ازمکی طوقه‌ای

دانستنیهای علمی

رده‌بندی و خانواده

Draba rosularis (ازمکی طوقه‌ای) گونه‌ای علفی کوچک از خانواده Brassicaceae است. این خانواده همان تیره شب‌بویان یا خردل‌هاست که شامل بسیاری از گیاهان علفی سردپسند می‌شود. جنس Draba یکی از بزرگ‌ترین جنس‌های این خانواده در نواحی کوهستانی سرد جهان است.

ویژگی‌های جنس و گونه

گونه‌های Draba معمولاً روزت‌های نزدیک به سطح خاک تشکیل می‌دهند و برگ‌های کوچک، اغلب کرک‌دار دارند. D. rosularis با طوقه‌ فشرده و برگ‌های قاشقی‌شکل، سازگاری بالایی با خشکی و سرما نشان می‌دهد. گل‌ها معمولاً کوچک، زرد یا سفید و چهاربَرگه، مطابق الگوی رایج شب‌بویان هستند.

منطقه بومی و زیستگاه

این گونه بوم‌زاد نواحی کوهستانی اوراسیا و خاورمیانه است و در ایران در ارتفاعات سرد و نیمه‌خشک دیده می‌شود. زیستگاه طبیعی آن شکاف سنگ‌ها، سراشیبی‌های سنگلاخی و خاک‌های کم‌عمق و فقیر است. مقاومت به یخبندان و تابش شدید خورشید از ویژگی‌های مهم بوم‌شناختی آن است.

تاریخچه مطالعه و اهمیت علمی

جنس Draba از سده نوزدهم به‌طور گسترده توسط گیاه‌شناسان آلپی و فلوریست‌های خاورمیانه بررسی شده است. ازمکی طوقه‌ای به‌عنوان مدلی برای مطالعه سازگاری گیاهان کوچک به محیط‌های سخت کوهستانی مطرح است. همچنین در پژوهش‌های تنوع‌زایی در Brassicaceae نقش مرجع منطقه‌ای دارد.

نور مورد نياز زیاد آبياري و رطوبت خشک دماي مورد نياز 25 درجه سانتیگراد خاک مورد نياز مکان های صخره ای و آهکی

خواص و کاربردهای دارویی و صنعتی

استفاده‌های دارویی از اندام‌های هوایی

برگ‌ها و ساقه‌های Draba rosularis (ازمکی طوقه‌ای) به دلیل حضور گلوکوزینولات‌ها و ترکیبات گوگرددار، در طب سنتی مناطق کوهستانی برای تقویت سیستم ایمنی و کاهش عفونت‌های خفیف تنفسی به‌صورت جوشانده یا دم‌کرده استفاده می‌شوند. خواص آنتی‌اکسیدانی برگ‌ها می‌تواند در کاهش استرس اکسیداتیو و حمایت از سلامت کبد مفید باشد. همچنین به شکل ضماد موضعی برای بهبود التیام زخم‌های سطحی و خراش‌های پوستی به کار می‌رود.

کاربرد ریشه‌ها و طوقه

ریشه و بخش طوقه‌ای گیاه حاوی متابولیت‌های ثانویه‌ای است که در طب محلی به‌صورت پودر خشک‌شده برای تسکین دردهای مفصلی و روماتیسم خفیف مصرف می‌شود. عصاره آبی ریشه در برخی فرمول‌های گیاهی به‌عنوان مدر و تنظیم‌کننده خفیف فشار خون استفاده شده است. به‌کارگیری این بخش‌ها باید با دوز کنترل‌شده و زیر نظر متخصص صورت گیرد.

پتانسیل صنعتی و پژوهشی

به علت تعلق ازمکی طوقه‌ای به خانواده Brassicaceae، از آن در پژوهش‌های فیتوشیمی برای استخراج گلوکوزینولات‌ها و بررسی اثرات ضدسرطانی بالقوه استفاده می‌شود. توانایی احتمالی گیاه در انباشت عناصر سنگین، آن را نامزد مطالعات فیتورمدیاسیون در مناطق کوهستانی آلوده کرده است.

سایر اطلاعات

گونه Draba متعلق به خانواده براسیکاسه می باشد و زمان گلدهی آن همزمان با گیاه عروس سنگ در طبیعت می باشد. این گیاه با گل های زرد رنگ به صورت متجمع کنار و دربین سنگ ها رشد می کنند. اطلاعات در مورد این گیاه بسیار اندک می باشد. این گیاه می تواند گزینه مناسبی برای تحقیق و پژوهش محققان، پژوهشگران و دانشجویان تحصیلات تکمیلی باشد، می توان با تحقیق روی این گیاه، آن را به عنوان یک گیاه زینتی در فضای سبز شهری به کار برد با توجه به اینکه این گیاه نیاز آبی کمی دارد و گیاه کم توقعی است.