نام لاتين
Peruvian Apple Cactus
دانستنیهای علمی
ردهبندی و جایگاه تبارشناختی
سرئوس رپاندوس با نام علمی Cereus repandus در خانوادهٔ Cactaceae (کاکتوسها) و در سردهٔ Cereus جای میگیرد. این سرده عمدتاً شامل کاکتوسهای ستونی است که با ساقههای گوشتی، دندهدار و فتوسنتزکننده شناخته میشوند. در این گیاه، ساقه نقش اصلی را در ذخیرهٔ آب و انجام فتوسنتز بر عهده دارد و برگها به خارهای کاهشیافته تبدیل شدهاند.
منطقهٔ بومی و پراکنش
منشأ طبیعی Cereus repandus به بخشهایی از آمریکای جنوبی و نواحی گرمسیری پیرامونی نسبت داده میشود و در گسترهای از مناطق خشک تا نیمهخشک دیده میشود. در بسیاری از منابع، این گونه با نامهای همارز در ادبیات گیاهشناسی آمده و در خارج از محدودهٔ بومی نیز بهصورت زینتی یا به دلیل سازگاری بالا، کشت و گاه طبیعیشده است.
زیستگاه و بومشناسی
زیستگاه معمول آن شامل دامنههای سنگلاخی، بوتهزارهای خشک و خاکهای سبک با زهکشی بالا است. سازگاریهای کلیدی مانند کوتیکول ضخیم، روزنههای کنترلشده و متابولیسم CAM باعث میشود گیاه عمدتاً در شب تبادل گازی انجام دهد و در نتیجه اتلاف آب کاهش یابد. این راهبرد فیزیولوژیک، شاخص بسیاری از کاکتوسهای زیستبومهای خشک است.
تاریخچهٔ شناخت علمی
نامگذاری و توصیف این گونه در چارچوب گسترش مطالعات سیستماتیک کاکتوسها در سدههای اخیر تثبیت شد. همزمان با افزایش گردآوریهای گیاهشناسی در قارهٔ آمریکا، گونههای ستونیِ سردهٔ Cereus وارد باغهای گیاهشناسی و مجموعههای تحقیقاتی شدند و زمینهٔ مقایسهٔ ریختشناسی و بازنگری نامهای مترادف در منابع مختلف فراهم شد.
![سرئوس رپاندوس]()
خصوصیات - معرفی
نور مورد نياز
زیاد
آبياري و رطوبت
کمی خشک
دماي مورد نياز
15.5 تا 23.8 درجه سانتیگراد
خاک مورد نياز
خاک سبک و ضدعفونی شده
|
"سرئوس رپاندوس" یکی از کاکتوس های ستونی است که حدود 3 متر طول می تواند داشته باشد. شاخه ها معمولاً از سطح زمین مفصل بندی می شوند. گل ها بسیار زیبا، به طول 15 تا 20 سانتیمتر و عرض 15 تا 20 سانتیمتر، با گلبرگ های متعدد، هرمافرودیت (دارای اندام های جنسی نر و ماده در یک گل)، با دمگلی کوتاه، دارای شهد و به رنگ سبز کمرنگ یا زرد کمرنگ هستند. این گل ها در شب شکوفا می شوند. میوه های این گیاه تخم مرغی شکل، به طول 7 تا 10 سانتیمتر و عرض 5 تا 7 سانتیمتر، با رنگ های متنوع، از زرد، نارنجی و قرمز تا قرمز تیره هستند. گوشت میوه ها کرمی رنگ یا سفید و ترد و آبدار می باشد. بذرها بسیار کوچک، سیاه رنگ، به صورت مخلوط شده در پالپ هستند. هر میوه حدود 600 تا 2000 بذر دارد که این بذرها به همراه پالپ خورده می شوند.
![Peruvian Apple Cactus]()
شرایط محیط رشد
نگهداری سرئوس ها مانند سایر کاکتوس هاست. نیازهای اصلی این خانواده داشتن بستری سبک و ماسه ای، روشنایی زیاد، آبیاری کم و هوای گرم و مرطوب است. هر چند که سرئوس گرما را دوست دارد اما در فصل سرد که در حال استراحت است باید آن را به محل خنک (با درجه حرارت ده درجه سانتیگراد) منتقل نمود. دمای حدود ده درجه سانتیگراد در زمستان موجب گلدهی بیشتر این گیاه در تابستان می شود. به طور کلی، بهترین دما برای رشد این گیاهان دمای 15.5 تا 23.8 درجه سانتیگراد از بهار تا پاییز، و در ماه های سردتر در دمای 10 درجه تا 13 درجه سانتیگراد می باشد. سرمای زیاد نیز موجب ایجاد لکه های خرمایی رنگ روی پوست ساقه ها می شود.
