معرفی و راهنمای پرورش قارچ ها - قارچ گوش ژله ای

نویسنده: محبوبه آشناور
تاریخ انتشار: 1393/12/27
معرفی و راهنمای پرورش قارچ ها - قارچ گوش ژله ای
قارچ گوش ژله‌ای (*Auricularia auricula*؛ در برخی منابع هم‌معنی با *A. auricula-judae*) یک قارچ خوراکیِ ژله‌ای از راستهٔ Auriculariales است که برای رشد به محیط‌های مرطوب و نیمه‌سایه نیاز دارد. **شرایط رشد** معمولاً شامل دمای معتدل تا گرم (حدود 20–30°C) و **رطوبت بالا** (اغلب بیش از 80–90٪) با نور کم تا متوسط و تهویهٔ مناسب است. **بومی و زیستگاه** آن عمدتاً نواحی جنگلیِ معتدل تا نیمه‌گرمسیری بوده و به‌صورت ساپروفیت روی چوب‌های در حال پوسیدگیِ درختان پهن‌برگ (کنده‌ها و شاخه‌های افتاده) دیده می‌شود. **خصوصیات ظاهری** شامل اندام بارده گوش‌مانند، نازک و انعطاف‌پذیر با بافت ژلاتینی، رنگ قهوه‌ای تا قهوه‌ای تیره و سطحی گاه مخملی/چروک‌دار است. **نام رایج** در ایران بیشتر «قارچ گوش ژله‌ای» یا «گوش‌چوبی» و در جهان “Jelly ear” و “Wood ear” ذکر می‌شود. این قارچ به‌طور گسترده به‌عنوان **قارچ خوراکی** (به‌ویژه در آشپزی شرق آسیا) شناخته می‌شود.

Nargil_Auricularia auricula
نام علمي
Auricularia auricula
نام لاتين
Jelly Ear Fungus
خانواده (تيره)

دانستنیهای علمی


قارچ "گوش ژله ای" یا "گوش چوب" یکی از قارچ های خوراکی است که به صورت وحشی و خودرو یافت می شود. اندام میوه دهنده آن به دلیل شباهتش به شکل گوش و نیز قهوه ای رنگ بودن، قابل تشخیص می باشد.

این قارچ، روی چوب درختان به خصوص درختان بزرگتر می روید.
آنها در نواحی معتدل جهان، در تمامی فصول سال یافت می شوند و در این نواحی بر روی درختان مرده و زنده می توانند رشد کنند.

قارچ گوش ژله ای

خصوصیات - معرفی


نور مورد نياز
نور مورد نیاز گیاه قارچ گوش ژله ای
کم
آبياري و رطوبت
رطوبت مورد نیاز  قارچ گوش ژله ای
مرطوب
دماي مورد نياز
دمای مورد نیاز  قارچ گوش ژله ای
معتدل
خاک مورد نياز
خاک مورد نیاز  قارچ گوش ژله ای
درختان مرده و بزرگ


اندام میوه دهنده ی آن حدود 3 تا 8 سانتیمتر پهنا داشته اما می تواند به بیش از 12 سانتیمتر نیز برسد. مشابه قسمت نرم یا فلاپی گوش یا گاهی نیز فنجانی شکل است. کلاهک قارچ گاهی با یک زیرلایه ی چرمی و یا با یک ساقه ی کوتاه به محل رویش متصل می شود.

این گونه در صورت تازه و آبدار بودن دارای بافتی سفت، ژلاتینی و ارتجاعی است اما در صورت خشک شدن دارای بافتی سخت و شکننده خواهد شد.

سطح بیرونی آن به رنگ قهوه ای مایل به قرمز روشن است که اغلب با کرک های بسیار کوچک، نرم و به رنگ خاکستری پوشیده شده است. رنگ سطح بیرونی با افزایش سن ممکن است تیره گردد. سطح داخلی به رنگ قهوه ای مایل به خاکستری روشن تر و صاف است. گاهی نیز ممکن است چین و چروک هایی داشته باشد و نیز دارای رگه هایی باشد که شکل ظاهری آن را بیشتر شبیه به گوش می کند.

کلاهک می تواند دارای سطحی صاف و یا موجدار و دارای چین و چروک باشد.

اسپورهای این قارچ طویل و سوسیسی شکل هستند. و حدود 16 تا 18 میکرومتر طول و نیز 6 تا 8 میکرومتر ضخامت دارند. این اسپورها به رنگ سفید، کِرِم یا زرد و شفاف می باشند. گاهی نیز به صورت توده های سفید رنگی در سطح زیرین کلاهک مشاهده می شوند.

Jelly Ear Fungus

شرایط محیط رشد


این قارچ روی چوب درختان و درختچه های خزاندار ه ویژه درختان بزرگتر رشد می کند (حدود 90 درصد روی درختان بزرگتر رشد می کنند). همچنین روی درختانی مانند راش، زبان گنجشک، Acer pseudoplatanus و غیره نیز رشد می کند.

معمولاً روی شاخه های مرده یا در حال زوال درختان، یا روی تنه ی اصلی یا سرشاخه های فاسد شده و غیره می روید.

در استرالیا بر روی درختان اکالیپتوس و جنگل های بارانی تشکیل می شود. 
در جنگل های بارانی می تواند به صورت کلونی های بسیار بزرگ روی سرشاخه های افتاده تشکیل شده و رشد کند.

