راهنمای نگهداری و پرورش گل و گیاهان زینتی - گل انگشتانه

نویسنده: محبوبه آشناور
تاریخ انتشار: 1391/04/11
راهنمای نگهداری و پرورش گل و گیاهان زینتی - گل انگشتانه
گلِ انگشتانه (*Digitalis purpurea*) گیاهی علفی، دوساله (گاه چندساله‌کوتاه‌عمر) از تیرهٔ بارهنگیان (*Plantaginaceae*) است. در ایران گاهی با همان نام «گل انگشتانه» (و در برخی منابع «دیجیتالیس») شناخته می‌شود. نام‌های رایج جهانی آن **Foxglove** (فاکس‌گلاو) و **Purple foxglove** است.

از نظر ریخت‌شناسی، در سال اول معمولاً **روزتِ برگ‌های بزرگ** تشکیل می‌دهد؛ برگ‌ها **بیضوی تا نیزه‌ای، کرک‌دار، سبز مایل به خاکستری** و با سطح کمی چین‌خورده‌اند. در سال دوم **ساقهٔ گل‌دهندهٔ بلند** (حدود ۰٫۸ تا ۱٫۸ متر) تولید می‌کند که روی آن خوشه‌ای از **گل‌های لوله‌ای/زنگوله‌ای انگشتانه‌مانند** قرار می‌گیرد؛ رنگ گل‌ها اغلب **بنفش تا ارغوانی** (گاه سفید یا صورتی) و داخل گل‌ها معمولاً **خال‌دار** است.

شرایط رشد مطلوب:
- **نور:** نیم‌سایه تا آفتاب ملایم (در مناطق گرم، نیم‌سایه بهتر است).
- **دما:** هوای خنک تا معتدل را ترجیح می‌دهد؛ گرمای شدید و خشکی طولانی رشد را کم می‌کند.
- **رطوبت و آب:** رطوبت **متوسط** و آبیاری منظم بدون غرقابی؛ خاک همواره کمی مرطوب ولی با **زهکش خوب**.
- **خاک:** خاک غنی از مواد آلی، نسبتاً سبک و کمی اسیدی تا خنثی مناسب‌تر است.

کاربرد دارویی/صنعتی: این گیاه منبع ترکیبات قلبی **گلیکوزیدهای دیجیتالیس** (مانند دیگوکسین/دیجیتوکسین در گونه‌های مرتبط و فرآورده‌های دارویی) است که در پزشکی برای برخی اختلالات قلبی به‌کار رفته‌اند. با این حال **تمام بخش‌های گیاه سمی** است و مصرف خودسرانه می‌تواند بسیار خطرناک باشد؛ کشت آن بیشتر **زینتی** و استخراج مواد مؤثره صرفاً تحت کنترل دارویی انجام می‌شود.

Nargil_Digitalis Purpurea
نام علمي
Digitalis Purpurea
نام لاتين
Common Foxglove
خانواده (تيره)

دانستنیهای علمی

گل انگشتانه یک گیاه گلدار دو ساله از جنس Digitalis در خانواده Plantaginaceae ، بومی بسیاری از کشورهای اروپایی به خصوص در غرب ، جنوب و مرکز این قاره است.

تولید کننده های عمدة گل انگشتانه در دنیا کشورهای آلمان، لهستان، هلند، مجارستان، انگلستان، روسیه و هند می باشد.

گل انگشتانه

خصوصیات - معرفی


نور مورد نياز
نور مورد نیاز گیاه گل انگشتانه
خیلی زیاد
آبياري و رطوبت
رطوبت مورد نیاز  گل انگشتانه
مرطوب
دماي مورد نياز
دمای مورد نیاز  گل انگشتانه
10 درجه سانتیگراد
خاک مورد نياز
خاک مورد نیاز  گل انگشتانه
خاک ارگانیک و کمی اسیدی با زهکشی خوب

دارای برگ های شیار دار مرتب و ساده با 10-35 سانتی متر طول و 5-12 سانتی متر عرض به رنگ خاکستری مایل به سفید است که با پرز های زهاری و غده ای پوشانده شده است.

