آگاو شاو

دانستنیهای علمی

خانواده و طبقه‌بندی گیاهشناسی

Agave shawii (آگاو شاو) گونه‌ای از سردهٔ Agave و عضو خانوادهٔ Asparagaceae (زیرخانوادهٔ Agavoideae) است. این گونه در گروه آگاوهای روزت‌دار و چندساله قرار می‌گیرد که برگ‌های گوشتی و خنجری‌شکل دارند. آگاو شاو به‌عنوان گونه‌ای متمایز با نام علمی کامل Agave shawii Engelm. توصیف شده است.

منطقه بومی و پراکنش جغرافیایی

زیستگاه بومی Agave shawii سواحل اقیانوس آرام در منطقهٔ باخا کالیفرنیا مکزیک و بخش‌هایی از جنوب کالیفرنیای آمریکا است. این گونه به‌ویژه در ناحیهٔ «تِیوانا ریور» و دشت‌های ساحلی نزدیک دریا گزارش شده است. پراکنش آن به‌شدت محدود و قطعه‌قطعه است و بسیاری از جمعیت‌های طبیعی به‌دلیل توسعه شهری کاهش یافته‌اند.

زیستگاه و شرایط اکولوژیک

آگاو شاو بومی زیست‌بوم‌های بوته‌زار ساحلی مدیترانه‌ای، تپه‌های ماسه‌ای و شیب‌های سنگی نزدیک به دریاست. این گیاه به خاک‌های سبک، شنی تا سنگلاخی و زهکش‌دار سازگار است و اغلب در مناطقی با مه ساحلی و بارش کم رشد می‌کند. مقاومت بالا به خشکی، شوری نسبی خاک و بادهای ساحلی از ویژگی‌های مهم اکولوژیک این گونه است.

تاریخچه، نام‌گذاری و اهمیت علمی

Agave shawii در قرن نوزدهم توسط گیاه‌شناسان غربی مستند شد و گونه به افتخار گیاه‌شناس و گردآورنده گیاهان، Henry Shaw نام‌گذاری شده است. جوامع بومی منطقه باخا کالیفرنیا از برگ‌ها و شیره این گیاه برای فیبر، خوراک سنتی و استفاده‌های آیینی بهره می‌بردند. امروزه آگاو شاو به‌عنوان گونه‌ای مهم برای مطالعه تکامل سازگاری به خشکی و تغییرات اقلیمی در سرده Agave شناخته می‌شود و در برخی مناطق در فهرست گونه‌های در معرض تهدید محلی قرار دارد.

خصوصیات - معرفی

نور مورد نياز متوسط آبياري و رطوبت کمی مرطوب دماي مورد نياز 22 درجه سانتیگراد خاک مورد نياز خاک بسیار سبک شنی یا سنگلاخی با زهکشی عالی؛ حساس به ماندگاری رطوبت؛ pH خنثی تا کمی قلیایی حدود 6.5 تا 8

ساقه و ساختار کلی

گیاه Agave shawii (آگاو شاو) دارای ساقه‌ای بسیار کوتاه و عمدتاً زیرزمینی است، به‌طوری‌که روزت برگی تقریباً مستقیم از سطح خاک دیده می‌شود. این ساختار فشرده باعث ایجاد توده‌های متراکمی از گیاه می‌شود. گیاه فرم بوته‌ای و نیم‌کروی دارد و قطر هر روزت معمولاً بین ۳۰ تا ۸۰ سانتی‌متر است.

برگ‌ها: شکل، اندازه و رنگ

برگ‌ها گوشتی، سفت و خنجری‌شکل هستند و از مرکز روزت به شکل مارپیچی خارج می‌شوند. طول هر برگ معمولاً بین ۲۰ تا ۶۰ سانتی‌متر و پهنای آن ۴ تا ۱۰ سانتی‌متر است. رنگ برگ‌ها سبز تیره تا سبز زیتونی است و گاهی ته‌رنگ متمایل به قهوه‌ای یا بنفش در لبه‌ها دیده می‌شود. سطح برگ نسبتاً صاف اما کمی مومی است که به کاهش تعرق کمک می‌کند.

