کلئوم

دانستنیهای علمی

رده‌بندی و خانواده

Cleome coluteoides گونه‌ای علفی از جنس Cleome و وابسته به خانواده Cleomaceae است که پیش‌تر در خانواده شب‌بویان (Brassicaceae) قرار می‌گرفت. این جابه‌جایی رده‌بندی بر پایه شواهد مولکولی و ریخت‌شناسی گل انجام شده است.

ویژگی‌های ریخت‌شناسی

این گونه یک‌ساله تا چندسالهٔ کوتاه‌عمر با ساقه‌های منشعب و برگ‌های مرکب است. گل‌ها معمولاً کوچک‌تر از گونه‌های زینتی Cleome بوده و کپسول‌های باریک بذر تولید می‌کنند. وجود بوی خفیف و ترشحات غده‌ای روی اندام‌ها، سازگاری مهمی در برابر علف‌خواران و تبخیر است.

منطقه بومی و پراکنش

زیستگاه طبیعی Cleome coluteoides عمدتاً در نواحی خشک و نیمه‌خشک آسیای جنوب‌غربی و مرکزی است. این گیاه در دشت‌های سنگریزه‌ای، حاشیه مزارع کم‌ورودی و دامنه‌های کم‌ارتفاع می‌روید. تحمل شوری و خشکی، آن را به جزء پایدار فلور بیابانی تبدیل کرده است.

تاریخچه و اهمیت علمی

این گونه در سده نوزدهم توسط گیاه‌شناسان اروپایی در سفرهای فلورشناسی خاورمیانه توصیف شد. Cleome coluteoides به‌عنوان خویشاوند وحشی گونه‌های زراعی و دارویی Cleome، در مطالعات تنوع ژنتیکی و سازگاری به تنش‌های محیطی اهمیت دارد.

خصوصیات - معرفی

گیاهان علفی یکساله یا پایا و یا به صورت درختچه و غالبا با پوشش غده ای هستند. دارای برگ های منقسم با پهنک 3-5 بخشی، کپسول به عرض 3-5 میلی متر، کاسبرگ سه گوش با طول 1/5 میلی متر و گلبرگ نوک تیز یا نوک دار می باشد. 

شرایط نگهداری کلئوم

نور مورد نياز متوسط آبياري و رطوبت خشک دماي مورد نياز 20-22 درجه سانتیگراد خاک مورد نياز کوهپایه ها

برای رشد به خاک حاصلخیز نیاز دارد. گلدهی این گیاه در اوایل فصل بهار است. در برابر خشکی کاملا مقاوم است زیرا ریشه این گیاه تا عمق زیادی در خاک نفوذ می کند و رطوبت اطراف را جذب می کند. 

خواص و کاربردهای دارویی و صنعتی

بیش از 50 درصد اسانس این گیاه را ترکیبات فنلی تشکیل می دهند که به ترتیب عمده ترین آنها شامل کارواکرول، فیتول، تیمول و نیز 1و8 سینئول می باشند. عمده ترین درصد عصاره را هیدروکربن ها تشکیل می دادند که بیشترین آنها شامل زایلن، دودکان و تترادکان می باشند. 

نحوه تکثیر کلئوم

تکثیر این گیاه عمدتا با بذر می باشد. 

هشدار - عوارض جانبی

مصرف این گیاه برای گرم مزاجان مضر است و توصیه می گردد با سکنجبین مصرف گردد. مصرف بیش از اندازه برای کبد مضر است باید با عسل مصرف شود. مصرف این گیاه برای مثانه مضر می باشد. 

کلئوم بیابانی (بلدراپاد) گل عنکبوتی

کلئوم بیابانی (بلدراپاد)