نام علمي
Auricularia auricula
نام لاتين
Jelly Ear Fungus
دانستنیهای علمی
قارچ "گوش ژله ای" یا "گوش چوب" یکی از قارچ های خوراکی است که به صورت وحشی و خودرو یافت می شود. اندام میوه دهنده آن به دلیل شباهتش به شکل گوش و نیز قهوه ای رنگ بودن، قابل تشخیص می باشد.
این قارچ، روی چوب درختان به خصوص درختان بزرگتر می روید.
آنها در نواحی معتدل جهان، در تمامی فصول سال یافت می شوند و در این نواحی بر روی درختان مرده و زنده می توانند رشد کنند.
خصوصیات - معرفی
نور مورد نياز
کم
آبياري و رطوبت
مرطوب
دماي مورد نياز
معتدل
خاک مورد نياز
درختان مرده و بزرگ
|
اندام میوه دهنده ی آن حدود 3 تا 8 سانتیمتر پهنا داشته اما می تواند به بیش از 12 سانتیمتر نیز برسد. مشابه قسمت نرم یا فلاپی گوش یا گاهی نیز فنجانی شکل است. کلاهک قارچ گاهی با یک زیرلایه ی چرمی و یا با یک ساقه ی کوتاه به محل رویش متصل می شود.
این گونه در صورت تازه و آبدار بودن دارای بافتی سفت، ژلاتینی و ارتجاعی است اما در صورت خشک شدن دارای بافتی سخت و شکننده خواهد شد.
سطح بیرونی آن به رنگ قهوه ای مایل به قرمز روشن است که اغلب با کرک های بسیار کوچک، نرم و به رنگ خاکستری پوشیده شده است. رنگ سطح بیرونی با افزایش سن ممکن است تیره گردد. سطح داخلی به رنگ قهوه ای مایل به خاکستری روشن تر و صاف است. گاهی نیز ممکن است چین و چروک هایی داشته باشد و نیز دارای رگه هایی باشد که شکل ظاهری آن را بیشتر شبیه به گوش می کند.
کلاهک می تواند دارای سطحی صاف و یا موجدار و دارای چین و چروک باشد.
اسپورهای این قارچ طویل و سوسیسی شکل هستند. و حدود 16 تا 18 میکرومتر طول و نیز 6 تا 8 میکرومتر ضخامت دارند. این اسپورها به رنگ سفید، کِرِم یا زرد و شفاف می باشند. گاهی نیز به صورت توده های سفید رنگی در سطح زیرین کلاهک مشاهده می شوند.
شرایط محیط رشد
این قارچ روی چوب درختان و درختچه های خزاندار ه ویژه درختان بزرگتر رشد می کند (حدود 90 درصد روی درختان بزرگتر رشد می کنند). همچنین روی درختانی مانند راش، زبان گنجشک، Acer pseudoplatanus و غیره نیز رشد می کند.
معمولاً روی شاخه های مرده یا در حال زوال درختان، یا روی تنه ی اصلی یا سرشاخه های فاسد شده و غیره می روید.
در استرالیا بر روی درختان اکالیپتوس و جنگل های بارانی تشکیل می شود.
در جنگل های بارانی می تواند به صورت کلونی های بسیار بزرگ روی سرشاخه های افتاده تشکیل شده و رشد کند.
نحوه تکثیر قارچ گوش ژله ای
تکثیر آن از طریق پراکنش اسپورها صورت می گیرد.
اسپورهای به تعداد زیادی از اندام های میوه جدا شده و پراکنده می شوند. سرعت انتشار اسپورها زمانی که این اندام ها خشک باشند، بیشتر خواهد بود.
خواص و کاربردهای دارویی و صنعتی
قارچ گوش ژله ای در بین افراد بومی به عنوان دارو کاربرد داشته است.
این قارچ در بین چینی ها بسیار محبوب بوده به طوری که در قرن نوزدهم به مقدار زیادی از استرالیا به چین صادر شده است.
امروزه این قارچ به عنوان یکی از اجزای اصلی برخی از غذاهای چینی مانند سوپ گرم و ترش (hot and sour soup) و نیز در داروسازی چینی مورد استفاده قرار می گیرد.
در قرن نوزدهم میلادی برای درمان گلودرد، چشم درد و یرقان استفاده می شد.
همچنین به عنوان قابض و برای درمان اسهال نیز به کار می رود.
در کشور غنا از قارچ گوش ژله ای به عنوان تونیک یا تقویت کننده ی خون استفاده می شود.
تحقیقات اخیر نشان داده که امروزه از این قارچ به عنوان داروی ضد تومور، ضد انعقاد خون و کاهنده ی کلسترول خون استفاده می شود.
ارزش غذایی:
هر صد گرم از اندام خوراکی این قارچ حاوی 284 کیلوکالری (1190 کیلوژل) انرژی، 0.73 گرم چربی، 9.25 گرم پروتئین، 159 میلیگرم (16 درصد) کلسیم، 5.88 میلیگرم (45 درصد) آهن و حدود 184 میلیگرم (26 درصد) فسفر دارد.
عوارض جانبی - هشدار
هشدارهای ایمنی و مصرف
Auricularia auricula (قارچ گوش ژلهای) خوراکی است، اما هرگز قارچهای وحشیِ شبیه به آن را بدون تأیید کارشناس مصرف نکنید؛ گونههای مشابه میتوانند با قارچهای غیرخوراکی اشتباه شوند و خطر مسمومیت داشته باشند.
مصرف خام توصیه نمیشود و باید کاملاً پخته شود تا خطر آلودگیهای میکروبی و ناراحتی گوارشی کاهش یابد. در افراد حساس، نفخ، دلپیچه یا واکنشهای آلرژیک ممکن است رخ دهد؛ در صورت خارش، کهیر یا تنگینفس مصرف را قطع کنید.
تداخلات دارویی و گروههای پرخطر
این قارچ در منابع دارویی به اثرات احتمالی بر گردش خون نسبت داده میشود؛ بنابراین در مصرف همزمان با داروهای ضدانعقاد/ضدپلاکت (مثل وارفارین، آسپیرین، کلوپیدوگرل) احتیاط کنید و پیش از مصرف منظم با پزشک مشورت شود، بهویژه اگر سابقه خونریزی دارید یا قرار است جراحی انجام دهید.
بارداری، شیردهی و کودکان: دادههای ایمنی کافی برای مصرف درمانیِ دوزبالا وجود ندارد؛ مصرف غذایی متعارف معمولاً کمخطرتر است، اما زیادهروی نکنید.
آلودگی، نگهداری و کشت خانگی
محصولات خشک یا فلهای را از منابع معتبر تهیه کنید؛ آلودگی به کپکها یا فلزات سنگین در مواد خام نامرغوب ممکن است رخ دهد. در نگهداری، رطوبت موجب کپکزدگی میشود؛ در ظرف دربسته و خشک نگهداری و هرگونه بوی غیرعادی یا لکه کپکی را جدی بگیرید.
ساير تصاوير :