معرفی و راهنمای پرورش گیاهان زینتی فضای باز - لاله تابستان

نویسنده: محبوبه آشناور

تاریخ انتشار: 1393/11/09

لاله تابستان (*Curcuma alismatifolia*) گونه‌ای زینتی از خانواده زنجبیلیان است که با براکته‌های رنگین صورتی تا بنفش و گل‌های سفید–زرد داخلی شناخته می‌شود. اندام زیرزمینی آن ریزوم گوشتی و معطر است و برگ‌ها نیزه‌ای و براق‌اند. رشد مطلوب در نور زیادِ غیرمستقیم یا نیم‌سایه، دمای حدود ۲۰–۳۰ درجه سانتی‌گراد و رطوبت متوسط تا بالا (حدود ۵۰–۷۰٪) است؛ به سرما و یخبندان حساس است. در ایران بیشتر با نام «لاله تابستان» و در جهان با نام‌های Siam tulip و Summer tulip شناخته می‌شود و عمدتاً به‌عنوان گل شاخه‌بریده و گیاه گلدانی کاربرد دارد؛ مصرف دارویی مشهور و تثبیت‌شده‌ای مانند زردچوبه رایج ندارد.

لاله تابستان

نام علمي

Curcuma alismatifolia

نام لاتين

summer tulip

خانواده (تيره)

Zingiberaceae

دانستنیهای علمی

دانستنیهای علمی :

لاله تابستان یا لاله سیام (سیام در تایلند) گیاهی گرمسیری بوده و به لا اوس در شمال تایلند و کامبوج تعلق دارد.

بجز نام این گیاه ، شباهت یا وابستگی دیگری با لاله در این گیاه وجود ندارد. اما با گونه های زنجبیل و زردچوبه وابستگی دارد. یکی از معروفترین زمینهای لاله تابستانی که بصورت وحشی رشد کرده اند در پارک ملی Pa Hin Ngam در استان Chaiyaphum در تایلند می باشد.

خصوصیات - معرفی

نور مورد نياز

زیاد

آبياري و رطوبت

مرطوب

دماي مورد نياز

شرایط نیمه گرمسیری

خاک مورد نياز

غنی و زهکش دار

خصوصیات ظاهری :

لاله تابستان را می توان بعنوان گیاه درون خانه ای نیز پرورش داد اما غالباً بعنوان گل بریده (گل شاخه) به فروش می رسد.

ارتفاع این گونه گیاهی به 18 تا 24 سانتی متر می رسد. گستره ی بوته آن بین 7 تا 15 سانتی متر است.

زمان گلدهی آن اواسط تابستان است. لاله سیام حدود اکتبر تا نوامبر به خواب می رود و برگ هایش را از دست می دهد.

این گیاه برگ ریز بوده و خزان می کند. برگ های آن سبز- آبی هستند. بافت برگ های آن صاف و ملایم است. برگ ها کشیده هستند.

رنج رنگ های این گیاه از سفید، صورتی و صورتی روشن تا سرخ می باشد.

شرایط محیط رشد

شرایط محیط رشد:

نور دلخواه برای لاله تابستان نور کامل و روشن می باشد. از لحاظ نیاز آبی به خاک های مرطوب نیاز دارد و نباید اجازه داد بین دو آبیاری زمین خشک گردد.

درجه اسیدیته خاک می تواند بین 6.1 تا 7.5 باشد اما ترجیح می دهد خاک کاملاً خنثی باشد.

در کل این گیاه شرایط گرم و مرطوب را برای رشد می پسندد. اما چون در خزان به خواب می رود می توان آن را در مناطق خنک تر هم کشت نمود چراکه با خواب و برگریزان خود از آسیب سرما در امان می ماند.

می توان ریزوم ها را پس از ریزش برگ ها از خاک بیرون آورده و در درون خانه در پاکت های کاغذی نگهداری کرد و در بهار بعدی مجدداً کشت کرد.

در فصل رشد می توان از کود کامل برای تقویت آن استفاده کرد.

خاک غنی و با زهکش کامل از احتیاجات لاله تابستان است.

مقابله به آفات لاله تابستان

آفات رایج

Curcuma alismatifolia در کشت گلدانی و گلخانه‌ای ممکن است درگیر شته، تریپس، کنه تارتن و شپشک‌های آردآلود شود. علائم شامل بدشکلی برگ و براکته‌ها، لکه‌های نقره‌ای (تریپس)، تارهای ظریف (کنه) و ترشحات عسلک و کپک دوده‌ای است. مدیریت: پایش هفتگی، شست‌وشوی برگ‌ها با آب ولرم، حذف بخش‌های آلوده و کاهش تراکم بوته. در آلودگی متوسط از صابون حشره‌کش یا روغن‌های معدنی/نیم (Neem) با تکرار ۷–۱۰ روزه استفاده شود؛ برای تریپس نصب کارت زرد و تهویه بهتر کمک‌کننده است.

امراض قارچی و باکتریایی

رایج‌ترین مشکلات بیماری‌زا شامل پوسیدگی ریزوم و طوقه (مانند Pythium/Phytophthora) و لکه‌برگی‌های قارچی است. زردی، پژمردگی ناگهانی، بوی نامطبوع ریزوم و نرم‌شدن بافت‌ها نشانه هشدار جدی است. مدیریت: زهکشی عالی، پرهیز از آبیاری سنگین، ضدعفونی ابزار و استفاده از بستر سبک (پیت/پرلیت). ریزوم‌های مشکوک حذف و دور ریخته شوند؛ در صورت ضرورت و طبق برچسب، قارچ‌کش‌های اختصاصی ضد پوسیدگی ریشه به‌صورت آبیاری-دارویی به‌کار رود.

پیشگیری و بهداشت زراعی

پیشگیری بهترین راه کنترل است. از ریزوم سالم استفاده کنید، بین دو آبیاری اجازه دهید سطح بستر کمی خشک شود، برگ‌های خیس را شب‌هنگام رها نکنید، قرنطینه گیاهان تازه‌وارد را رعایت کنید و بقایای آلوده را سریعاً حذف نمایید.