اگر در تمام فصول سال در محل گرم نگهداری شود گلدهی آن به تعویق افتاده و یا اصلاً به گل نمی نشیند، در تابستان آن را به فضای باز منتقل کنید تا از هوای آزاد استفاده نماید. در زمستان بهتر است آبیاری را متوقف کنیم و همزمان با گرم شدن هوا (از اوایل بهار) فقط هر ده روز یکبار به آن آب بدهیم. یادمان باشد نگهداری سرئوس در گلدان کوچک موجب کم شدن یا توقف در گلدهی می گردد. حتی الامکان بهتر است گیاه را در گلدان های بزرگ یا سکوهای گلخانه ای بکاریم.
معمولاً برای کاکتوس ها از خاک مخصوص استفاده می شود که کاملاً سبک و ضدعفونی شده است. اگر خودتان بخواهید خاک را تهیه کنید لازم است دو قسمت ماسه را با یک قسمت خاک باغچه و مقدار کمی خاکبرگ مخلوط نموده و آن را با آب جوش ضدعفونی کنید.
داشتن روزنه در کف بستر و زهکش مناسب برای خروج آب های اضافه برای کاکتوس ها اهمیت زیادی دارد.
افراط در استفاده از مواد غذایی موجب حساسیت و آسیب پذیری بیشتر می شود. نیاز غذایی این گیاه بسیار کم است. فقط با استفاده از کودهای دارای فسفات آن هم به مقدار کم گیاه را تقویت کنید.
![Cereus repandus]()
مقابله به آفات سرئوس رپاندوس
آفات رایج سرئوس رپاندوس
شپشکهای آرد آلود و شتهها مهمترین آفات سرئوس رپاندوس هستند که با مکیدن شیره گیاهی، رشد را کند و با ترشح عسلک، محیط را برای کپک دودهای فراهم میکنند. کنههای ریز نیز روی دندهها لکههای نقرهای و زرد ایجاد کرده و سبب ضعف کلی گیاه میشوند.
روشهای مقابله با آفات
برای آفات سبک، ابتدا از روشهای مکانیکی استفاده کنید؛ با پنبه آغشته به الکل ۷۰٪ شپشکها را پاک کرده و بخشهای شدیداً آلوده را هرس کنید. در صورت شیوع گسترده، از حشرهکشهای سیستمیک ویژه کاکتوسها طبق دوز توصیهشده استفاده شده و تکرار محلولپاشی پس از ۷–۱۰ روز ضروری است. قرنطینه گیاهان تازهخریداریشده نیز بسیار مهم است.
بیماریهای قارچی و پوسیدگی ریشه
آبیاری بیش از حد و زهکش نامناسب، مهمترین عامل پوسیدگی ریشه و طوقه در سرئوس رپاندوس است. علائم شامل نرم شدن بافت، تغییر رنگ به قهوهای تیره و بوی نامطبوع است. برای کنترل، بخشهای آلوده را تا بافت سالم برش دهید، محل برش را با قارچکش مسی یا سیستمیک ضدعفونی کرده و گیاه را در بستر تازه با زهکشی بالا بکارید. تنظیم آبیاری، گردش هوای مناسب و پرهیز از خیس شدن مداوم سطح خاک، بهترین راههای پیشگیری هستند.
![سرئوس رپاندوس]()
نحوه تکثیر سرئوس رپاندوس
سرئوس با استفاده از قلمه ساقه به سادگی تکثیر می شود.
بهار و تابستان زمان مناسبی برای ازدیاد این گیاه است.
برای کاشت قلمه از بستر سبک (کاملاً ماسه) استفاده کنید ضمناً قبل از کاشت بستر را با استفاده از آب جوش و یا سموم قارچ کشی ضدعفونی کنید.
ساقه را با چاقوی تیز بریده و قطعات بریده شده را برای مدت چند ساعت در سایه قرار دهید تا شیرابه آن خارج شده و محل بریدگی خشک شود. در هنگام کاشت مواظب باشید تا قلمه ها سر و ته کاشته نشوند.
میوه این گونه از سرئوس خوراکی بوده و طعم ترش و شیرین داشته و همچنین بافت آن آبدار و گوشتی می باشد.
این میوه ها حاوی ویتامین های B، C و E، فسفر، آهن، کلسیم، پتاسیم و منیزیم هستند.
کاشت گروهی و یا حتی تکی این نوع سرئوس در فضای سبز می تواند منظره ی دلنشینی ایجاد کند.
در باغبانی انواع آن به عنوان پايه در پيوند انواع کاکتوس ها به كار می روند.
میوه آن سرشار از فلاونوئیدها است که خاصیت آنتی اکسیدانی دارد. آنتی اکسیدان اثر سم زدایی داشته و از آسیب سلولی که باعث سرطان و پیری می شود، جلوگیری می کند.