اروشیا - معرفی گیاهان بیابانی

نویسنده: محبوبه آشناور
تاریخ انتشار: 1396/02/05
اروشیا - معرفی گیاهان بیابانی
گیاه **اُروشیا** (*Eurotia ceratoides*؛ در برخی منابع با نام **Krascheninnikovia ceratoides** نیز آمده) یک بوته‌ی سازگار با خشکی از تیره‌ی آمارانتاسه/چنپویدیان است.

- **شرایط دما، رطوبت و نور (محیط رشد):**
مناسب اقلیم‌های **سرد تا معتدلِ خشک**؛ به **کم‌آبی و رطوبت پایین** بسیار مقاوم است. در **نور کامل (آفتاب‌دوست)** بهترین رشد را دارد و معمولاً در زیستگاه‌های باز و بدون سایه دیده می‌شود.

- **بومی و زیستگاه:**
بومی **نواحی استپی و نیمه‌بیابانی اوراسیا** و در گستره‌ای از آسیای مرکزی تا بخش‌هایی از خاورمیانه پراکنش دارد. زیستگاه تیپیک آن **دشت‌های خشک، دامنه‌ها و اراضی شنی یا شورپسندِ فقیر از نظر مواد آلی** است و در مناطق بادخیز و مستعد فرسایش نیز استقرار می‌یابد.

- **خصوصیات ظاهری اندام گیاه:**
**بوته‌ای چندساله** با شاخه‌های نسبتاً متراکم؛ برگ‌ها معمولاً **باریک تا نیزه‌ای** و اغلب دارای **پوشش کرکی/نقره‌ای‌رنگ** (سازگار با کاهش تبخیر) هستند. گل‌ها **ریز و نامحسوس** بوده و به‌صورت گل‌آذین‌های کوچک در بخش‌های انتهایی شاخه‌ها ظاهر می‌شوند؛ میوه‌ها کوچک و متناسب با پراکنش در شرایط خشک‌اند.

- **نام رایج (ایران و جهان):**
در منابع جهانی با نام‌های **Winterfat** و گاهی **Ceratoides** شناخته می‌شود. در ایران نام **«اُروشیا»** برای آن به‌کار می‌رود (نام‌های محلی ممکن است بسته به منطقه متفاوت باشد).

- **کاربرد مشهور:**
بیشتر به‌عنوان **گونه‌ای مهم مرتعی/خوراک دام** و **پایدارکننده‌ی خاک در مناطق خشک** شناخته می‌شود.

Nargil_Eurotia ceratoides
نام علمي
Eurotia ceratoides
نام لاتين
Pamirian winterfat
خانواده (تيره)

دانستنیهای علمی


رده‌بندی و جایگاه تبارشناختی

Eurotia ceratoides که در بسیاری از منابع جدید با نام پذیرفته‌شدهٔ Krascheninnikovia ceratoides نیز گزارش می‌شود، یک درختچهٔ بیابانی از خانوادهٔ Amaranthaceae (در طبقه‌بندی‌های قدیمی‌تر: Chenopodiaceae) است. این گونه در جنس Eurotia/ Krascheninnikovia قرار می‌گیرد و به گروه چنپودی‌ها، یعنی گیاهان سازگار با شوری و خشکی، وابستگی دارد.


منطقه بومی و زیستگاه

خاستگاه این گونه به کمربند استپی–بیابانی اوراسیا برمی‌گردد و از آسیای مرکزی، ایران، قفقاز و بخش‌هایی از شرق اروپا تا نواحی خشکِ مجاور گسترش می‌یابد. زیستگاه اصلی آن دامنه‌ها و دشت‌های نیمه‌خشک، خاک‌های سبک و شنی تا رسی-شنی، و مناطق بادخیز با بارندگی کم است؛ همچنین در اراضی شور یا قلیایی نیز می‌تواند پایدار بماند. این گیاه به‌عنوان گونه‌ای مقاوم به خشکی، نقش مهمی در تثبیت خاک و پایداری پوشش گیاهی استپی دارد.


تاریخچه کشف و نام‌گذاری

این گیاه در جریان توصیف‌های گیاه‌شناسانهٔ فلور اوراسیا در سده‌های ۱۸ و ۱۹ میلادی وارد ادبیات علمی شد و در طول زمان، به دلیل بازنگری‌های ریخت‌شناسی و سپس رده‌بندی نوین، میان نام‌های Eurotia و Krascheninnikovia جابه‌جا شده است. وجود هم‌نامی‌ها (synonyms) در منابع، نتیجهٔ تغییر دیدگاه‌های رده‌بندی در خانوادهٔ آمارانتاسه است.


