کلئوم - معرفی و خواص گیاهان دارویی

نویسنده: شیما حسن زاده
تاریخ انتشار: 1399/11/08
کلئوم - معرفی و خواص گیاهان دارویی
کلئوم Cleome coluteoides از تیره Cleomaceae و با نام‌های رایج محلی «کلئوم» و گاه «اسپایدر فلاور» (Spider flower) در منابع جهانی شناخته می‌شود. این گونه علفی یک‌ساله تا کوتاه‌عمر، دارای ساقه‌های راست تا منشعب، برگ‌های متناوب مرکب (اغلب پنجه‌ای با چند برگچه باریک)، و گل‌آذین خوشه‌ای انتهایی با گل‌های چهارگلبرگی و پرچم‌های بلند و بیرون‌زده است که نمای عنکبوت‌مانند ایجاد می‌کند؛ میوه کپسول/خورجینک باریک و کشیده با دانه‌های متعدد است. C. coluteoides معمولاً در اقلیم‌های خشک و نیمه‌خشک، در خاک‌های سبک و با زهکش مناسب، و تحت نور کامل خورشید رشد می‌کند و به گرما و کم‌آبی نسبی سازگار است. این گیاه بومی بخش‌هایی از جنوب‌غرب و غرب آسیا بوده و در زیستگاه‌هایی مانند دامنه‌ها، اراضی بایر، حاشیه راه‌ها و خاک‌های دست‌خورده مشاهده می‌شود.

Nargil_Cleome coluteoides
نام علمي
Cleome coluteoides
نام لاتين
خانواده (تيره)

دانستنیهای علمی

رده‌بندی و خانواده

Cleome coluteoides گونه‌ای علفی از جنس Cleome و وابسته به خانواده Cleomaceae است که پیش‌تر در خانواده شب‌بویان (Brassicaceae) قرار می‌گرفت. این جابه‌جایی رده‌بندی بر پایه شواهد مولکولی و ریخت‌شناسی گل انجام شده است.

ویژگی‌های ریخت‌شناسی

این گونه یک‌ساله تا چندسالهٔ کوتاه‌عمر با ساقه‌های منشعب و برگ‌های مرکب است. گل‌ها معمولاً کوچک‌تر از گونه‌های زینتی Cleome بوده و کپسول‌های باریک بذر تولید می‌کنند. وجود بوی خفیف و ترشحات غده‌ای روی اندام‌ها، سازگاری مهمی در برابر علف‌خواران و تبخیر است.

منطقه بومی و پراکنش

زیستگاه طبیعی Cleome coluteoides عمدتاً در نواحی خشک و نیمه‌خشک آسیای جنوب‌غربی و مرکزی است. این گیاه در دشت‌های سنگریزه‌ای، حاشیه مزارع کم‌ورودی و دامنه‌های کم‌ارتفاع می‌روید. تحمل شوری و خشکی، آن را به جزء پایدار فلور بیابانی تبدیل کرده است.

تاریخچه و اهمیت علمی

این گونه در سده نوزدهم توسط گیاه‌شناسان اروپایی در سفرهای فلورشناسی خاورمیانه توصیف شد. Cleome coluteoides به‌عنوان خویشاوند وحشی گونه‌های زراعی و دارویی Cleome، در مطالعات تنوع ژنتیکی و سازگاری به تنش‌های محیطی اهمیت دارد.

کلئوم

خصوصیات - معرفی


نور مورد نياز
نور مورد نیاز گیاه کلئوم
متوسط
آبياري و رطوبت
رطوبت مورد نیاز  کلئوم
خشک
دماي مورد نياز
دمای مورد نیاز  کلئوم
20-22 درجه سانتیگراد
خاک مورد نياز
خاک مورد نیاز  کلئوم
کوهپایه ها

گیاهان علفی یکساله یا پایا و یا به صورت درختچه و غالبا با پوشش غده ای هستند. دارای برگ های منقسم با پهنک 3-5 بخشی، کپسول به عرض 3-5 میلی متر، کاسبرگ سه گوش با طول 1/5 میلی متر و گلبرگ نوک تیز یا نوک دار می باشد. 

شرایط محیط رشد

برای رشد به خاک حاصلخیز نیاز دارد. گلدهی این گیاه در اوایل فصل بهار است. در برابر خشکی کاملا مقاوم است زیرا ریشه این گیاه تا عمق زیادی در خاک نفوذ می کند و رطوبت اطراف را جذب می کند. 

Cleome coluteoides

نحوه تکثیر کلئوم

تکثیر این گیاه عمدتا با بذر می باشد. 

خواص و کاربردهای دارویی و صنعتی

بیش از 50 درصد اسانس این گیاه را ترکیبات فنلی تشکیل می دهند که به ترتیب عمده ترین آنها شامل کارواکرول، فیتول، تیمول و نیز 1و8 سینئول می باشند. عمده ترین درصد عصاره را هیدروکربن ها تشکیل می دادند که بیشترین آنها شامل زایلن، دودکان و تترادکان می باشند. 

کلئوم - معرفی و خواص گیاهان دارویی

عوارض جانبی - هشدار

مصرف این گیاه برای گرم مزاجان مضر است و توصیه می گردد با سکنجبین مصرف گردد. مصرف بیش از اندازه برای کبد مضر است باید با عسل مصرف شود. مصرف این گیاه برای مثانه مضر می باشد. 


ساير تصاوير :  


گياهان ديگر از همين جنس :

آشنایی با جنس کِلیوم و همه گونه های آن


گياهان ديگر از همين خانواده :

آشنایی با تیره کلوماسه و جنس های آن

امتیاز شما به این مقاله

میانگین امتیاز: 3.5 از ۵، بر اساس 4 امتیاز

پرسش‌ها و نظرات این مقاله

هنوز پرسش یا نظری برای این مقاله ثبت نشده است.

ثبت پرسش یا نظر جدید