گل فردوسی

دانستنیهای علمی

درخت مرجان که در میان فارسی زبانان به فردوسی شناخته می شود، درخت رسمی شهر لس آنجلس و گل آن گل ملی دو کشور آرژانتین و اروگوئه است. درختچه یا درختی کوچک است با شاخه های گل دهنده که با زیا د شدن عمرشان قهوه ای رنگ می شوند و پس از جوانه دهی می میرند و شاخه های قوی از ریشه یا بیخ ساقه بر می خیزند. البته در دوره رشد و پس از از بین رفتن گل ها، برگ های سبز تیره، زیبایی گیاه را تا دوره خزان آن حفظ می کنند.

این گونه گیاهی بخوبی در زمین های مرطوب و باتلاقی می تواند رشد کند. در مناظر شهری از این گیاه به دلیل گل های قرمز رنگ و زیبایش در زیباسازی پارک ها استفاده می گردد. این گونه دارای دو واریته Erythrina crista-galli L. var. hasskarlii و Erythrina crista-galli L. var. leucochlora می باشد.

خصوصیات - معرفی

گل فردوسی درختی کوچک با قطر تنها حدود 50 سانتی متر می باشد. ارتفاع این درختان 5 تا 8 متر نیز می رسد، اگر چه در آرژانتین ارتفاع آن می تواند به 10 متر نیز برسد. این گیاه دارای ریشه های عمودی است که دارای گره هایی حاوی باکتری های تثبیت کننده نیتروژن است که عمل تثبیت نیتروژن را انجام می دهد. گل فردوسی دارای تنه چوبی با شاخه هایی پوشیده از خارهای قوی می باشد. دمبرگ های این گیاه نیز در بعضی موارد دارای خارهایی هستند.

برگ ها نیزه ای یا تخم مرغی یا کشیده، به طول 10 تا 15 سانتی متر و بدون کرک هستند. گل ها بصورت مجتمع در گل آذین های خوشه ای حضور دارند. گل ها به طول 5 سانتی متر و قرمز رنگ می باشند. در برخی مناطق رنگ گل ها صورتی است. میوه این درخت بصورت خشک و از نوع لگوم ها یا نیام داران است. بذرهای قهوه ای رنگ و استوانه ای شکل در این لگوم ها جای دارد. گلدهی این گیاه از اردیبهشت ماه آغاز شده و تا اواخر مهرماه ادامه دارد. گل ها دارای شهد فراوان است که حشرات را به خود جذب می کند و بنابراین گرده افشانی آن توسط حشرات انجام می شود.

شرایط محیط رشد

شرایط محیط رشد:

آب وهوا: آبیاری بطور متوسط نیاز دارد اما نسبت به خشکی هم مقاومت قابل ملاحظه ای از خود نشان می دهد به طوریکه در طراحی فضای سبز در مناطق خشک و کم آب زیاد به کار می رود. شرایط مطلوب آن رشد در نواحی مرطوب و معتدل یا گرم است و به نور کامل آفتاب احتیاج دارد.

خاک : در خاک های سبک شنی و لومی متوسط و سنگین رشد می کند ولی خاک مطلوب آن خاک مرطوبیست که به خوبی زهکشی شده باشد. Ph خنثی بین ۶٫۶ تا ۷٫۵ برای این گیاه مطلوب است.

خواص و کاربردهای دارویی و صنعتی

این گیاه به عنوان گیاهی زینتی جهت کشت در حاشیه خیابان ها، سطح چمن ها و طراحی فضای سبز در مناطق خشک و کم آب کاربرد دارد.

مقابله به آفات گل فردوسی

از آفات گل فردوسی در گلخانه می توان به عنکبوت قرمز و سته ها اشاره کرد. این گیاه بیماری خاصی ندارد.

آفات رایج گل فردوسی (Erythrina crista-galli)

از آفات متداول این گیاه می‌توان به شته‌ها، شپشک‌های سپردار و آردآلود و کنه‌های تارتن اشاره کرد که با مکیدن شیره گیاهی باعث زردی برگ، توقف رشد و تولید عسلک و کپک دوده‌ای می‌شوند. پایش هفتگی پشت برگ‌ها و سرشاخه‌های نرم، کلید کنترل زودهنگام است.

