سلمکی - معرفی علف های هرز

نویسنده: محبوبه آشناور
تاریخ انتشار: 1395/10/26
سلمکی - معرفی علف های هرز
سَلمَکی (Atriplex spp.) با نام‌های رایج «اوراک/اُراش» (Orache) و «سالت‌بوش» (Saltbush) در جهان شناخته می‌شود و در ایران در برخی مناطق با عنوان‌های محلی «شورگز/شورگیاه» نیز یاد می‌گردد. این جنس عمدتاً در اقلیم‌های خشک و نیمه‌خشک رشد می‌کند؛ نور کامل آفتاب را ترجیح می‌دهد، به گرما و باد و شوری خاک بسیار مقاوم است و رطوبت متوسط تا پایین (خاک با زهکشی خوب) برای آن مناسب‌تر است. از نظر ظاهری اغلب بوته‌ای با برگ‌های ساده، متناوب و خاکستری-سبز (گاه آردآلود/پودری به علت ترشح نمک) دارد و گل‌ها کوچک و غیرنمایان هستند. کاربرد شاخص آن در مرتع‌داری و تغذیه دام، تثبیت خاک و مقابله با بیابان‌زایی و اصلاح اراضی شور است؛ در برخی مناطق نیز به‌صورت سبزی برگ‌دار مصرف می‌شود و در طب سنتی به‌صورت محدود برای اثرات مُدر و کمک به مشکلات گوارشی گزارش شده است.

Nargil_Atriplex halimus
نام علمي
Atriplex halimus
نام لاتين
saltbush
خانواده (تيره)

دانستنیهای علمی


"سلمکی" یا "آتریپلکس" گیاهی همیشه سبز از تیرهٔ تاج خروسان (Amaranthaceae)  و زیر تیرهٔ چغندران  (Chenopodioideaee) می باشد. 
اگر به این گیاه توجه کافی شود، می تواند در فصل تابستان و پاییز نیز، که بیشتر گیاهان از بین می روند، پروتئین زیاد و علوفه آبداری تولید نماید. گاهی اوقات، مقدار ویتامین A این گیاه در یک گرم، حتی به بیش از ۳۵ میلیگرم نیز می رسد.
ریشه های این گیاه، راست و عمیق است، به گونه ای که گاهی نیز به عمق چهار متر می رسد. شاخ و برگ این گیاه، با گسترش زیادی که دارد به صورت درختچه ای درآمده و مانع جریان آب در آن می شود.
برای مناطقی که دارای خاک های شور هستند و در حدود ۲۰۰ میلیمتر در سال، بارندگی دارند، بازکاشت نهال های ۳ تا ۴ ماهه آن امکان پذیر می باشد. پس این گیاهان، گیاهانی کارا برای بیابان زدایی می باشند. گیاهی است در برابر سرما و گرما مقاوم است و حرارت های بین ۱۵ تا ۴۰ سانتیگراد را تحمل می کند و در بیشتر نقاط ایران، به صورت محدود وجود دارد.
گونه هایی از این گیاه، به نام های A.Halimus , A.Leucoclada  و A.Canescens  مورد تغذیه شتر قرار می گیرند.
کاربرد گونه های شورپسند با سامانه های ریشه های عمیق، اهمیت ویژه ای در مورد حفاظت از خاک های شور دارد زیرا گیاهان به طور ذاتی در محیط هایی با تنش های شوری و سدیمی حضور دارند و به تنش هایی دیگر از جمله خشکی نیز بردبار هستند. این گیاهان به ویژه آتریپلکس و سالیکورنیا از گونه های غالب در مناطق خشک و نیمه خشک با شوری بالا هستند که منبعی برای تغذیه دام و تجدید اراضی فرسوده مانند تپه های شنی، خاک های شور - آهکی، کم عمق و ... به شمار می روند.

سلمکی

خصوصیات - معرفی


نور مورد نياز
نور مورد نیاز گیاه سلمکی بوته‌ای
زیاد
آبياري و رطوبت
رطوبت مورد نیاز  سلمکی بوته‌ای
خشک
دماي مورد نياز
دمای مورد نیاز  سلمکی بوته‌ای
نواحی گرم و نیمه گرم
خاک مورد نياز
خاک مورد نیاز  سلمکی بوته‌ای
خاک های شور، خشک و نیمه خشک


گونه های مختلف جنس آتریپلکس گیاهانی یکساله یا چندساله، علفی، نیمه درختچه ای یا درختچه ای می باشند. این گیاهان اغلب با کرک های بادکنکی پوشیده شده اند که سطحی نقره ای رنگ یا آردی را به گیاه می دهد.
برگ ها به صورت متناوب یا به ندرت متقابل بوده و دارای دمبرگ یا بدون دمبرگ می باشند. اغلب نیز دارای خزانی دیرتر از موعد هستند. سطح برگ ها پهن بوده و دارای حاشیه ای یکپارچه یا مضرص یا لوبدار هستند که تنوع شکل بسیار زیادی دارند. 
گل آذین ها خوشه ای یا سنبله یا خوشه متراکم بوده که به صورت جانبی یا انتهایی روی گیاه تشکیل می شوند. گل ها تک جنس، در برخی گونه ها یکپایه و در گونه های دیگر به صورت دوپایه هستند. گل های نر دارای 3 تا 5 گلپوش و 3 تا 5 پرچم هستند. گل های ماده نیز معمولاً فاقد گلپوش می باشند اما توسط دو براکته برگ مانند محصور شده اند. گل های ماده دارای یک تخمدان با خامه کوتاه و دو کلاله می باشند. 
تعداد کروموزوم های پایه این گیاهان x=9 است (به جز Atriplex lanfrancoi که x=10 می باشد). 

saltbush

ساير تصاوير :  


گياهان ديگر از همين جنس :

آشنایی با جنس اسفناج وحشی و همه گونه های آن


گياهان ديگر از همين خانواده :

آشنایی با تیره آمارانتاسه - تاج خروسیان و جنس های آن

امتیاز شما به این مقاله

میانگین امتیاز: 4.83 از ۵، بر اساس 12 امتیاز

پرسش‌ها و نظرات این مقاله

انسیه کریم پورفرد 1396/10/24
گیاه آتریپلکس از تیره Chenopodiaceae است نام فارسی آن اسفناج وحشی یا اسفناج دشتی می باشد. خانواده تاج خروس و سلمه از هم تفکیک شده اند

ثبت پرسش یا نظر جدید