ژربرا

دانستنیهای علمی

ژربرا جامزونی یا گل تاب گونه ای از گیاهان گلدار چندساله از جنس Gerbera در خانواده گلستارگان(Asteraceae) و بومی منطقه ترانسوال آفریقای جنوبی است که در سال 1889 توسط رابرت جیمسون کشف شده است.

پرورش تجاری ژربرا در پایان قرن 19 در کمبریج انگلستان و در زمان ریچارد لینچ آغاز شده است.

ژربرا جزء گياهان يکپايه است كه گلهاي نر و ماده روي يك گل آذين قرار مي‌گيرند. به طور معمول ابتدا گلهاي زبانه‌اي كه در حاشيه خارجي گلاذين قرار دارند و بعد گلهاي نر داخلي باز مي‌شوند كه در نتيجه خودباروري در ژربرا با مشكل روبه‌رو مي‌شود.

در حال حاضر ژربرا در 25 كشور دنيا پرورش مي‌يابد كه حدود 1200ـ1100 هكتار سطح زير كشت گلخانه‌اي دارد. پنجاه درصد سطح زير كشت دنيا در كشور هلند و ايتاليا است. در هلند سالیانه بیش از 200 ميليون شاخه گل ژربرا به ارزش حدود 40 ميليون دلار به فروش می رسد. در سال 1379 سطح زيركشت ژربرا در ايران 6/15 هكتار گزارش گرديد. توليد 4 ميليون شاخه گل توسط 137 پرورش‌دهنده در بازار به فروش رسيده است. به لحاظ اهميت اقتصادي توليد شاخه گل ژربرا از طريق كشت بافت در صدر اولويت‌هاي تحقيقاتي گياهان زينتي ايران قرار دارد. هم اكنون گياهچه‌هاي ژربرا از شركتهاي هلندي نظير Preesman، Schrurs، Terranigra، florist خريداري و به ايران وارد مي‌شود، كه اين يكي از بزرگترين موانع پيشرفت صنعت گل‌كاري در ايران محسوب مي‌شود. امروزه مي‌توان به منظور توسعه توليد گياهان زينتي و توليد ارقام جديد بازارپسند و در نتيجه افزايش صادرات گل از فنون پيشرفته ازدياد نباتات نظير كشت بافت استفاده كرد تا گام مؤثري در جهت افزايش توليد گياهان زينتي و صادرات آنها برداشته شود.

علل تمایل به کشت و پرورش ژربرا عبارتند از: 1-پنجمین گل بریده جهان از نظر تولید و فروش میباشد 2-زیبایی و تنوع رنگ زیاد 3-عمر طولانی پس از برداشت 4-عملکرد زیاد 5-فاصله کوتاه بین دوره های برداشت

خصوصیات - معرفی

نور مورد نياز زیاد آبياري و رطوبت کمی مرطوب دماي مورد نياز 15 درجه سانتیگراد خاک مورد نياز خاک لوم و یا شنی با زهکشی خوب

ژربرا جامزونی دارای ریشه های عمیق بوده و گل های آن بر روی ساقه ای پرزدار تشکیل میشوند و از میان برگهای طوقه ای نیزه ای شکل و با بریدگی های عمیق این گیاه ساقه گل دهنده خارج میشود

برگهای آن به طول 15 تا 45 سانتی متر است و سطح فوقانی آنها سبز تیره و سطح زیرین آن سبز کمرنگ و پوشیده از کرکهای متراکم است.

گلها متشکل از گلبرگهای شعاعی زیبا به رنگهای زرد صورتی پرتقالی قرمز بنفش سفید و کرم است قطر گلها 5-12 سانتی متر و طول ساقه حدود 25-60 سانتی متر است

بيشتر مطالعه کنيد :

شرایط محیط رشد

این گیاهی دائمی، گرمسیری بوده و حساس به سرما میباشد و حد اقل دما برای این گل 10 درجه سانتی گراد است . دمای ایده آل آن 13 تا18 درجه سانتیگراد میباشد.

ژربرا در شرایط با شدت نور بالا بهتر گل میدهد و روز کوتاه را ترجیح میدهد به عبارتی روز کوتاه اختیاری است

خاک مناسب آن خاک لوم و یا شنی با زهکشی خوب و PH بین 6.5 تا 7 است. خاک باید سبک و غنی از مواد آلی باشد.