برای مدیریت، ابتدا شست‌وشوی برگ‌ها با آب و حذف شاخه‌های شدیداً آلوده انجام شود. سپس از صابون حشره‌کش یا روغن باغبانی/نیم (Neem) در چند نوبت با فاصله ۷–۱۰ روز استفاده کنید. در آلودگی شدید، کاربرد هدفمند حشره‌کش‌های کم‌خطرِ توصیه‌شده برای گیاهان زینتی طبق برچسب، همراه با کنترل مورچه‌ها (عامل محافظت از شته) مؤثر است.

بیماری‌های مهم و روش‌های مقابله

پژمردگی و پوسیدگی ریشه (اغلب ناشی از قارچ‌های خاکزاد مانند Phytophthora و Pythium) در خاک سنگین و آبیاری زیاد رخ می‌دهد و با بی‌حالی، قهوه‌ای شدن طوقه و ریزش برگ همراه است. بهترین پیشگیری، زهکشی عالی و آبیاری فقط پس از خشک شدن نسبی سطح خاک است.

در صورت بروز، خاک‌های باتلاقی را اصلاح کنید، آبیاری را کاهش دهید و بخش‌های پوسیده را حذف نمایید. لکه‌برگی‌های قارچی نیز ممکن است در رطوبت بالا تشدید شوند؛ هرس برای گردش هوا، جمع‌آوری برگ‌های آلوده و در صورت نیاز استفاده محدود از قارچ‌کش‌های مسی/محافظتی طبق برچسب توصیه می‌شود.

نحوه تکثیر گل فردوسی

این گیاه از دو روش جنسی (بذر) و غیرجنسی (قلمه) تکثیر می شود. اما روش تکثیر رایج آن از طریق بذر می باشد.

مروری بر تولیدمثل

اریترینا کریستا-گالی (گل فردوسی) در باغ‌های زینتی به‌طور رایج کاشته می‌شود و هم از راه جنسی (بذر) و هم از راه رویشی تکثیرپذیر است. شناخت خواب بذر و ریشه‌زایی قلمه‌ها، کلید موفقیت در تکثیر این گونه است.

تکثیر از طریق بذر

پس از گرده‌افشانی (اغلب توسط پرندگان و حشرات)، میوه‌های نیام‌مانند تشکیل می‌شوند و دانه‌های سخت و براق تولید می‌کنند. بذرها معمولاً پوسته‌ای نفوذناپذیر دارند و بدون تیمار به‌سختی جوانه می‌زنند. برای افزایش جوانه‌زنی، پوسته‌خراشی مکانیکی (سنباده‌زدن بخش کوچکی از پوسته) یا خیساندن بذر در آب ولرم به‌مدت 12 تا 24 ساعت رایج است. سپس بذر در بستر سبک و زهکش‌دار (مانند ترکیب کوکوپیت/پرلیت) در دمای گرم کاشته می‌شود و رطوبت یکنواخت تا سبز شدن حفظ می‌گردد.

تکثیر رویشی با قلمه

در کشت خانگی و فضای سبز، قلمه ساقه یکی از روش‌های اصلی است. قلمه‌های نیمه‌خشبی یا خشبی از شاخه‌های سالم تهیه می‌شوند و در بستر سبک با زهکشی بالا قرار می‌گیرند. استفاده از هورمون ریشه‌زا و جلوگیری از غرقابی شدن بستر، احتمال ریشه‌دهی را به‌طور معنی‌دار افزایش می‌دهد. نگهداری در محیط روشنِ بدون آفتاب مستقیم و با رطوبت ملایم توصیه می‌شود.

خوابانیدن و پاجوش

در برخی شرایط می‌توان شاخه‌های انعطاف‌پذیر را خوابانید تا در محل تماس با بستر ریشه بدهند. همچنین اگر گیاه پاجوش یا شاخه‌های پایه تولید کند، جدا کردن آن‌ها در زمان رکود رشد و انتقال به گلدان جداگانه می‌تواند روشی کم‌ریسک برای تکثیر باشد.

عوارض جانبی - هشدار

بذور این گیاه سمی است و در استفاده از آن باید دقت کرد. همچنین شاخه های این گیاه دارای خار می باشد که هنگام چیدن آنها باید دقت کرد.

ساير تصاوير :  

گياهان ديگر از همين جنس :

آشنایی با جنس مرجان و همه گونه های آن

گياهان ديگر از همين خانواده :

آشنایی با تیره بقولات - لگوم داران و جنس های آن