۱۴۰۴ ششم دی

کلثرا کوهستانی

این گیاه با نام علمی Clethra acuminata و نام مرسوم (Mountain Sweet Pepperbush) که به فارسي کلثرا کوهستانی ناميده ميشود، گياهي از خانواده Clethraceae بومي بومی شرق ایالات متحده آمریکا؛ به‌ویژه نواحی کوهستانی آپالاچی، و به‌طور طبیعی در جنگل‌های مرطوب کوهستانی، دامنه‌ها و خاک‌های خنک و غنی رشد می‌کند مي باشد. نياز هاي اين گياه عبارتند از نور: زیاد رطوبت: کمی مرطوب دماي محيط: 15 تا 25 خاک: خاک لومی تا پیت‌ماس‌دار، غنی از مواد آلی با رطوبت یکنواخت و زهکشی مناسب؛ نیازمند خاک اسیدی؛ pH حدود 4.5 تا 6.5

دانستنیهای علمی

رده‌بندی و خویشاوندی گیاه‌شناختی

کلثرا کوهستانی با نام علمی Clethra acuminata متعلق به خانواده Clethraceae است که خانواده‌ای کوچک در راسته Ericales به شمار می‌آید. این گونه در جنس Clethra قرار دارد که حدود ۷۰–۸۰ گونه درختچه و درخت کوچک را در بر می‌گیرد. خویشاوندی آن با خانواده‌های ارکیده‌ای‌های چوبی مانند Ericaceae از طریق ویژگی‌های گل‌آذین خوشه‌ای و تمایل به خاک‌های اسیدی شناخته می‌شود.

منطقه بومی و پراکنش طبیعی

زیستگاه طبیعی کلثرا کوهستانی عمدتاً رشته‌کوه‌های آپالاش در شرق آمریکای شمالی است. این گونه در ایالت‌هایی مانند کارولینای شمالی و جنوبی، جورجیا، تنسی و ویرجینیا یافت می‌شود. رویشگاه آن اغلب دامنه‌های مرطوب، کناره جویبارها و جنگل‌های کوهستانی با ارتفاع متوسط است. گیاه در خاک‌های اسیدی، غنی از مواد آلی و با زهکشی مناسب بهترین رشد را نشان می‌دهد.

زیستگاه و بوم‌شناسی

کلثرا کوهستانی به عنوان درختچه‌ای نورپسند اما نیم‌سایه‌دوست شناخته می‌شود و در لایه زیرین جنگل‌های برگریز کوهستانی نقش مهمی در تنوع ساختاری اکوسیستم دارد. گل‌های خوشه‌ای و معطر آن منبع شهد برای زنبورها، پروانه‌ها و سایر گرده‌افشان‌هاست. میوه‌های کپسولی کوچک بذرهایی تولید می‌کنند که توسط جاذبه و گاهی جریان آب در شیب‌ها پراکنده می‌شوند.

تاریخچه کشف و مطالعه

گونه Clethra acuminata در سده هجدهم و اوایل سده نوزدهم توسط گیاه‌شناسان اکتشافات فلورای آمریکای شرقی توصیف شد. ویژگی متمایز این گونه، برگ‌های نوک‌تیز و خوشه‌های گل ایستاده و متراکم بود که آن را از سایر گونه‌های جنس تفکیک کرد. در منابع کلاسیک فلور آمریکای شمالی، این گیاه به عنوان شاخص جنگل‌های مرطوب کوهستانی معرفی شده و در مطالعات بوم‌شناسی منطقه آپالاش به عنوان گونه همراه چندین تیپ جنگلی ذکر شده است.

خصوصیات - معرفی

ساقه و تنه

Clethra acuminata یک درختچه تا درخت کوچک است که معمولاً بین ۳ تا ۷ متر ارتفاع می‌گیرد. ساقه‌ها راست، منشعب و نسبتاً باریک‌اند و در سنین جوانی پوستی صاف و قهوه‌ای مایل به سبز دارند. با افزایش سن، پوست تنه به رنگ قهوه‌ای تا خاکستری تیره درآمده و به صورت نوارهای نازک و پوسته‌پوسته از سطح جدا می‌شود. شاخه‌ها اغلب خمیده و متقاطع بوده و تاجی نسبتاً باز و نامنظم ایجاد می‌کنند.

برگ‌ها

برگ‌ها ساده، منفرد و به صورت متناوب روی شاخه‌ها قرار دارند. شکل برگ‌ها بیضوی تا دَرازا‌بیضوی با نوک تیز و حاشیه دندانه‌دار است. طول برگ‌ها معمولاً ۶ تا ۱۵ سانتی‌متر و پهنای آن‌ها ۳ تا ۶ سانتی‌متر است. سطح رویی برگ سبز تیره و براق و سطح زیرین سبز روشن‌تر است و رگبرگ میانی برجسته دیده می‌شود. در فصل پاییز، برگ‌ها به رنگ‌های زرد مایل به طلایی تا نارنجی تغییر یافته و جنبه زینتی گیاه را تقویت می‌کنند.

