نام علمي
Eryngium foetidum
دانستنیهای علمی
گیاه "کولانترو" یا "گشنیز مکزیکی" گیاهی علفی و چندساله یا یکساله از خانواده ی کرفس (Apiaceae) و مخصوص نواحی گرمسیری است.
این گیاه بومی مکزیک و آمریکای جنوبی است، اما در سراسر جهان کشت می شود.
![کولانترو یا گشنیز مکزیکی]()
خصوصیات - معرفی
نور مورد نياز
متوسط
آبياري و رطوبت
کمی مرطوب
دماي مورد نياز
نواحی گرمسیری
خاک مورد نياز
خاک های مرطوب
|
کولانترو یا گشنیز مکزیکی گیاهی یکساله یا چندساله و علفی است که تا 60 تا 90 سانتیمتر ارتفاع رشد می کند.
برگ ها به رنگ خاکستری تا نقره ای یا به رنگ های سبز مایل به آبی هستند.
گل ها در اواسط تا اواخر تابستان یا اوایل پاییز تشکیل می شود. زمانی که گل ها تولید می شوند، برگ ها زبر و غیرقابل خوردن خواهند شد.
![culantro]()
شرایط محیط رشد
این گیاه برای رشد بهتر به آفتاب کامل به همراه کمی سایه نیاز دارد. ولی برگ های رشد یافته در سایه، سبزتر، بزرگتر و معطرتر خواهند شد و کیفیت و بازارپسندی آنها برای فروش نیز بیشتر خواهد بود.
به خاک های مرطوب نیاز دارد. و در فاصله ی بین دو آبیاری نباید خاک خشک شده باشد.
پی اچ مناسب خاک برای آن نیز از 6.1 تا 7.8 می باشد.
تحقیقات نشان داده که این گیاه نسبت به طول روز حساس است. آغاز و سرعت گلدهی با افزایش طول روز، افزایش می یابد. همانطوری که اشاره شد، در زمان طولید گل، کیفیت برگ های تولیدی کاهش می یابد. بنابراین با افزایش طول روز، کیفیت برگ ها و بازارپسندی آنها کاهش پیدا می کند. در نتیجه، روزهای بلند تابستان تولید تجاری محصول (برگ گیاه) را با مشکل مواجه می کند.
![Eryngium foetidum]()
مقابله به آفات کولانترو یا گشنیز مکزیکی
آفات رایج
در کشت Eryngium foetidum (کولانترو)، شتهها، تریپس، مگسهای مینوز برگ و کنههای تارعنکبوتی از آفات مهماند. شته و تریپس با مکیدن شیره، پیچیدگی و نقرهای شدن برگ ایجاد میکنند و میتوانند ناقل ویروسها باشند؛ مینوزها دالانهای روشن داخل پهنک میسازند و کنهها در هوای گرم و خشک باعث لکهریزی و تاربندی میشوند.
برای مدیریت، پایش هفتگی و حذف برگهای شدیداً آلوده ضروری است. استفاده از تلههای زرد چسبنده، افزایش رطوبت و شستوشوی برگها، و رهاسازی دشمنان طبیعی مانند کفشدوزکها به کاهش جمعیت کمک میکند. در صورت نیاز، محلولپاشی صابون حشرهکش یا روغن نیم (نیمآزادیرکتین) طبق برچسب، بهویژه روی پشت برگها، مؤثر است.
بیماریهای مهم
پوسیدگی طوقه و ریشه (عمدتاً ناشی از Pythium/Phytophthora)، لکهبرگی قارچی و سفیدک پودری از بیماریهای شایعاند. زردی، پژمردگی و نرمشدن طوقه نشانه پوسیدگی است؛ لکههای قهوهای با هاله و پوشش پودری سفید نیز بهترتیب در لکهبرگی و سفیدک دیده میشود.
زهکشی مناسب، آبیاری صبحگاهی و پرهیز از خیسماندن طولانی برگها، فاصلهگذاری برای گردش هوا، و ضدعفونی ابزار و بستر از اصول پیشگیریاند. در آغاز علائم، حذف اندامهای آلوده و استفاده هدفمند از قارچکشهای مجاز (مانند ترکیبات مسی برای لکهبرگی و گوگرد برای سفیدک) طبق برچسب و با تناوب مواد مؤثره توصیه میشود.
![کولانترو یا گشنیز مکزیکی]()
نحوه تکثیر کولانترو یا گشنیز مکزیکی
تکثیر این گیاه از طریق کشت بذرهای آن صورت می گیرد. بذرها را به صورت مستقیم، در زمین اصلی و در فصل پاییز کشت می کنند. فاصله بوته ها از هم نیز باید 38 تا 45 سانتیمتر باشد.
این بذرها می توانند در طول سه هفته یا بیشتر و در دمای 75 درجه فارنهایت جوانه بزنند.
کولانترو در نواحی مختلف دنیا استفاده های مختلف خوراکی و دارویی دارد. و به عنوان سبزی و یا در انواع غذاها مورد استفاده قرار می گیرد.
این گیاه هم به صورت خشک شده و هم به صورت تازه مصرف می شود.
در طب سنتی نیز برای درمان سوختگی، گوش درد، تب، فشار خون، یبوست، تشنج، آسم، دل درد، مار گزیدگی، اسهال و مالاریا به کار می رود.
همچنین به عنوان آرام بخش نیز مورد استفاده قرار می گیرد.
ترکیبات موجود در این گیاه فعالیت ضد دیابتی، ضد تشنج و ضد باکتریایی دارد.