دانستنیهای علمی
این گیاه چند ساله گونه ای از جنس Cirsium در خانواده Asteraceae بومی اروپا،غرب آسیا و شمال آفریقا است و به طور خودرو در اکثر مناطق می روید. زنبورها بسیار به این جذب می شوند. گل ها ممکن است تا مدت طولانی بر روی گیاه حتی پس از خشک شدن قرار بگیرند.
![کنگر فرنگی]()
خصوصیات - معرفی
نور مورد نياز
زیاد
آبياري و رطوبت
کمی خشک
دماي مورد نياز
5 درجه سانتیگراد
خاک مورد نياز
قابلیت رشد در اکثر خاک ها را دارد و بسیار مقاوم است.
|
برگ های اولیه این گیاه به صورت روزت بر روی زمین قرار می گیرند، در مراحل بعدی رشد ساقه افراشته می شود و بسیار منشعب است، برگ ها به شدت تیغدار هستند.
ارتفاع آن به 2 متر هم می رسد. برگ ها متناوب بدون پایه هستند و دمبرگ ها آن لوب دار هستند. گاهی بزرگی برگ های آن به بیش از 35 سانتی متر می رسد.
گل آذین دارای 1 تا 3 گل در راس هر انشعاب است. گربان گل تا 3 سانتی متر ارتفاع و 4 سانتی متر عرض دارد. گل به شکل گلدانی است. کرولاهای گل به رنگ صورتی و به صورت لوله ای هستند. طول آن ها به 3.5 سانتی متر می رسد.
زیستگاه آن در چمن زارها،کنار جاده و اطراف ریل های راه آهن است. معمولا یکی از فراوان ترین علف های هرز و خودرو به شمار می رود.
![Common Thistle]()
شرایط محیط رشد
دما و اقلیم
کنگر وحشی (Cirsium vulgare) گیاهی دوساله و مقاوم است که در اقلیمهای معتدل تا نسبتاً سرد بهترین رشد را دارد. دامنه دمایی مطلوب برای رشد رویشی حدود ۱۵ تا ۲۵ درجه سانتیگراد است، اما گیاه بالغ سرمای زمستان را (در مرحله رزت) تا حدی تحمل میکند. گرمای شدید و طولانیمدت میتواند رشد را کاهش داده و گلدهی را تسریع کند، بهویژه اگر با کمبود آب همراه باشد.
نور
این گونه به نور کامل خورشید نیاز دارد و در مکانهای باز و بدون سایه بیشترین زیستتوده و گلدهی را نشان میدهد. سایهپسندی ندارد و در نیمسایه معمولاً قامت کوتاهتر و گلآذین کمتر تولید میکند.
رطوبت و آبیاری
کنگر وحشی نسبت به کمآبی متوسط مقاوم است و معمولاً در زیستگاههای با بارندگی متوسط بهخوبی استقرار مییابد. با این حال، رطوبت یکنواخت خاک در دوره استقرار نهال و تشکیل رزت به توسعه ریشه و افزایش vigor کمک میکند. ماندابی شدن و رطوبت دائمی اطراف ریشه شرایط نامطلوب ایجاد میکند.
خاک، بافت و زهکشی
این گیاه در طیف وسیعی از خاکها رشد میکند، اما خاکهای لومی تا لومی-رسی با زهکشی مناسب را ترجیح میدهد. خاکهای بسیار سبک و شنی در صورت کمبود مواد آلی ممکن است رشد را محدود کنند؛ در مقابل، خاکهای سنگین و متراکم در صورت زهکشی ضعیف خطر پوسیدگی ریشه را افزایش میدهند.
اسیدیته و حاصلخیزی
pH مناسب معمولاً نزدیک خنثی تا کمی اسیدی (حدود ۵٫۵ تا ۷٫۵) است. در خاکهای بسیار اسیدی یا بسیار قلیایی جذب عناصر کاهش مییابد. حاصلخیزی متوسط کافی است؛ نیتروژن بالا میتواند رشد رویشی را زیاد کند و در برخی شرایط پایداری ساقه را کاهش دهد.
![Cirsium Vulgare]()
نحوه تکثیر کنگر فرنگی
تولیدمثل گیاه Cirsium vulgare در طبیعت
Cirsium vulgare (کنگر فرنگی وحشی) گیاهی دوساله است که در سال اول روزت برگی و در سال دوم ساقه گلدهنده تولید میکند. تولیدمثل اصلی این گیاه از طریق بذر است. گلآذینهای خاردار آن حاوی تعداد زیادی فندقه سبکاند که با پَرنک (پاپوس) مجهز شده و به کمک باد در فواصل دور پراکنده میشوند. بذرها در خاکهای آشفته، حاشیه جادهها و مراتع باز جوانه زده و جمعیتهای انبوه تشکیل میدهند. جوانهزنی معمولاً در بهار و پاییز و در خاکهای مرطوب اما با زهکشی مناسب رخ میدهد.
روشهای تکثیر در خانه
برای تکثیر Cirsium vulgare در خانه، کاشت بذر مطمئنترین و عملیترین روش است. بذر تازه را میتوان در اواخر زمستان یا اوایل بهار در گلدان کمعمق با خاک سبک و غنی از مواد آلی کاشت. بذرها فقط کمی با خاک پوشانده شوند تا نور نسبی به آنها برسد. گلدان در مکان روشن با دمای ۱۵–۲۰ درجه و رطوبت یکنواخت نگهداری شود؛ سبز شدن معمولاً طی ۲–۳ هفته اتفاق میافتد. پس از تشکیل چند برگ حقیقی، نشاها به گلدان بزرگتر یا باغچه منتقل میشوند. تکثیر رویشی (مثل قلمه یا تقسیم ریشه) برای این گونه متداول نیست و به دلیل ریشهی عمودی و ساختار خاردار، دشوار و کمموفقیت است.
![Common Thistle]()
خواص و کاربردهای دارویی و صنعتی
ریشه ی این گیاه به صورت پخته یا خام مورد استفاده قرار می گیرد و طعم نسبتا شیرینی دارد. برگ های این گیاه را می توان به مدت یک شبانه روز در آب نمک خیساند و مورد مصرف خوراکی در سالاد و ترشی قرار داد. گاهی ریشه این گیاه را خشک می کنند و از آن در غذاهای خاصی استفاده می کنند.
بذرهای این گیاه نیز به صورت بو داده مورد استفاده قرار می گیرند. از برگ ها به عنوان ضماد در بیماری های رماتیسمی استفاده می شود. از الیاف فیبری آن در ساخت کاغذ استفاده می شود.
![کنگر فرنگی - معرفی و خواص گیاهان دارویی]()
عوارض جانبی - هشدار
این گیاه به صورت علف هرز در مراتع می روید و ظرفیت علوفه را کاهش می دهد. برای کنترل این علف هرز می توان از روش های دستی و مکانیکی استفاده نمود. میتوان از سموم آفت کش نیز برای کنترل این گیاه استفاده نمود.
![Bull Thistle, Common Thistle, or Spear Thistle]()
ساير تصاوير :
گياهان ديگر از همين خانواده :
آشنایی با تیره کاسنی - آستراسه و جنس های آن