بومادران زرد کرکدار - معرفی گیاهان پوششی

نویسنده: محبوبه آشناور
تاریخ انتشار: 1395/03/20
بومادران زرد کرکدار - معرفی گیاهان پوششی
بومادران زرد کرکدار (*Achillea tomentosa*) گیاهی علفی و چندساله از تیره کاسنیان است که به‌سبب پوشش کرکیِ خاکستری–نقره‌ای، ظاهری مخملی دارد. برگ‌ها عموماً باریک و بریده‌بریده و گل‌آذین‌ها چتری–کپه‌ای با گل‌های زرد روشن‌اند. در شرایط نور کامل تا نیم‌سایه بهتر رشد می‌کند و به خاک‌های سبک با زهکشی بالا سازگار است. دمای معتدل تا گرم را می‌پسندد و نسبتاً متحمل خشکی است؛ رطوبت زیاد و ماندابی شدن خاک می‌تواند موجب ضعف یا پوسیدگی ریشه شود. در ایران گاه با نام‌های «بومادران زرد/بومادران کرکدار» شناخته می‌شود و در منابع جهانی با نام‌های رایجی مانند “Woolly yarrow” و “Yellow yarrow” آمده است. مانند دیگر گونه‌های *Achillea* عمدتاً به‌عنوان گیاه زینتی و گاهی در کاربردهای سنتی (ضدالتهاب/گوارشی) مطرح است، هرچند مصرف دارویی آن باید با احتیاط و بر پایه منابع معتبر انجام شود.

Nargil_Achillea tomentosa
نام علمي
Achillea tomentosa
نام لاتين
Golden Wooly Yarrow
خانواده (تيره)

دانستنیهای علمی


بومادران از گروه گیاهان گلدار و از خانواده گل ستاره ای ها (Asteraceae) است که اولین بار این جنس گیاهی در سال 1753 توسط لینه نامگذاری و تشریح شد. 
گیاهان این جنس بومی اروپا، نواحی معتدل آسیا و شمال آمریکا هستند.
نام بومادران برای گونه های مختلف این جنس کاربرد دارد. این گیاهان دارای برگ های شانه ای، کرکدار و معطر هستند. گل ها نیز به صورت دسته ای در انتهای شاخه ها نمایان می شوند. رنگ گل ها در گونه های مختلف، متفاوت بوده و از سفید، زرد، نارنجی، صورتی یا قرمز متغیر است. گل های این گیاهان بسیار مود توجه زنبورها و حشرات می باشند. 

بومادران زرد کرکدار

خصوصیات - معرفی


نور مورد نياز
نور مورد نیاز گیاه بومادران زرد کرکدار
زیاد
آبياري و رطوبت
رطوبت مورد نیاز  بومادران زرد کرکدار
کمی مرطوب
دماي مورد نياز
دمای مورد نیاز  بومادران زرد کرکدار
نواحی معتدل
خاک مورد نياز
خاک مورد نیاز  بومادران زرد کرکدار
خاک های سبک شنی

خصوصیات گیاهشناسی:

"بومادران زرد کرکدار" یکی از گونه های جنس بومادران (Achillea) است. این گیاه علفی و چندساله است و ریشه ای نازک و مستقیم دارد که انشعاب های ظریف و فراوانی برخوردار است. از ناحیه فوقانی ریشه، ساقه های متعدد استوانه ای شکل خارج می شوند. ارتفاع گیاه متفاوت بوده و به شرایط اقلیمی محل رویش گیاه بستگی دارد و بین 15 تا 70 سانتیمتر است.  
این گونه از بومادران دارای برگ هایی کرکدار بوده که به رنگ سبز مایل به خاکستری یا سبز مایل به آبی دیده می شوند. 
گل ها نیز به رنگ زرد و به صورت دسته ای در انتهای شاخه ها نمایان می شوند. زمان گلدهی این گیاهان در اواخر بهار، اوایل تابستان و یا اواسط تابستان می باشد. 
میوه فندقه، طویل و به شکل تخم مرغ وارونه است. 

Golden Wooly Yarrow

شرایط محیط رشد


بومادران ها در طول رویش به اوضاع اقلیمی خاصی نیاز ندارند و تقریباً در هر اقلیمی به ویژه نواحی معتدل تا سرد و خشک می رویند. 
این گیاهان در مناطق گرم و آفتابی گل های بیشتری تولید می کنند.
خاک های سبک شنی برای کشت این گیاهان مناسب است. 
بومادران 4 تا 5 سال در یک زمین باقی می ماند، از این رو زمین هایی که در آن بومادران کشت می شود باید فاقد علف های هرز چندساله باشند. 
گیاهانی که دوره رویشی کوتاهی دارند برای تناوب کشت با بومادران مناسبند. زیرا پس از برداشت آنها زمان کافی برای آماده ساختن زمین وجود خواهد داشت. 
تناسب مقدار عناصر غذایی نظیر ازت، فسفر و پتاس، نقش عمده ای در افزایش پیکر رویشی گیاه و همچنین افزایش اسانس آنها دارد. تحقیقات نشان می دهد که وجود مقادیر متوسط ازت، اکسید فسفر و اکسید پتاس، سیی افزایش عملکرد (اعم از پیکر رویشی و اسانس) خواهد شد.