Auricularia auricula

نحوه تکثیر قارچ گوش ژله ای


تکثیر آن از طریق پراکنش اسپورها صورت می گیرد.
اسپورهای به تعداد زیادی از اندام های میوه جدا شده و پراکنده می شوند. سرعت انتشار اسپورها زمانی که این اندام ها خشک باشند، بیشتر خواهد بود.

Jelly Ear Fungus

خواص و کاربردهای دارویی و صنعتی


قارچ گوش ژله ای در بین افراد بومی به عنوان دارو کاربرد داشته است.

این قارچ در بین چینی ها بسیار محبوب بوده به طوری که در قرن نوزدهم به مقدار زیادی از استرالیا به چین صادر شده است.

امروزه این قارچ به عنوان یکی از اجزای اصلی برخی از غذاهای چینی مانند سوپ گرم و ترش (hot and sour soup) و نیز در داروسازی چینی مورد استفاده قرار می گیرد.

در قرن نوزدهم میلادی برای درمان گلودرد، چشم درد و یرقان استفاده می شد.

همچنین به عنوان قابض و برای درمان اسهال نیز به کار می رود.

در کشور غنا از قارچ گوش ژله ای به عنوان تونیک یا تقویت کننده ی خون استفاده می شود.

تحقیقات اخیر نشان داده که امروزه از این قارچ به عنوان داروی ضد تومور، ضد انعقاد خون و کاهنده ی کلسترول خون استفاده می شود.

ارزش غذایی:

هر صد گرم از اندام خوراکی این قارچ حاوی 284 کیلوکالری (1190 کیلوژل) انرژی، 0.73 گرم چربی، 9.25 گرم پروتئین، 159 میلیگرم (16 درصد) کلسیم، 5.88 میلیگرم (45 درصد) آهن و حدود 184 میلیگرم (26 درصد) فسفر دارد.

معرفی و راهنمای پرورش قارچ ها - قارچ گوش ژله ای

عوارض جانبی - هشدار


هشدارهای ایمنی و مصرف

Auricularia auricula (قارچ گوش ژله‌ای) خوراکی است، اما هرگز قارچ‌های وحشیِ شبیه به آن را بدون تأیید کارشناس مصرف نکنید؛ گونه‌های مشابه می‌توانند با قارچ‌های غیرخوراکی اشتباه شوند و خطر مسمومیت داشته باشند.

مصرف خام توصیه نمی‌شود و باید کاملاً پخته شود تا خطر آلودگی‌های میکروبی و ناراحتی گوارشی کاهش یابد. در افراد حساس، نفخ، دل‌پیچه یا واکنش‌های آلرژیک ممکن است رخ دهد؛ در صورت خارش، کهیر یا تنگی‌نفس مصرف را قطع کنید.


تداخلات دارویی و گروه‌های پرخطر

این قارچ در منابع دارویی به اثرات احتمالی بر گردش خون نسبت داده می‌شود؛ بنابراین در مصرف هم‌زمان با داروهای ضدانعقاد/ضدپلاکت (مثل وارفارین، آسپیرین، کلوپیدوگرل) احتیاط کنید و پیش از مصرف منظم با پزشک مشورت شود، به‌ویژه اگر سابقه خون‌ریزی دارید یا قرار است جراحی انجام دهید.

بارداری، شیردهی و کودکان: داده‌های ایمنی کافی برای مصرف درمانیِ دوزبالا وجود ندارد؛ مصرف غذایی متعارف معمولاً کم‌خطرتر است، اما زیاده‌روی نکنید.


آلودگی، نگهداری و کشت خانگی

محصولات خشک یا فله‌ای را از منابع معتبر تهیه کنید؛ آلودگی به کپک‌ها یا فلزات سنگین در مواد خام نامرغوب ممکن است رخ دهد. در نگهداری، رطوبت موجب کپک‌زدگی می‌شود؛ در ظرف دربسته و خشک نگهداری و هرگونه بوی غیرعادی یا لکه کپکی را جدی بگیرید.

Jew's ear ، wood ear ، pig's ear ، black wood ear ، Kikurage

ساير تصاوير :  

امتیاز شما به این مقاله

میانگین امتیاز: 4 از ۵، بر اساس 12 امتیاز

پرسش‌ها و نظرات این مقاله

محبوبه حشمت 1393/12/29
باسلام وخسته نباشید.من یک گلدان دیفن باخیا روحدود3 سال داشتم که به یک باره وخودبه خود ازبیخ ساقه اس گندیدوافتاد.میخاستم دلیلش روبدونم.البته من دیفنمو بایک گلدان آگلونماویک گلدان دراسیناتوی محوطه راپله هانگهداری میکردم .واون دوتاگیاهم آسیبی ندیدندوفقط دیفنم دچارمشکل شدوالبته که سه ماه قبل ازخراب شدنش هم مایک جابجایی منزل داشتیم ولی درمنزل قبلیمون هم توی راهپله بودند.متشکرم
محبوبه حشمت 1393/12/29
گیاه دیفن باخیا
باسلام وخسته نباشید.من یک گلدان دیفن باخیا روحدود3 سال داشتم که به یک باره وخودبه خود ازبیخ ساقه اس گندیدوافتاد.میخاستم دلیلش روبدونم.البته من دیفنمو بایک گلدان آگلونماویک گلدان دراسیناتوی محوطه راپله هانگهداری میکردم .واون دوتاگیاهم آسیبی ندیدندوفقط دیفنم دچارمشکل شدوالبته که سه ماه قبل ازخراب شدنش هم مایک جابجایی منزل داشتیم ولی درمنزل قبلیمون هم توی راهپله بودند.متشکرم

ثبت پرسش یا نظر جدید