نام علمي
Beaucarnea Recurvata
دانستنیهای علمی
ردهبندی علمی
Beaucarnea recurvata که در منابع قدیمیتر گاهی با نام Nolina recurvata نیز گزارش شده است، از تیرهٔ Asparagaceae (زیرتیرهٔ Nolinoideae) بهشمار میرود. جنس آن Beaucarnea است و بهدلیل ساقهٔ پیازیشکلِ متورم (caudex) و برگهای باریک و نواری، از نظر ریختشناسی بهخوبی قابل تشخیص است.
منطقهٔ بومی و زیستگاه
این گونه بومیِ شرق مکزیک است و بهویژه در ایالتهای وراکروز، پوئبلا و اوآخاکا گزارش میشود. زیستگاه طبیعی آن عمدتاً دامنههای سنگلاخی، جنگلهای خشک گرمسیری و نواحی نیمهخشک با خاکهای کمعمق و زهکشیخوب است؛ سازگاری اصلی گیاه، ذخیرهٔ آب در پایهٔ ساقه و کاهش تعرق با برگهای باریک و چرمی است. این ویژگیها بازتاب تکامل آن در اقلیمهای با بارندگی فصلی و دورههای خشکی طولانی است.
تاریخچهٔ معرفی و مطالعه
نام جنس Beaucarnea در ادبیات گیاهشناسی سدهٔ نوزدهم تثبیت شد و اپیتت گونهای recurvata به خمیدگی و قوسدار بودن برگها اشاره دارد. این گیاه در دورهٔ گسترش اکتشافات گیاهشناسی در مکزیک به مجموعههای گیاهی اروپا راه یافت و سپس بهعنوان گونهای زینتیِ مقاوم به خشکی، در گلخانهها و فضای داخلی بهطور گسترده کشت شد.
نامهای رایج
در انگلیسی معمولاً Ponytail Palm و Elephant’s Foot گفته میشود؛ با وجود این، از نظر تبارشناسی «نخل» واقعی نیست. در فارسی نامهای لیندا و گاهی «پایفیلی» و «نخل دماسبی» بهکار میرود که به شکل قاعدهٔ متورم و آرایش برگها اشاره دارند.
خصوصیات - معرفی
حالت زیبای آن ناشی از سرازیر شدن برگ ها به طرف پایین بخصوص در سنین بالاست. انتهای ساقه ضخیم می شود و شکل عجیبی به خود می گیرد و نام انگلیسی آن به معنی پای فیل به همین علت است. پایه بسیار بزرگ و ورم کرده گیاه، آب را در خود ذخیره می نماید.
ارتفاع لیندا ممکن است به دو متر هم برسد. با بالا رفتن سن گیاه از ساقه آن جوانه هایی می روید که به خاطر حفظ شکل و فرم آن باید فوراً حذف گردند.
این جنس دارای24 گونه از درختچه ها و درختهای همیشه سبز میباشد.برگهای لیندا مجنون ، آویزان ، باریک ، کشیده ، ضخیم و مقاوم که طولشان تا 1.8 متررسیده و عرضشان کمتر از 2.5 سانتیمتر می باشد
رنگ برگها سبز تا سبز مایل به تیره و حالت زیبای لیندا ناشی از خمش برگها به طرف پایین بخصوص در سنین بالاست.رنگ گلهای آن سفید مایل به کرم است و به ندرت و فقط بر روی گیاهان مسن بخصوص در تابستان ظاهر میشود
بيشتر مطالعه کنيد :
شرایط محیط رشد
دمای مورد نیاز
16 درجه سانتیگراد
این گیاه در گستره دمایی 21-12 درجه سانتیگراد بخوبی رشد میکند و به سرما حساس است و فقط گیاهان مسن دمای 6 درجه سانتیگراد را تحمل میکنند
این گیاه در تابستان به دفعات آبیاری بیشتری نسبت به زمستان احتیاج دارد.در طول فصل رویش هر 3 هفته یک بار و در طول فصل زمستان به مقداری که برگها را از پژمرده شدن نگهداری کند (فقط یکبار) آبیاری می نماییم.بعد از هر آبیاری تا آبیاری بعدی خاک باید کاملا خشک شود .لیندا میتواند تا یک سال آب را در پایه متورش ذخیره کند بنابراین آب دادن بیش از حد به گیاه متداولترین عامل نقصان در رشد و نابودی آن میباشد.
این گیاه نیازمند یک مخلوط خاک خوب زهکشی شده با بافت لیمونی تقریبا سبک در5/7 -5/6 PH= است.مخلوط خاکی که شامل دو قسمت لوم یک قسمت پیت هوموس و دو قسمت ماسه و سنگریزه هایی برای ایجاد زهکش خوب لازم است.در نور کامل بهترین رشد را دارد.نور خیلی زیاد باعث سوخته شدن برگها و ریزش آن میشود و نور کم باعث رشد بیش از اندازه برگها و تغییر رنگ برگ به زرد و در نهایت افتادگی برگ میشود.