غالباً در سال اول برگهاي كركدار طوقه اي داشته و در سال دوم از وسط آنها ساقه اي گلدار كه به شكل خوشه ي آويخته و حاوي گلهايي زنگوله اي ارغواني سفيد و يا گلي رنگ و حتي زردرنگ مي باشد

ارتفاع اقسام وحشي آن به بلندي 1 تا 1.5 متر مي رسد .

ميوه گیاه Digitalis Purpurea از نوع كپسول است .

Common Foxglove

شرایط محیط رشد

این گیاه نیازمند آفتاب کامل با سایه کم، خاک ارگانیک و کمی اسیدی با زهکشی خوب و کمی مرطوب میباشد و درجه حرارت محیط رشد آن در محدوده 5 تا 15 درجه سانتیگراد مناسب است.

گل انگشتانه گیاهی رطوبت پسند با نیاز آبی بالا است که نور کافی سبب افزایش مواد موثره در برگ هایش می گردد.

مواد و عناصر غذایی مناسب نقش عمده ای در افزایش عملکرد برگ دارد. تحقیقات نشان می دهد کودهای حیوانی کاملا پوسیده سبب افزایش عملکرد برگ و ماده موثره ی آن می شود. محققان معتقدند افزودن 50 کیلوگرم در هکتار ازت در سال اول رویش (یک و نیم تا دوماه بعداز سبز شدن بذر) و 100 کیلوگرم در هکتار اکسید فسفر اوایل بهار سال دوم رویش نقش عمده ای در افزایش عملکرد دارد. آنها همچنین اظهار می دارند که کاربرد بیش از اندازه ی فسفر اگر چه ممکن است سبب افزایش سطح برگها شود ولی از میزان ماده موثره ی آن می کاهد.

Digitalis Purpurea

مقابله به آفات گل انگشتانه


آفات رایج و علائم

مهم‌ترین آفات Digitalis purpurea شامل شته‌ها، کنه تارتن و تریپس است. شته‌ها با تجمع روی جوانه‌ها باعث پیچیدگی برگ و چسبناک شدن سطح گیاه (عسلک) می‌شوند. کنه تارتن لکه‌های زرد ریز و تارهای ظریف ایجاد می‌کند و در هوای گرم و خشک تشدید می‌شود. تریپس با ایجاد نقره‌ای شدن و لکه‌های قهوه‌ای روی برگ و گل، کیفیت گلدهی را کاهش می‌دهد. پایش هفتگی سطح زیرین برگ‌ها کلید تشخیص زودهنگام آفات است.


امراض قارچی و باکتریایی

سفیدک پودری، لکه‌برگی و پوسیدگی طوقه از بیماری‌های مهم‌اند. سفیدک پودری به صورت پوشش سفید روی برگ‌ها ظاهر شده و در ازدحام بوته و رطوبت بالا گسترش می‌یابد. لکه‌برگی با لکه‌های تیره و گاهی هاله‌دار همراه است. پوسیدگی طوقه معمولاً از خاک‌های سنگین و آبیاری بیش از حد ناشی می‌شود و باعث پژمردگی ناگهانی می‌گردد. زهکشی مناسب و آبیاری اصولی، مؤثرترین پیشگیری از پوسیدگی‌هاست.


روش‌های مقابله و مدیریت تلفیقی

برای آفات، شست‌وشوی برگ‌ها، حذف اندام‌های آلوده و استفاده از صابون حشره‌کش یا روغن‌های باغبانی در مراحل اولیه توصیه می‌شود؛ در طغیان، از سموم کم‌خطر و هدفمند طبق برچسب استفاده کنید. برای بیماری‌ها، فاصله کاشت را رعایت کرده، از خیس کردن شاخ‌وبرگ پرهیز کنید، بقایای آلوده را جمع‌آوری نمایید و در صورت نیاز از قارچ‌کش‌های مناسب (مانند گوگرد برای سفیدک) طبق دستور بهره ببرید. ترکیب بهداشت مزرعه، تهویه، و کنترل هدفمند بهترین نتیجه را می‌دهد.

گل انگشتانه

نحوه تکثیر گل انگشتانه

تکثیر گل انگشتانه توسط بذر صورت می گیرد. هرچند در شرایط مطلوب، خود به صورت آزادانه قابلیت تکثیر دارند. رشد اولیه گیاه در سال اول بسیار کند و بطئی است، بنابراین مبارزه با علف های هرز در این زمان ضروری می باشد.

