نام علمي
Bertholletia excelsa
دانستنیهای علمی
درخت آجیل برزیلی یکی از درختانی است که منشأ آن آمریکای جنوبی می باشد. نام تجاری این درخت مربوط به بذرهای خوراکی آن است.
این درخت تنها گونه ی جنس مونوتیپیک Bertholletia است. و بومی گویان، ونزوئلا، برزیل، شرق کلمبیا، شرق پرو و شرق بولیوی است. این درخت پراکنش وسیعی در جنگل های بزرگ رودخانه آمازون، ریونگرو، تاپاجوس و اورینوکو دارد.
![درخت آجیل برزیل]()
خصوصیات - معرفی
نور مورد نياز
متوسط
آبياري و رطوبت
کمی مرطوب
دماي مورد نياز
آب و هوای گرم
خاک مورد نياز
خاک عمیق با زهکشی مناسب
|
درخت آجیل برزیلی درختی است بزرگ که تا ارتفاع 50 متر نیز رشد می کند. قطر تنه این درخت به 1 تا 2 متر می رسد. این درخت به دلیل ارتفاعش یکی از بزرگترین درختان در جنگل های آمازون است. عمر این درخت ممکن است به 500 سال و در بعضی نواحی به 1000 سال نیز برسد. ساقه ها مستقیم و معمولاً تا نیمی از تنه اصلی فاقد شاخه های جانبی و در نهایت دارای یک تاج برآمده از شاخه های طویل در بالای درخت می باشد. پوست تنه متمایل به خاکستری و براق می باشد. برگ ها در فصول خشک بصورت خزاندار، متناوب، ساده، یکپارچه یا کنگره دار، به طول 20 تا 35 سانتیمتر و پهنای 10 تا 15 سانتیمتر هستند. گل ها کوچک، سفید مایل به سبز، دارای پانیکول هایی به طول 5 تا 10 سانتیمتر است. هر گل دارای دو بخش، کاسه ی گل خزاندار، شش گلبرگ نامساوی و کرم رنگ، و پرچم های متعدد می باشد.
میوه این گیاه حدود 14 ماه پس از گرده افشانی بالغ می شود. این میوه ها دارای یک کپسول بزرگ به قطر 10 تا 15 سانتیمتر است که شباهت زیادی به پوسته ی خارجی نارگیل دارد و وزن آن به 2 کیلوگرم نیز می رسد. پوسته ی میوه بسیار سخت است و حدود 8 تا 12 میلیمتر نیز ضخامت دارد. هر میوه حاوی 8 تا 24 بذر سه گوش، به طول 4 تا 5 سانتیمتر می باشد. کپسول ها دارای یک سوراخ کوچک در انتها دارند که این سوراخ باعث می شود تا جانوران جونده ی بزرگ مثل خرگوش ها آن را بجوند و باز کنند. آنها تعدادی از بذور درون میوه را می خورند و تعداد دیگر را برای دفعات بعدی در زیر خاک ذخیره می کنند. تعدادی از این بذور ذخیره شده در خاک، توانایی جوانه زنی و تولید درخت جدید را پیدا می کنند.
![Brazil nut]()
شرایط محیط رشد
برای رشد این درخت، نیاز به درجه حرارت بالا و آب و هوای مرطوب و خاک عمیق و خوب زهکشی شده است.
![Bertholletia excelsa]()
مقابله به آفات درخت آجیل برزیل
آفات مهم
درخت Bertholletia excelsa در جنگلهای آمازون با آفات مکنده و برگخوار روبهرو میشود؛ از جمله شپشکها و کنهها که با تغذیه از شیره گیاهی باعث زردی برگ، ضعف رشد و افزایش دودهمانند (کپک دودهای) میشوند. همچنین برخی لاروهای پروانهای و سوسکها با جویدن برگ و جوانهها، فتوسنتز را کاهش میدهند.
