه تکثیر است.

Touch me Not

خواص و کاربردهای دارویی و صنعتی

از برگ ها و گل این گیاه نوعی رنگ استخراج می شود که می توان برای رنگ کردن ناخن ها از آن استفاده نمود. این گیاه مسهل و مدر است و همچنین از آن برای درمان درد های مفاصل استفاده می شود. گل ها خنک کننده لعابدار و مقوی هستند. گل و عصاره ی الکلی بدست آمده از گل ها خاصیت ضد میکروبی دارد. دانه های آن خلط آور است و همچنین برای درمان سرطان هم مفید است. از پودر دانه های آن برای قوت بخشیدن به زنان استفاده می شود.

معرفی و راهنمای پرورش گیاهان زینتی - گل امپیشن بالزامینا

عوارض جانبی - هشدار


نکات ایمنی و هشدارهای مهم درباره Impatiens balsamina

Impatiens balsamina (گل امپیشن بالزامینا) معمولاً گیاهی کم‌خطر برای نگهداری زینتی است، اما چند نکته احتیاطی می‌تواند از مشکلات پوستی و مدیریتی جلوگیری کند.


حساسیت پوستی و تماس با شیره گیاه

در برخی افراد، تماس مکرر با برگ و ساقه—به‌ویژه هنگام هرس یا جمع‌آوری بذر—می‌تواند باعث تحریک پوستی خفیف یا درماتیت تماسی شود. توصیه می‌شود هنگام کار با گیاه از دستکش استفاده کرده و پس از آن دست‌ها شسته شوند؛ در صورت قرمزی یا خارش پایدار، تماس را قطع کنید.


بلع تصادفی توسط کودکان و حیوانات خانگی

اگرچه گزارش‌های جدی از مسمومیت این گونه محدود است، خوردن برگ یا گل می‌تواند موجب ناراحتی گوارشی خفیف (مثل تهوع یا دل‌پیچه) در کودکان یا حیوانات خانگی حساس شود. گیاه را دور از دسترس قرار دهید و در صورت بلع قابل توجه، با پزشک/دامپزشک تماس بگیرید.


ریسک بیماری‌های قارچی و گسترش ناخواسته

این گیاه در رطوبت بالا و آبیاری از بالا مستعد سفیدک، لکه‌برگی و پوسیدگی است؛ تهویه مناسب و آبیاری پای بوته کمک‌کننده است. همچنین بذرها به‌صورت انفجاری پخش می‌شوند و ممکن است خودرو و پراکنده گردد؛ برای کنترل، کپسول‌های بذر را قبل از رسیدن کامل جمع‌آوری کنید.

Balsam,Garden Balsam, Rose Balsam, Touch me Not,Spotted Snapweed, Tree Impatiens

ساير تصاوير :  


گياهان ديگر از همين جنس :

آشنایی با جنس گل حنا و همه گونه های آن


گياهان ديگر از همين خانواده :

آشنایی با تیره بالزامیناسه و جنس های آن

امتیاز شما به این مقاله

میانگین امتیاز: 4.51 از ۵، بر اساس 152 امتیاز

پرسش‌ها و نظرات این مقاله

م جلالی 1391/12/16
سلام  ، من 10 روز پیش یک گلدان گل حنا خریدم که خیلی سر حال بود اما حالا غنچه هاش دارن می ریزن  و نوک برگهاش خشک شدن ... آبیاریش به صورت روزانه و مرتب بوده و چندین بار در طول روز غبارپاشی هم انجام شده ... دمای اتاق متوسطه و یک دستگاه بخور سرد هم به صورت دائم در فاصله 5/1 متری گلدان روشن می باشد... گلدان گل را وسط اتاق پرنوری قرار دادم که از تابش نور مستقیم آفتاب دور باشه و همچنین زیر نور لامپ مهتابی بزرگی با نور آفتابی است .... دلیل این مشکل چیست و چه کاری می تموانم برایش انجام دهم؟
در ضمن از نظر آفت هم آن را وارسی کردم، چیزی پیدا نکردم
امید محمدنژاد 1393/09/24
با سلام دو هفته پیش یک گلدان امپیشن خریدم حالا نوک برگهای ان شروع به خشک شدن کرده لطفا مرا راهنمای بفرمایید درضمن دمای اطاق 20درجه میباشد وهفته ای 2 مرتبه انرا ابیاری میکنم
بهار رضایی 1393/03/06
باسلام
دوماهی است که گل امپیشن راخریدم وآب دهی مناسب داده ام اما متاسفانه یک هفته ای است که برگ هایش سفید شده وخشک میشود دلیل سفید شدن برگها وخشک شدن آنها چیست؟ لطفا راهنمایی کنید!
باتشکر
آرمان مصطفائی 1396/02/11
سلام خسته نباشید
گل ایمپیشن را طبق موارد ذکر شده در سایت شما نگهداری میکنم لیکن گل ها قبل از اینکه کاملا باز شوند (در حالت نیمه باز) پژمرده شده و مچاله میشوند علت چه میتواند باشد؟ با سپاس
اشکان خالق زاده 1395/04/05
سلام خسته نباشین من 2 ماه پیش گل حنا خریدم چند تا گذاشتم تو تراس که شیشه داره جلو نور آفتابه روزی 3 ساعت پشت شیشه بعد از یک مدت برگهاش شروع کرد به زنگ زدن و لوله شدن و جمع شدن بعد روی برگ کامل مسی شد و برگها شروع به ریختن کردن بعضی از گلها دیگه اصلا برگ ندارن علتش چیه ؟

ثبت پرسش یا نظر جدید