لیندا گیاهی کم توقع است و در طول بهار و تابستان یک بار از کود مایع استفاده میشود
خواص و کاربردهای دارویی و صنعتی
کاربردهای صنعتی
برگهای فیبری لیندا در برخی مناطق بومی مکزیک بهصورت الیاف زبر برای تولید طناب، سبد و برس بهکار میروند. این استفاده بهدلیل دوام برگها و توان برش به نوارهای باریک است. همچنین، برگهای خشک میتوانند بهعنوان پرکن و ماده اولیه صنایع دستی گیاهی بهکار روند.
کاربردهای پزشکی/دارویی
برای Beaucarnea recurvata کاربرد دارویی تأییدشده و استاندارد در منابع معتبر گزارش نشده است. در طب سنتی محلی نیز مستندات اندک و ناهمخواناند؛ بنابراین مصرف خوراکی یا موضعی آن توصیه نمیشود و نیازمند پژوهشهای فارماکولوژیک بیشتر است.
مقابله به آفات لیندا
آفات رایج لیندا (Beaucarnea recurvata)
لیندا در آپارتمان بهطور گسترده نگهداری میشود و معمولاً با چند آفت مکنده درگیر است. شپشک آردآلود (تودههای پنبهای در زاویه برگها)، شپشک سپردار (برجستگیهای قهوهای روی برگ و ساقه) و کنه تارتن (ریزبافی و لکهلکه شدن برگ در هوای خشک) شایعترین مواردند. برای کنترل، ابتدا گیاه را قرنطینه کرده و آلودگی را با پنبه آغشته به الکل 70٪ پاک کنید. سپس 2–3 نوبت با فاصله 7–10 روز از صابون حشرهکش یا روغن ولک/نیم استفاده کنید. خشکتر نگه داشتن سطح خاک و افزایش تهویه به کاهش جمعیت آفات کمک میکند.
امراض و اختلالات مهم
مهمترین مشکل لیندا پوسیدگی ریشه و قاعده ساقه بر اثر آبیاری زیاد و خاک سنگین است (نرمی پایه، زردی و ریزش برگ). درمان: قطع آبیاری، خارج کردن گیاه، حذف ریشههای قهوهای و نرم، ضدعفونی با قارچکش مناسب و کاشت در خاک بسیار سبک با زهکشی بالا. لکههای قارچی برگ نیز در رطوبت بالا ممکن است رخ دهد؛ برگهای آلوده را حذف کنید، خیس کردن برگها را متوقف کرده و در صورت تداوم از قارچکشهای مسی طبق برچسب استفاده کنید.
پیشگیری
آبیاری فقط پس از خشک شدن کامل خاک، گلدان با سوراخ زهکش، نور کافی و بازدید هفتگی زیر و روی برگها، مؤثرترین راه پیشگیری از آفات و بیماریهای لیندا است.
نحوه تکثیر لیندا
تکثیر آن از طریق ریشه دار کردن جوانه های روی ساقه و از طریق کاشت بذر در بهار انجام میگیرد. زمانی که دمای هوا 20 درجه سانتیگراد باشد
همچنین کاشت بذر در خاک پیت در هوای گرم یا ریشه دار نمودن جوانه های ظاهر شده روی ساقه از دیگر روش های تکثیر است؛ البته تکثیر این گیاه برای آماتورها و در منزل بسیار دشوار و تقریباً ناممکن است
عوارض جانبی - هشدار
ایمنی و سمیت
لیندا (Beaucarnea recurvata) معمولاً گیاهی کمخطر و غیرسمی برای انسان و اغلب حیوانات خانگی شناخته میشود، اما جویدن برگها میتواند در برخی حیوانات (بهویژه گربهها و سگها) باعث تحریک گوارشی خفیف مثل استفراغ یا اسهال شود. اگر حیوان خانگی عادت به جویدن گیاهان دارد، گیاه را دور از دسترس قرار دهید.
خطرات فیزیکی برگها
برگهای باریک و کشیده لیندا ممکن است لبههای نسبتاً تیز داشته باشند و در برخورد نزدیک، باعث خراشهای سطحی پوست یا تحریک چشم شوند. هنگام جابهجایی یا هرس، از دستکش استفاده کرده و از تماس برگها با چشم جلوگیری کنید.
هشدارهای آبیاری و پوسیدگی
مهمترین خطر برای لیندا آبیاری بیش از حد است. ریشهها و قاعده متورم ساقه در خاک دائماً خیس به سرعت دچار پوسیدگی میشوند؛ این وضعیت میتواند گیاه را از بین ببرد و محیطی برای رشد قارچ و بوی نامطبوع ایجاد کند. اجازه دهید خاک بین دو آبیاری خشک شود و زهکش گلدان حتماً باز باشد.
آفات و بهداشت گیاه
لیندا ممکن است به شپشک آردآلود و سپردار مبتلا شود. گیاه آلوده میتواند منبع انتقال آفت به سایر گیاهان آپارتمانی باشد؛ در صورت مشاهده لکههای چسبناک، پنبهای یا برجستگیهای قهوهای، قرنطینه و کنترل سریع انجام دهید.
ساير تصاوير :
گياهان ديگر از همين خانواده :
آشنایی با تیره روساسه و جنس های آن