نام علمي
Impatiens Balsamina
دانستنیهای علمی
گیاهی همیشه سبز است که ارقام پرپر یا کم پر و پا بلند یا پا کوتاه دارد. ارقام پا کوتاه برای استفاده در گلدان و ارقام پا بلند برای کشت در زیر سایۀ درختان مناسبند.
خصوصیات - معرفی
نور مورد نياز
زیاد
آبياري و رطوبت
کمی مرطوب
دماي مورد نياز
12 درجه سانتیگراد
خاک مورد نياز
شنی و رسی با زهکشی بالا
|
این گیاه یک ساله و بومی جنوب شرق آسیا و هند است. بلندی آن بین 30 تا 60 سانتی متر است. ساقه ای افراشته دارد. گل های نامنظم با رنگ های صورتی، قرمز ، حنایی و سفید دارد.
میوه ی آن کپسولی شکل و مخطط است و در هنگامی که میرسد با یک فشار ناگهان باز شده و بذرها را به بیرون پراکنده می سازد و نام انگلیسی آن با این صفت این گیاه انتخاب شده است.
این گیاه همچنین گیاه گلخانه ای خوبیست چون در شرایط مطلوب گلدهی طولانی دارد .
برگهایی ظریف ، نیزه ای و سبز روشن دارد که گلها با 5 گلبرگ به رنگهای سفید ، صورتی ، ارغوانی و قرمز و یا ترکیبی از این رنگها در میان این نیزه های سبز ظاهر می شوند.
گلها 5-2.5 سانتی متر و در ارقام جدید 7-6 سانتی متر پهنا دارند.
ویژگی جالب توجه این گیاه اینست که کپسول بذرهایش با لمس کردن باز و بذرهای آن پراکنده می شوند . بهمین دلیل است که به آن Impatiens یا گل بی حوصله می گویند .
این گیاه به شدت پروانه ها و زنبور ها را به خود جذب می کند. بذرهای این گیاه را پس از رسیدن کامل می توان جمع آوری نمود و آن ها را نگهداری کرد.
شرایط محیط رشد
این گل غیر متداول اما زیبا در خاکی سبک و غنی از مواد آلی و در شرایط سایه و گرم رشد مطلوبی دارد .
به سرما حساس است و خاک محل ریشه های آن باید همواره مرطوب باشد که برای این منظور می توان در خاک پای گیاه از مواد حافظ رطوبت استفاده کرد .
مقابله به آفات گل امپیشن بالزامینا
آفات رایج
شتهها و مگسهای سفید از شیره گیاه Impatiens balsamina تغذیه کرده و باعث پیچیدگی برگ، توقف رشد و ترشح عسلک میشوند. کنترل: شستوشوی برگها با آب، استفاده از صابون حشرهکش یا روغن نیم (هر ۷–۱۰ روز)، و حذف علفهای هرز میزبان.
کنه تارتن (کنه دو نقطهای) در هوای گرم و خشک موجب لکههای زرد، تارهای نازک و ریزش برگ میشود. کنترل: افزایش رطوبت، آبپاشی ملایم روی سطح زیرین برگها، و در آلودگی شدید استفاده از کنهکشهای مجاز.
تریپسها میتوانند سبب نقرهای شدن برگ و بدشکلی گل شوند. کنترل: تلههای چسبی آبی/زرد، هرس بخشهای آلوده، و مدیریت جمعیت با حشرهکشهای کمخطر در صورت نیاز.
بیماریهای مهم
سفیدک دروغین (Downy mildew) در رطوبت بالا باعث لکههای زرد و پوشش خاکستری زیر برگ و سپس ریزش برگ میشود. مقابله: تهویه مناسب، آبیاری از پایین، فاصلهگذاری بوتهها، حذف گیاهان آلوده و در صورت ضرورت استفاده از قارچکشهای اختصاصی سفیدک طبق برچسب.
پوسیدگی ریشه و طوقه (Pythium/Phytophthora) با زردی، پژمردگی و سیاه شدن طوقه همراه است. مقابله: بستر سبک و زهکشدار، پرهیز از آبیاری بیش از حد، ضدعفونی ابزار و گلدان، و استفاده هدفمند از قارچکشهای مناسب.
نحوه تکثیر گل امپیشن بالزامینا
قلمۀ این گیاه نیز در بهار تا اواخر تابستان براحتی ریشه دار می شود.
برای تکثیر آن می توان از قلمه و یا بذر استفاده نمود. تکثیر با بذر بهترین راه تکثیر است.
خواص و کاربردهای دارویی و صنعتی
از برگ ها و گل این گیاه نوعی رنگ استخراج می شود که می توان برای رنگ کردن ناخن ها از آن استفاده نمود. این گیاه مسهل و مدر است و همچنین از آن برای درمان درد های مفاصل استفاده می شود. گل ها خنک کننده لعابدار و مقوی هستند. گل و عصاره ی الکلی بدست آمده از گل ها خاصیت ضد میکروبی دارد. دانه های آن خلط آور است و همچنین برای درمان سرطان هم مفید است. از پودر دانه های آن برای قوت بخشیدن به زنان استفاده می شود.
عوارض جانبی - هشدار
نکات ایمنی و هشدارهای مهم درباره Impatiens balsamina
Impatiens balsamina (گل امپیشن بالزامینا) معمولاً گیاهی کمخطر برای نگهداری زینتی است، اما چند نکته احتیاطی میتواند از مشکلات پوستی و مدیریتی جلوگیری کند.
حساسیت پوستی و تماس با شیره گیاه
در برخی افراد، تماس مکرر با برگ و ساقه—بهویژه هنگام هرس یا جمعآوری بذر—میتواند باعث تحریک پوستی خفیف یا درماتیت تماسی شود. توصیه میشود هنگام کار با گیاه از دستکش استفاده کرده و پس از آن دستها شسته شوند؛ در صورت قرمزی یا خارش پایدار، تماس را قطع کنید.
بلع تصادفی توسط کودکان و حیوانات خانگی
اگرچه گزارشهای جدی از مسمومیت این گونه محدود است، خوردن برگ یا گل میتواند موجب ناراحتی گوارشی خفیف (مثل تهوع یا دلپیچه) در کودکان یا حیوانات خانگی حساس شود. گیاه را دور از دسترس قرار دهید و در صورت بلع قابل توجه، با پزشک/دامپزشک تماس بگیرید.
ریسک بیماریهای قارچی و گسترش ناخواسته
این گیاه در رطوبت بالا و آبیاری از بالا مستعد سفیدک، لکهبرگی و پوسیدگی است؛ تهویه مناسب و آبیاری پای بوته کمککننده است. همچنین بذرها بهصورت انفجاری پخش میشوند و ممکن است خودرو و پراکنده گردد؛ برای کنترل، کپسولهای بذر را قبل از رسیدن کامل جمعآوری کنید.
ساير تصاوير :
گياهان ديگر از همين جنس :
آشنایی با جنس گل حنا و همه گونه های آن گياهان ديگر از همين خانواده :
آشنایی با تیره بالزامیناسه و جنس های آن