برای مدیریت آفات، پایش منظم تاج و زیر برگها، هرس شاخههای آلوده و کاهش گردوغبار و تنش آبی اهمیت دارد. استفاده از روشهای تلفیقی مانند حفظ دشمنان طبیعی، نصب تلههای نوری/فرمونی (در صورت شناسایی آفت هدف) و در آلودگیهای شدید، کاربرد هدفمند روغنهای معدنی یا صابونهای حشرهکش میتواند مؤثر باشد.
امراض و عوامل بیماریزا
بیماریهای قارچی مانند لکهبرگی و بلایت میتوانند در رطوبت بالا تشدید شوند و به ریزش برگ و افت توان زایشی منجر شوند. پوسیدگی ریشه و طوقه نیز در خاکهای سنگین و زهکشی ضعیف رخ میدهد و با پژمردگی، کاهش رشد و گاهی مرگ درخت همراه است. آسیبهای میوه و آلودگیهای ثانویه میتواند کیفیت دانه را کاهش دهد.
مقابله بر پایه پیشگیری است: بهبود زهکشی، پرهیز از آبیاری سنگین، جمعآوری بقایای آلوده و ضدعفونی ابزار هرس. در کانونهای بیماری، هرس بهموقع برای افزایش گردش هوا و در صورت نیاز، استفاده محدود و برچسبمحور از قارچکشهای مسی یا سیستمیک با تناوب مواد مؤثره توصیه میشود.
![درخت آجیل برزیل]()
نحوه تکثیر درخت آجیل برزیل
تکثیر این گیاه توسط کشت بذور آن صورت می گیرد. بیشتر بذرها به وسیله خرگوش ها در مکان های سایه کشت می شوند. بسیاری از نهال ها ممکن است در یک ناحیه، سال ها بصورت خفته باقی بمانند تا نور آفتاب به آنها برسد و پس از دریافت نور کافی و مساعد شدن شرایط، مجدداً رشدشان را آغاز می کنند.
حدود 20 هزار تن آجیل برزیلی هر سال برداشت می شوند که بولیوی حدود 50 درصد، برزیل 40 درصد و پرو حدود 10 درصد این مقدار را به خود اختصاص می دهند.
![Brazil nut]()
خواص و کاربردهای دارویی و صنعتی
آجیل برزیلی حدود 18 درصد پروتئین، 13 درصد کربوهیدرات و 69 درصد چربی دارد که 91 درصد کالری آن از چربی موجود در آن تأمین می شود. چربی موجود در آن تقریباً 25 درصد بصورت اشباع شده، 41 درصد دارای باندهای کربن دو یا سه گانه و 34 درصد دارای باندهای چندگانه هستند. این چربی ها حاوی اسید چرب امگا 6 می باشد.
یک پیاله از این آجیل (133 گرم) حاوی ویتامین های تیامین (55 درصد) و ویتامین "ای" (38 درصد) است. علاوه بر آن دارای مواد معدنی نظیر کلسیم (21 درصد)، منگنز (81 درصد)، منیزیم (125 درصد)، فسفر (96 درصد) و مس (116 درصد) می باشد.
آجیل برزیلی و روغن آن بسیار در غذاهای مردم آمریکا استفاده می شوند. روغن آن به رنگ مایل به زرد و طعم مطبوع و مزه شیرین است. و یک روغن بسیار مناسب برای تهیه سالاد است.
عصاره و روغن این گیاه نیز یک افزودنی بسیار رایج در تولید لوازم آرایشی و بهداشتی است . پوسته این میوه نیز در ساخت لوازم تزئینی کاربرد دارد .
از چوب این گیاه نیز در صنایع چوب بری استفاده می گردد.
![معرفی و راهنمای پرورش درختان میوه - درخت آجیل برزیل]()
ساير تصاوير :
گياهان ديگر از همين خانواده :
آشنایی با تیره آجیل برزیلی و جنس های آن