Achillea tomentosa

مقابله به آفات بومادران زرد کرکدار

آفات بومادران زرد کرکدار

بومادران زرد کرکدار (Achillea tomentosa) به دلیل برگ‌های کرکدار نسبتاً مقاوم است، اما در شرایط نامتعادل محیطی دچار آفت می‌شود. شته‌ها مهم‌ترین آفات این گیاه‌اند که با مکیدن شیره گیاهی موجب زردی و پیچیدگی برگ‌ها می‌شوند. کنه‌های تارعنکبوتی در هوای گرم و خشک روی سطح زیرین برگ لکه‌های نقره‌ای و تار نازک ایجاد می‌کنند. نماتدهای ریشه نیز با ایجاد گال و ریشه‌های متورم، رشد گیاه را کاهش می‌دهند.

امراض و بیماری‌ها

رطوبت بالای خاک و زهکش نامناسب، بومادران زرد کرکدار را مستعد پوسیدگی ریشه و طوقه می‌کند. بیماری‌های قارچی مانند سفیدک سطحی با پوشش سفید رنگ روی برگ‌ها و لکه‌های قهوه‌ای سوخته ظاهر می‌شوند. تهویه نامناسب و آبیاری غرقابی مهم‌ترین عوامل تشدیدکننده این مشکلات هستند.

روش‌های پیشگیری و کنترل

مهم‌ترین راهکار، مدیریت صحیح آبیاری، تأمین زهکش خوب و کاشت در مکان آفتاب‌گیر است. برای کنترل شته و کنه می‌توان از شست‌وشوی برگ‌ها با آب و صابون ملایم، روغن‌های گیاهی و جذب حشرات مفید استفاده کرد. در صورت بروز بیماری قارچی، حذف برگ‌های آلوده، کاهش رطوبت و استفاده هدفمند از قارچ‌کش‌های کم‌خطر توصیه می‌شود. تناوب کاشت و ضدعفونی خاک به کاهش نماتدها کمک می‌کند.

بومادران زرد کرکدار

نحوه تکثیر بومادران زرد کرکدار


کشت و تکثیر بومادران توسط بذر و نیز از طریق رویشی انجام می گیرد. تکثیر به وسیله بذر، به دو روش مستقیم و غیرمستقیم صورت می گیرد.
کشت مستقیم: بذرها به صورت ردیفی در زمین اصلی که بستر آن برای کشت آماده شده است، کشت می شوند.
کشت غیرمستقیم: بذرها را در زمان مناسب در خزانه هوای آزاد کشت می کنند. عمق بذر در موقع کشات نباید از 0.5 سانتیمتر بیشتر باشد. پس از آبیاری منظم و وجین علف های هرز سطح خزانه، اوایل پاییز می توان نشاها را به زمین اصلی منتقل نمود.
تکثیر رویشی: تکثیر رویشی این گیاهان از طریق تقسیم بوته انجام می گیرد. گیاهان 4 تا 5 ساله را در فصل پاییز از خاک خارج می کنند، سپس هر گیاه را به 2 تا 4 بوته تقسیم و در زمین مورد نظر کشت می نمایند. 

Golden Wooly Yarrow

خواص و کاربردهای دارویی و صنعتی


کاربردهای زینتی و پوششی

Achillea tomentosa (بومادران زرد کرکدار) یکی از مهم‌ترین گونه‌های بومادران برای کاربری زینتی و پوشش سطح خاک است. فرم رشد کوتاه و بالشتکی، برگ‌های نقره‌ای-خاکستریِ کرکدار و گل‌آذین‌های زردِ متراکم، آن را برای حاشیه‌کاری، باغ‌های سنگی، شیب‌ها و کاشت‌های کم‌آب (xeriscape) مناسب می‌کند. این گیاه به‌طور معمول در خاک‌های فقیر و زهکش‌دار نیز عملکرد خوبی دارد و می‌تواند به کاهش فرسایش سطحی کمک کند.


جذب گرده‌افشان‌ها و پشتیبانی از تنوع زیستی

گل‌های زرد Achillea tomentosa منبع شهد و گرده برای حشرات گرده‌افشان هستند. در فضای سبز شهری و باغ‌های طبیعی‌گرا، کاشت آن می‌تواند به جذب زنبورها و برخی پروانه‌ها کمک کرده و ارزش اکولوژیک بسترهای گل را افزایش دهد. تداوم گل‌دهی در فصل گرم، آن را به گزینه‌ای مفید برای “راهروهای گرده‌افشانی” تبدیل می‌کند.


کاربرد دارویی (با احتیاط)

در جنس بومادران (Achillea) استفاده‌های سنتی مانند کمک به التیام زخم، اثرات ضدالتهابی و گوارشی گزارش شده است؛ با این حال، داده‌های اختصاصی و استانداردشده درباره Achillea tomentosa نسبت به گونه‌های رایج‌تر (مانند A. millefolium) محدودتر است و ترکیب شیمیایی می‌تواند با شرایط رشد تغییر کند. به دلیل احتمال حساسیت پوستی و تداخلات دارویی، مصرف درمانی باید با نظر متخصص انجام شود.

بومادران زرد کرکدار - معرفی گیاهان پوششی

ساير تصاوير :  


گياهان ديگر از همين جنس :

آشنایی با جنس بومادران و همه گونه های آن


گياهان ديگر از همين خانواده :

آشنایی با تیره کاسنی - آستراسه و جنس های آن

امتیاز شما به این مقاله

میانگین امتیاز: 4.59 از ۵، بر اساس 17 امتیاز

پرسش‌ها و نظرات این مقاله

هنوز پرسش یا نظری برای این مقاله ثبت نشده است.

ثبت پرسش یا نظر جدید