گل‌آذین و گل‌ها

گل‌ها در گل‌آذین‌های خوشه‌ای بلند و آویخته تا ایستاده، به طول تقریبی ۱۰ تا ۲۰ سانتی‌متر ظاهر می‌شوند. هر گل کوچک، سفید تا سفیدِ مایل به کرم است و دارای پنج گلبرگ ظریف می‌باشد. بوی گل‌ها ملایم تا نسبتاً معطر است و در توده‌های انبوه، جلوه‌ای سفیدرنگ و چشمگیر به شاخه‌ها می‌بخشد. پرچم‌ها اندکی از گلبرگ‌ها بیرون زده و به گل‌ها ظاهری پرچم‌دار و کرکی می‌دهند.

میوه و بذر

میوه‌ها به صورت کپسول‌های کوچک، کروی تا تخم‌مرغی‌شکل و به قطر حدود ۳ تا ۵ میلی‌متر هستند. در ابتدا سبز رنگ‌اند و با رسیدن به قهوه‌ای تیره تغییر رنگ می‌دهند. درون هر کپسول چندین دانه ریز و سخت قرار دارد که به رنگ قهوه‌ای روشن تا قهوه‌ای تیره دیده می‌شوند و نقش اصلی را در تکثیر جنسی گیاه بر عهده دارند.

شرایط نگهداری کلثرا کوهستانی

نور مورد نياز زیاد آبياري و رطوبت کمی مرطوب دماي مورد نياز 15 تا 25 درجه سانتیگراد خاک مورد نياز خاک لومی تا پیت‌ماس‌دار، غنی از مواد آلی با رطوبت یکنواخت و زهکشی مناسب؛ نیازمند خاک اسیدی؛ pH حدود 4.5 تا 6.5

شرایط نور و دما برای رشد Clethra acuminata

Clethra acuminata یا کلثرا کوهستانی، گیاهی نیم‌سایه‌پسند است و در زیستگاه طبیعی خود زیر تاج درختان جنگلی رشد می‌کند. بهترین وضعیت، نور فیلترشده یا نیم‌سایه با چند ساعت آفتاب ملایم صبحگاهی است. آفتاب شدید ظهر، به‌ویژه در مناطق گرم و خشک، باعث سوختگی برگ‌ها و کاهش گل‌دهی می‌شود. دمای معتدل و خنک کوهستانی (حدود ۱۵ تا ۲۵ درجه سانتی‌گراد) برای رشد بهینه مناسب است. این گیاه سرما را تا حدی تحمل می‌کند، اما بادهای بسیار سرد و یخبندان طولانی می‌تواند به شاخه‌های جوان آسیب بزند.

رطوبت هوا و آبیاری مناسب

کلثرا کوهستانی رطوبت نسبی بالاتر هوا را ترجیح می‌دهد و در نواحی مرطوب کوهستانی عملکرد بهتری دارد. خاک باید همیشه کمی مرطوب نگه داشته شود، اما غرقابی نباشد. آبیاری منظم با حجم متوسط، به‌خصوص در فصل رشد و دوره‌های خشکی، ضروری است. خشکی شدید خاک منجر به ریزش برگ‌ها و کاهش رشد می‌شود. برای حفظ رطوبت یکنواخت، استفاده از مالچ آلی روی سطح خاک توصیه می‌شود.

ویژگی‌های خاک و بستر کاشت

برای Clethra acuminata، خاک اسیدی تا کمی اسیدی (pH حدود ۵ تا ۶/۵)، غنی از مواد آلی و با زهکشی مناسب ایده‌آل است. خاک‌های جنگلی حاوی برگ‌پوسیده، کمپوست و هوموس، محیطی شبیه زیستگاه طبیعی گیاه فراهم می‌کنند. از خاک‌های سنگین و رسیِ متراکم که آب را نگه می‌دارند باید اجتناب شود؛ زیرا ریزوم‌ها و ریشه‌ها در چنین شرایطی مستعد پوسیدگی هستند. افزودن پیت‌ماس، برگ‌پوسیده و شن شسته می‌تواند بافت خاک را برای این گونه بهینه کند و رشد پایدار و سالم بوته را تضمین نماید.

منابع :




ساير تصاوير :
 


 
 
 


گياهان ديگر از همين جنس :
 

کلثرا تابستانه (شمشاد ساحلی معطر)

گياهان ديگر از همين خانواده :
 

کلثرا تابستانه (شمشاد ساحلی معطر)

  محسن شهاب الدین