بهتر است فواصل آبیاری با خشک شدن خاک سطحی گلدان باشد و از آبیاری زیاد بپرهیزید

بهتر است هر دو هفته يک بار با کود مايع مخصوص گياهان خانگي ، این گیاه را تغذیه نمایید

مقابله به آفات ژربرا

مراقب باشید، ژربرا در خاکهایی مرطوب با زه کشی نا مناسب دچار پوسیدگی طوقه و ریشه میشود

آفات رایج ژربرا (Gerbera jamesonii)

شته‌ها، تریپس و مگس سفید با مکیدن شیره گیاهی باعث پیچیدگی برگ، کاهش رشد و بدشکلی گل می‌شوند. پایش هفتگی پشت برگ‌ها و غنچه‌ها کلید کنترل زودهنگام است. برای مقابله، شست‌وشوی ملایم با آب، نصب کارت زرد چسبنده و استفاده از صابون‌های حشره‌کش یا روغن‌های باغبانی (طبق برچسب) مؤثر است. کنه تارتن نیز در هوای گرم و خشک با ایجاد لکه‌های ریز و تار، برگ را زرد می‌کند؛ افزایش رطوبت، حذف برگ‌های آلوده و در صورت نیاز کنه‌کش‌های اختصاصی توصیه می‌شود. لاروهای مگس مینوز و شب‌پره‌ها می‌توانند برگ را سوراخ یا راهرو ایجاد کنند؛ هرس بخش‌های آسیب‌دیده و مدیریت بهداشتی گلخانه کمک‌کننده است.

امراض مهم و روش‌های پیشگیری

پوسیدگی طوقه و ریشه (اغلب ناشی از Phytophthora/Pythium) در اثر آبیاری زیاد و زهکشی ضعیف رخ می‌دهد و موجب پژمردگی ناگهانی می‌شود. بهترین راه مقابله، پیشگیری با بستر سبک، زهکشی عالی و آبیاری کنترل‌شده است. کپک خاکستری (Botrytis) روی گل و برگ لکه‌های قهوه‌ای و کپک خاکستری ایجاد می‌کند؛ تهویه مناسب، کاهش رطوبت، حذف گل‌های پیر و استفاده از قارچ‌کش‌های مجاز (تناوبی) توصیه می‌شود. سفیدک پودری نیز با پوشش سفید روی برگ‌ها ظاهر می‌شود؛ نور کافی، جریان هوا و قارچ‌کش‌های مناسب می‌تواند آن را کنترل کند.

نکات کلیدی مدیریت تلفیقی

قرنطینه گیاهان جدید، ضدعفونی ابزار، حذف بقایا و جلوگیری از خیس ماندن طولانی برگ‌ها مهم‌ترین اقدامات برای کاهش آفات و بیماری‌ها در ژربرا هستند.

نحوه تکثیر ژربرا

تکثیر ژربرا از طریق كاشت بذر در دمای 13 تا 18 درجه سانتی‌گراد در فصل پائیز و یا اول بهار و یا تقسیم گیاه در اول بهار یا تهیه قلمه در فصل تابستان امكان‌‌پذیر است.

ازدياد بذري امروزه متداول نيست زيرا تغييرات ژنتيكي زيادي در بين گياهان حاصل از بذر مشاهده مي‌شود. گياهان حاصل از ازدياد غيرجنسي، شبيه گياهان مادري هستند. بنابراين خصوصيات ژنوتيپ و فنوتيپ گياهان مادري در نتايج ثابت باقي مي‌ماند. از ديار غيرجنسي ژربرا از روش‌هاي تقسيم‌بوته، قلمه، ريزقلمه، و ريزازديادي انجام مي‌شود. عمومي‌ترين سيستم براي ازدياد ژربرا ريزازديادي است. در سال 1996 بين گياهان مختلف حاصل از كشت بافت در اروپا ژربرا با 17 ميليون گياهچه در مقام اول قرار داشت.

ساير تصاوير :  

گياهان ديگر از همين خانواده :

آشنایی با تیره کاسنی - آستراسه و جنس های آن