برگ های گل انگشتانه مورد برداشت قرار می گیرند که میزان برداشت برگ ها در سال اول کمتر می باشد تا گیاه در سال بعد قادر به ادامه زندگی باشد.

Common Foxglove

خواص و کاربردهای دارویی و صنعتی

خواص درمانی و کاربرد :
برگ های گل انگشتانه در کارخانه های داروسازی برای تولید داروهای تقویت کننده و تنظیم کننده ی ضربان قلب و درمان نارسایی های قلبی کاربرد گسترده ای دارند. دارویی با نام دیجیتال (دیجیتالین) در داروخانه های کشور موجود است که از این گیاه حاصل شده است. همچنین برگ ها سبب افزایش فشار خون می شوند و دارای خاصیت مدری هستند.

برگهاي اين گياه حاوي گليكوزيدهاي مهمي چون : ديژيتال و ديژيوتوكسين مي باشد .

راهنمای نگهداری و پرورش گل و گیاهان زینتی - گل انگشتانه

عوارض جانبی - هشدار

مصرف برگ های گل انگشتانه بدون نظارت پزشک ممنوع می باشد.

اين گياه سمي است و در صورت استعمال بدون مورد و زياد از اندازه يا مصرف اشتباهي آن اثرات مسموميت باين ترتيب معلوم ميشود ، درد شديد معده و ستون فقرات ـ استفراغ زياد ـ سر درد ـ طپش شديد و بعد ضعيف شدن و غيرمنظم كاركردن قلب كه وهله آخر آن مرگ است. بنابراين بمحض مشاهده اين حالات فورأ به پزشك و يا مراكز درماني مراجعه نمايند وتا رسيدن به پزشك سعي درشستشوي معده با روش هاي معمول بشود و با خوراندن داروهاي مقئي مانند (اپيكا ) ـ محلول اتر ـ آمونياك ـ قهوة تند و گرم ـ انداختن ضماد خردل روي ساقهاي پا ـ پاشويه اقدام شود .

گل انگشتانه ارغوانی,گل انگشتی,Purple Foxglove,Lady's Glove

ساير تصاوير :  


گياهان ديگر از همين جنس :

آشنایی با جنس گل‌انگشتانه و همه گونه های آن


گياهان ديگر از همين خانواده :

آشنایی با تیره بارهنگ و جنس های آن

امتیاز شما به این مقاله

میانگین امتیاز: 4.42 از ۵، بر اساس 43 امتیاز

پرسش‌ها و نظرات این مقاله

رمضان شمالی 1392/03/20
تولید دیژیتالین از گل انگشتانه به صورتی صنعتی و یا سنتی توضیح کامل می خواهم برای تولید انبوه در گل انگشتانهشروع کنم اطلاعات کامل لازم دارم
حمید رضا عموزاده 1392/02/08
با بهترین درودها
میحواستم درباره نحوه استخراج دیجیتال از گل انگشتانه اطلاعاتی بدست آورم ؟ و اینکه قیمت بذر گل انگشتانه چند اشت ؟ آیا این گل انواع مختلفی دارد ؟ آیا گل انگشتانه دارویی به چع نامی خوانده میشود و تقاوت گل انگشتانه دارویی با دیگر انواع گلهای انگشتانه چیست ؟
majid rezaie 1392/01/14
با سلام بنده واسه کار آزماسشگاهی رو چند گیاه و تاثیر انها بر روی پاتوژن ها کار میکنم ولی متاسفانه انگشتاهه پیدا نکردم لطفا اگر جای رو میشناسیئ راهنماییم کنید.متشکرم
محمد 1390/09/17
از اطلاعات مفیدتون واقعا ممنونم من میخواهم در علم باغبانی پیشرفت کنم وسایت شما خیلی واسم مفیدبوده
shaghayegh abbasi 1392/11/25



من علاقه زیادی به گیاه انگشتی دارم ولی طرز نگه داریش یعنی مقدار ابش نورش و کودشو نمیدونم لطف کنید راهنماییم کنید ممنون میشم



ثبت پرسش یا نظر جدید