نام‌های رایج

در فارسی گاه با عنوان «اروشیا» ذکر می‌شود. در منابع انگلیسی معمولاً با نام‌های winterfat و gray molly شناخته می‌شود و در متون روسی و آسیای میانه نیز نام‌های محلی مرتبط با زیستگاه‌های استپی برای آن به‌کار می‌رود.

اروشیا

خصوصیات - معرفی


نور مورد نياز
نور مورد نیاز گیاه اروشیا
زیاد
آبياري و رطوبت
رطوبت مورد نیاز  اروشیا
کمی خشک
دماي مورد نياز
دمای مورد نیاز  اروشیا
نواحی خشک و نیمه خشک
خاک مورد نياز
خاک مورد نیاز  اروشیا
گستره وسیعی از خاک ها


"اروشیا" گیاهی درختچه ای به ارتفاع بیش از یک متر است که به رنگ مایل به سفید دیده می شود. دلیل مشاهده این رنگ، وجود لایه ضخیمی از کرک بر روی شاخ و برگ آن می باشد.
برگ ها به شکل های مختلفی وجود دارند که بیش از 25 میلیمتر نیز طول دارند.
گل ها کوچک و پوشیده از کرک های ابریشمی بلند بوده که در خوشه های جانبی یا در گل آذین های انتهایی ظاهر می شوند. گل های نر (حاوی دانه گرده) و گل های ماده (تولیدکننده بذر) به صورت جدا از هم بر روی گل های مختلفی ولی بر روی یک گیاه تشکیل می شوند.
میوه ها تخم مرغی شکل، به طول حدود 3 میلیمتر، با چهار زاویه و دو شاخ می باشند. 
این گیاه به واسطه داشتن ریشه های عمیق، به چرای دام مقاوم بوده و حتی چرای معقول و برنامه¬ ریزی شده سبب طراوت و شادابی گیاه می گردد و از خشبی شدن آن جلوگیری می کند.
این گیاه بذر فراوانی تولید می کند که به دلیل کرکی بودن و سبکی، به راحتی انتشار یافته و به سهولت در طبیعت تجدید حیات نموده و مستقر می شود.
شروع رشد رویشی این گیاه در اواسط اسفندماه بوده، در اواخر اردیبهشت گیاه مرحله گلدهی را گذرانده و بذر¬دهی آن در مرداد ماه است. همچنین بالاترین میزان پروتئین گیاهی در زمان گلدهی وجود دارد.

Pamirian winterfat

شرایط محیط رشد


اروشیا به علت داشتن فرم بوته ای، مقاومت در برابر خشکی، درصد پروتئین مناسب و تکثیر آسان یکی از گیاهان بومی مراتع بیابانی است که اهمیت ویژه ای در مراتع خشک و نیمه خشک دارد. این خصوصیات سبب گردیده تا در طرح های احیاء و اصلاح مراتع مورد استفاده قرار گیرد. این گیاه از جمله گیاهانی  است که علاوه بر خوشخوراکی، مقاومت خوبی در برابر خشکی و چرا دارد.
در تنش های رطوبتی کم تا متوسط (آبیاری پس از تخلیه 90 درصد آب قابل استفاده) به خوبی رشد نموده و در تنش های شدید نیز قادر به ادامه حیات می باشد. همچنین در شرایط رطوبت خاک کمتر از  10 درصد نیز می تواند به خوبی رشد و نمو نماید.
گستردگی سیستم ریشه ای، کاهش اندام های هوایی و طول دوره رشد در شرایط نامطلوب و نیز وجود کرک های فراوان بر روی اندام های هوایی از عوامل اصلی این توانایی می باشد.

Eurotia ceratoides

ساير تصاوير :  


گياهان ديگر از همين خانواده :

آشنایی با تیره آمارانتاسه - تاج خروسیان و جنس های آن

امتیاز شما به این مقاله

میانگین امتیاز: 4.64 از ۵، بر اساس 11 امتیاز

پرسش‌ها و نظرات این مقاله

نورمحمد زارع 1396/06/16
آیا بذر اروشیا موجود است؟ قیمت؟

ثبت پرسش یا نظر جدید