زبان در قفای شاهانه - گیاهان بومی ایران

نویسنده: شیما حسن زاده
تاریخ انتشار: 1399/05/04
زبان در قفای شاهانه - گیاهان بومی ایران
گیاه **زبان‌درقفا شاهانه** (*Consolida orientalis*) یک‌ساله‌ای علفی از تیره آلاله‌ایان (Ranunculaceae) است که در فصل رشد به **هوای معتدل تا نسبتاً خنک** سازگار بوده و در **رطوبت متوسط تا کم** عملکرد بهتری دارد؛ به رطوبت و ماندابی‌شدن خاک حساس است. برای رشد و گل‌دهی مطلوب به **نور کامل (آفتاب مستقیم)** نیاز دارد و در سایه گل‌دهی کاهش می‌یابد.

این گونه **بومی بخش‌هایی از جنوب‌غرب آسیا و ناحیه ایران–تورانی** است و معمولاً در **دشت‌ها، دامنه‌های باز، علفزارها، حاشیه کشتزارها و اراضی نیمه‌خشک** دیده می‌شود.

از نظر ریخت‌شناسی، ساقه‌ای راست و باریک دارد؛ برگ‌ها عمدتاً **بریده‌بریده و نخی/قطعه‌قطعه** هستند. گل‌آذین به صورت خوشه‌ای با گل‌های نامتقارن و دارای **اسپور (زائده پشت گل)** است و رنگ گل‌ها غالباً **آبی تا بنفش** (گاه روشن‌تر) مشاهده می‌شود.

**نام رایج در ایران:** زبان‌درقفا شاهانه.
**نام‌های رایج جهانی:** در منابع انگلیسی غالباً در گروه **larkspur**‌ها (مانند *Oriental larkspur*) شناخته می‌شود.

Nargil_Consolida orientalis
نام علمي
Consolida orientalis
نام لاتين
Larkspur
خانواده (تيره)

خصوصیات - معرفی


نور مورد نياز
نور مورد نیاز گیاه زبان در قفای شاهانه
متوسط
آبياري و رطوبت
رطوبت مورد نیاز  زبان در قفای شاهانه
خشک
دماي مورد نياز
دمای مورد نیاز  زبان در قفای شاهانه
20-22 درجه سانتیگراد
خاک مورد نياز
خاک مورد نیاز  زبان در قفای شاهانه
در دشت ها و کوهپایه ها

گیاهچه این گیاه، لپه ها تخم مرغی شکل و دارای پایه کوتاهی هستند. اولین برگ های حقیقی سه قسمت و تقسیمات آن تخم مرغی شکل است. برگ های بعدی تقسیماتی عمیق تر دارند. گیاهی یکساله، ایستا و به ارتفاع 15 تا 50 سانتی متر که توسط بذر تکثیر می یابد. ساقه آن معمولا منشعب و در قسمت بالا دارای کرک های غده ای است. برگ ها به رنگ سبز روشن، معمولا کرک دار، منقسم، 2 تا 4 بار تقسیم شده (معمولا سه بار) که بیشتر اوقات تقسیمات آن دارای قطعات رشته ای و باریک هستند. گل ها به رنگ بنفش متمایل به قرمز و مستقر بر روی دمگل هایی طویل تر از کاسه گل و یا کم و بیش برابر با کاسبرگ ها، به طول 8 تا 20 میلیمتر و پوشیده از کرک های متراکم و کوتاه هستند. کاسبرگ های بالایی دارای مهمیزی به طول 8 تا 12 میلی متر هستند.میوه شامل فولیکول های کرک داربه طول 15 تا 22 میلی متر است که نوک آن قلاب مانند و بسیار باریک به طول 1 تا 1/5 میلی متر است. بذر این گیاه به رنگ قهوه ای متمایل به قرمز و وشیده از فلس های بسیار ریز و صفحه ای شکل است. 

Larkspur

شرایط محیط رشد

این گیاه خاک های سنگین و کم و بیش آهک را ترجیح می دهد و بیشتر در محصولات زمستانه و مزارع غلات دیده می شود. بذر آن از طریق غلات، کاه و کلش و ادوات کشاورزی به نقاط دیگر منتقل شده و موجبات آلودگی زمین های زراعی دیگر را فراهم می سازد. 

Consolida orientalis

خواص و کاربردهای دارویی و صنعتی

در دانه گیاه آلکالوئیدهایی از جمله دلکوزین و کنسولیدین وجود دارد. با استعمال خارجی این گیاه به عنوان حشره کش می توان از آن استفاده کرد. در زمان قدیم برای از بین بردن شپش از آن استفاده می شده است. مصرف مقدار محدود آن مسهل و قی آور است. به صورت ضماد برای تحلیل ورم ها می توان از آن بهره گرفت. 

زبان در قفای شاهانه - گیاهان بومی ایران

ساير تصاوير :  


گياهان ديگر از همين خانواده :

آشنایی با تیره آلاله و جنس های آن

امتیاز شما به این مقاله

میانگین امتیاز: 4 از ۵، بر اساس 3 امتیاز

پرسش‌ها و نظرات این مقاله

هنوز پرسش یا نظری برای این مقاله ثبت نشده است.

ثبت پرسش یا نظر جدید