خارها و لبه برگ

لبه برگ‌ها دارای دندانه‌های خاردار محسوس است که به صورت منظم با فاصله‌های ۰٫۵ تا ۲ سانتی‌متر قرار گرفته‌اند. خارهای کناری به رنگ قهوه‌ای تا قرمز تیره و به طول حدود ۲ تا ۶ میلی‌متر هستند. در انتهای هر برگ یک خار انتهایی قوی، سوزنی و معمولاً ۱ تا ۳ سانتی‌متر طول دارد که نقش مهمی در دفاع گیاه در برابر چرا دارد.

گل‌آذین و گل‌ها

آگاو شاو تک‌بار گل‌ده (مون‌کارپیک) است و پس از سال‌ها رشد، یک گل‌آذین ستونی بلند تولید می‌کند. این گل‌آذین می‌تواند به ارتفاع ۲ تا ۵ متر برسد و به صورت خوشه منشعب در انتها گسترده می‌شود. گل‌ها به رنگ زرد تا زرد مایل به سبز هستند و در دسته‌های متراکم قرار می‌گیرند. هر گل استوانه‌ای تا قیفی‌شکل بوده و دارای پرچم‌های بیرون‌زده و نمایان است.

میوه و بذر

میوه‌ها کپسولی، کشیده و سه‌گوش هستند و پس از رسیدن به رنگ قهوه‌ای تیره درمی‌آیند. داخل هر کپسول چندین بذر مسطح و سیاه‌رنگ وجود دارد. ساختار میوه و بذر با پوسته نسبتاً سخت به پایداری و گسترش گیاه در زیستگاه‌های خشک کمک می‌کند.

شرایط محیط رشد

دمای مناسب برای رشد آگاو شاو (Agave shawii)

آگاو شاو گیاهی گرمادوست است و در بازه دمایی حدود ۱۰ تا ۳۰ درجه سانتی‌گراد بهترین رشد را دارد. این گیاه تحمل کوتاه‌مدت سرمای ملایم را دارد، اما یخبندان‌های شدید و طولانی می‌تواند به بافت برگ‌ها آسیب برساند. در مناطق سردسیر بهتر است در گلدان کاشته شده و در زمستان به فضای محافظت‌شده منتقل شود.

نور و شدت تابش

آگاو شاو برای رشد مطلوب به نور بسیار زیاد و آفتاب مستقیم نیاز دارد. در فضای باز، کاشت در محلی با حداقل ۶ ساعت نور مستقیم توصیه می‌شود. در محیط‌های آپارتمانی، باید در نزدیک‌ترین نقطه به پنجره جنوبی یا غربی قرار گیرد. نور ناکافی باعث کشیده شدن بوته، کاهش رنگدانه‌ها و ضعف عمومی گیاه می‌شود.

رطوبت و آبیاری

این گونه بومی مناطق خشک ساحلی و بیابانی است و رطوبت نسبی پایین تا متوسط را ترجیح می‌دهد. آبیاری باید عمیق ولی با فواصل زمانی طولانی انجام شود، به‌گونه‌ای که خاک بین دو آبیاری کاملاً خشک شود. در زمستان نیاز آبی کاهش می‌یابد و آبیاری بیش از حد می‌تواند موجب پوسیدگی ریشه و یقه گیاه شود.

خاک، زهکشی و بستر کشت

برای آگاو شاو، خاک سبک با زهکشی بسیار خوب ضروری است. ترکیبی از خاک باغچه سبک، ماسه درشت و پرلیت یا پوکه معدنی انتخاب مناسبی است. ایستابی آب در اطراف ریشه بزرگ‌ترین عامل نابودی این گیاه است. pH کمی اسیدی تا خنثی برای این گونه قابل‌قبول است و نیاز غذایی آن کم بوده و کوددهی صرفه‌جویانه کافی است.

ساير تصاوير :  

گياهان ديگر از همين جنس :

آشنایی با جنس آگاو و همه گونه های آن

گياهان ديگر از همين خانواده :

آشنایی با تیره مارچوبه گان - اسپاراگاسه و جنس های آن