معرفی و راهنمای پرورش گیاهان زینتی فضای باز - نخل کریسمس

نویسنده: محبوبه آشناور
تاریخ انتشار: 1393/01/30
معرفی و راهنمای پرورش گیاهان زینتی فضای باز - نخل کریسمس
نخل کریسمس (*Adonidia merrillii*، هم‌نام: *Veitchia merrillii*) یک نخل زینتی گرمسیریِ بومی فیلیپین است که در زیستگاه طبیعی خود در جنگل‌های کم‌ارتفاع و نواحی مرطوب و گرم رشد می‌کند. این گیاه به دمای یکنواخت گرم (حدود 20 تا 32 درجهٔ سانتی‌گراد) و رطوبت متوسط تا بالا سازگار است و نسبت به سرما حساس بوده و در دماهای نزدیک 10–12 درجه آسیب می‌بیند. نور مطلوب آن آفتاب کامل تا نیم‌سایه است؛ در فضای داخل، نور بسیار زیادِ غیرمستقیم برای حفظ رشد و رنگ برگ‌ها مناسب‌تر است.

از نظر ظاهری، تنه‌ای باریک و صاف با حلقه‌های جای برگ دارد و در بالای تنه «تاج‌برگ/کاپ» سبز (crownshaft) دیده می‌شود. برگ‌ها شانه‌ای (پَرمانند) و قوسی هستند و گیاه معمولاً تک‌ساقه و خوش‌فرم رشد می‌کند. گل‌آذین‌ها در زیر تاج‌برگ ظاهر می‌شوند و میوه‌ها در خوشه‌های متراکم تشکیل شده و هنگام رسیدگی به رنگ قرمز روشن درمی‌آیند؛ همین میوه‌های قرمز دلیل نام‌گذاری «کریسمس» است.

نام‌های رایج: در ایران معمولاً «نخل کریسمس» یا «نخل آدونیدیا» گفته می‌شود. در جهان بیشتر با نام‌های **Christmas palm** و **Manila palm** شناخته می‌شود. (به کاربرد دارویی یا صنعتی شاخص و بسیار مشهور شناخته نمی‌شود و عمدتاً گیاهی زینتی است.)

Nargil_Adonidia Merrillii
نام علمي
Adonidia Merrillii
نام لاتين
christmas palm
خانواده (تيره)

دانستنیهای علمی

گیاه  Christmas palm  ( نخل کریسمس) ، گیاهی همیشه سبز و گلدار از خانواده  Arecaceae  ( آریکاسه ) بوده که بومی فیلیپین میباشد.
این گیاه به طور خودرو در فیلیپین و مالزی میروید ولی مناسب آب و هوای استوایی است و به وفور در هاوایی و نیمه جنوبی فلوریدا کاشت میشود .

علت نامگذاری این گیاه تحت عنوان نخل کریسمس ، میوه های آن است که زینتی و بسیار زیبا هستند و به رنگ قرمز مایل به زرد میباشند و از آنجا که در فصل پاییز و زمستان بر روی این نخل ظاهر میشوند ، باعث میشوند که این درخت ، ظاهری شبیه به درخت کریسمس تزئین شده داشته باشد.
نخل کریسمس درختی بسیار سازگار بوده و از نظر زینتی بسیار محبوب است و مناسب برای کاشت در باغ های استوایی، محوطه سازی و نگهداری در پاسیوها میباشد.

متاسفانه گیاه نخل کریسمس امروزه جزء گیاهان در معرض خطر محسوب میشود.

نخل کریسمس گیاهی همیشه سبز میباشد که سرعت رشدی متوسط دارد .
ارتفاع این درخت بین 4 تا 7.5 متر و گستردگی آن نیز به همین مقدار است.( در صورت نگهداری گیاه در پاسیو، این نخل بیشتر از این مقدار نیز میتواند رشد کند.)
تاج گیاه منظم و جم و جور است.
تنه درخت، خاکستری، بلند و باریک است ( قطر تنه 15 تا 20 سانتیمتر میباشد .)
گلها در تابستان بر روی گیاه ظاهر میشوند ، این گلها هم زمان هم نر بوده و هم ماده و گرده افشانی توسط حشرات صورت میگیرد.
گلهای نخل کریسمس کوچک و به رنگ خاکستری مایل به سبز هستند .
گلها در فصل پاییز تبدیل به میوه میشوند ، میوه ها 3 سانتیمتر طول و 1.5 سانتیمتر عرض دارند.
در اواخر پاییز میوه ها میرسند و به رنگ قرمز روشن و درخشان در می آیند .
میوه دارای پوسته ای نازک و خشک میباشد .
دانه این گیاه تخم مرغی شکل است.

نخل کریسمس

خصوصیات - معرفی


نور مورد نياز
نور مورد نیاز گیاه نخل کریسمس
زیاد
آبياري و رطوبت
رطوبت مورد نیاز  نخل کریسمس
مرطوب
دماي مورد نياز
دمای مورد نیاز  نخل کریسمس
37 درجه سانتیگراد
خاک مورد نياز
خاک مورد نیاز  نخل کریسمس
خاک شنی، ماسه ای، لومی، اسیدی و خوب زهکشی شده

مشخصات کلی اندام‌ها

Adonidia merrillii یک نخل زینتی تنه‌دار، خوش‌فرم و همیشه‌سبز است. این گیاه معمولاً قامت کوتاه تا متوسط داشته و در شرایط مناسب به ارتفاع ۴ تا ۶ متر می‌رسد. فرم کلی گیاه ستونی و منظم بوده و تاجی نسبتاً گرد و متقارن از برگ‌ها در انتهای تنه تشکیل می‌دهد.

ساقه (تنه)

تنه نخل کریسمس منفرد، صاف و باریک است و معمولاً قطری در حدود ۱۵ تا ۲۰ سانتی‌متر دارد. رنگ آن سبز روشن تا سبز مایل به خاکستری است که با افزایش سن به خاکستری‌تر تبدیل می‌شود. حلقه‌های افقی جای برگ‌های قدیمی روی تنه خطوط منظم و تزئینی ایجاد می‌کنند و به شناسایی این نخل کمک می‌نمایند. سطح تنه نسبتاً صیقلی و بدون خار است.

برگ‌ها

برگ‌ها شانه‌ای (پینه‌ایت)، خمیده و کمانی‌شکل هستند و تاجی متراکم و منظم را تشکیل می‌دهند. هر برگ ممکن است طولی حدود ۱ تا ۲ متر داشته باشد و از تعداد زیادی برگچه باریک تشکیل شده است. برگچه‌ها به رنگ سبز براق تا سبز تیره‌اند و به صورت منظم در دو ردیف روی رگبرگ میانی قرار می‌گیرند. حالت قوسی و آویخته برگ‌ها ظاهر بسیار ظریف و تزئینی به گیاه می‌بخشد.

گل‌آذین و گل‌ها

گل‌آذین‌ها خوشه‌ای و منشعب بوده و در زیر تاج برگ، از محل اتصال برگ‌ها به تنه خارج می‌شوند. طول گل‌آذین می‌تواند به چند ده سانتی‌متر برسد و به صورت آویخته یا نیمه‌آویخته دیده شود. گل‌ها کوچک، به رنگ سفید مایل به کرم تا شیری هستند و معمولاً به صورت انبوه روی شاخه‌های نازک گل‌آذین قرار می‌گیرند. عطر ملایم و رنگ روشن گل‌ها در تضاد با برگ‌های سبز تیره، جلوه تزئینی گیاه را تقویت می‌کند.

میوه‌ها (به اختصار برای تکمیل ویژگی‌های ظاهری)

میوه‌ها بیضوی تا تقریباً گرد، به طول حدود ۲ تا ۳ سانتی‌متر هستند. در ابتدا سبز و با رسیدن به رنگ قرمز روشن تا قرمز متمایل به نارنجی در می‌آیند. تجمع میوه‌های قرمز در میان برگ‌های سبز، ظاهر «کریسمسی» و بسیار تزئینی ایجاد می‌کند.

christmas palm

شرایط محیط رشد

روش نگهداری از نخل کریسمس بسیار ساده بوده و به شرح زیر است:

خاک: خاک شنی ، ماسه ای، لومی، اسیدی و خوب زهکشی شده.
ph خاک بهتر است بین 6.5 تا 8.5 باشد.
این گیاه قابلیت رشد در اکثر خاکها را دارد و در برابر خاک شور مقاوم است.
نور: آفتاب کامل - نیمسایه
درخت کریسمس بهتر است در آفتاب کامل قرار داشته باشد ، در غیر این صورت رشد خوبی نخواهد داشت.
آبیاری : منظم و متوسط .
خاک نباید همیشه مرطوب باشد.
دما: دمای بین 28 تا 46 درجه برای رشد این گیاه مناسب است.
نخل کریسمس به هیچ وجه تحمل سرما را نداشته و از بین میرود.
کوددهی: بهتر است در هر فصل کوددهی صورت گیرد.

Adonidia Merrillii

مقابله به آفات نخل کریسمس

آفات و امراض:

درخت نخل کریسمس در معرض آبیاری بیش از اندازه از بین میرود و بیماری  lethal yellow  آن را تهدید میکند.


آفات رایج

نخل کریسمس (Adonidia merrillii) در فضای سبز و گلدانی کشت می‌شود و می‌تواند به چند آفت حساس باشد. شپشک‌های سپردار و آردآلود با مکیدن شیره، زردی، ضعف عمومی و ترشح عسلک ایجاد می‌کنند. کنه‌های تارتن در هوای خشک باعث لکه‌های ریز زرد و کدرشدن برگچه‌ها می‌شوند. تریپس و شته نیز گاهی به برگ‌های جوان آسیب می‌زنند.

کنترل: شست‌وشوی برگ‌ها، هرس بخش‌های شدیداً آلوده، افزایش رطوبت و به‌کارگیری صابون حشره‌کش یا روغن باغبانی (به‌ویژه روی شپشک‌ها) مؤثر است. در آلودگی‌های پایدار، استفاده هدفمند از حشره‌کش‌های سیستمیک طبق برچسب و با رعایت فاصله آبیاری توصیه می‌شود.


امراض و مشکلات بیماری‌زا

پوسیدگی ریشه و طوقه (اغلب قارچی/اومیست مانند فیتوفتورا) در اثر زهکشی ضعیف و آبیاری زیاد رخ می‌دهد و با پژمردگی، بوی بد خاک و سیاه‌شدن ریشه همراه است. لکه‌برگی‌های قارچی در شرایط مرطوب باعث لکه‌های قهوه‌ای و سوختگی نوک برگ می‌شوند. در برخی مناطق، پوسیدگی جوانه پس از بارندگی‌های شدید یا آسیب مکانیکی می‌تواند رشد مرکزی را متوقف کند.

مقابله: زهکشی عالی، آبیاری پس از خشک‌شدن سطح خاک، ضدعفونی ابزار، حذف برگ‌های لکه‌دار و بهبود گردش هوا. در موارد شدید، تعویض بستر و استفاده از قارچ‌کش‌های مناسب (مثل ترکیبات مسی برای لکه‌برگی و مواد ضد اومیست طبق برچسب) کمک‌کننده است.

نخل کریسمس

نحوه تکثیر نخل کریسمس

تکثیر : تکثیر گیاه نخل کریسمس به روش کاشت بذر میباشد.
بذر ها را در محیط بسته که دمایی در حدود 35 درجه دارد بکارید.
بین 1 تا 3 ماه بعد جوانه زنی صور ت میگیرد .

christmas palm

ساير تصاوير :  


گياهان ديگر از همين خانواده :

آشنایی با تیره نخل‌سانان و جنس های آن

امتیاز شما به این مقاله

میانگین امتیاز: 4.5 از ۵، بر اساس 10 امتیاز

پرسش‌ها و نظرات این مقاله

امیررضا میرطاهری 1393/04/08
با سلام و خسته نباشید
من در سایت www.seeds.ir گیاهی به اسم نخل رژلبی دیدم که خیلی زیباست و می خواهم تهیه اش کنم اما روش نگهداری اش را نمی دونم اگه ممکن است راهنمایی ام کنید.
با تشکر
مهدی فلاح سارمه 1396/05/20
آیا میشه از نخل در خانه نگهداری کرد مانند گل آپارتمانی؟

ثبت پرسش یا نظر جدید