تعریق ( Guttation ) به پدید آمدن قطرات کوچک آب بر روی برگهای گیاه گفته میشود. بسیاری از صاحبان گل و گیاه آپارتمانی احتمالا تعریق در گیاهان خود دیده اند. اگر چه اولین بار که تعریق گیاهتان را میبینید ممکن است آشفته شوید اما نگران نباشید، این امر کاملا طبیعی بوده و هیچ ضرری برای گیاه ندارد.
چرا تعریق اتفاق می افتد؟
گیاهان رطوبت و مواد مغذی مورد نیاز خود را از طریق ریشه جذب میکنند. برای انتقال این مواد به بالا، گیاه سوراخهای ریزی در برگهای خود دارد که روزنه یا استوماتا (
stomata
) خوانده میشود. تبخیر رطوبت از طریق این سوراخها، مکشی ایجاد میکند که آب و مواد مغذی را از ریشه به سمت بالا میکشد و این نیرو در مقابل کشش نیروی جاذبه در گیاه عمل میکند. این فرایند تعرق (
transpiration
) نام دارد. فرایند تعرق شب هنگام که روزنه های برگ بسته میشوند، متوقف میگردد اما گیاه به شکل دیگری این اتفاق را جبران میکند.
گیاه رطوبت بیشتری از طریق ریشه از خاک جذب میکند و با تجمع رطوبت، فشاری در پایین ایجاد میشود که مواد مغذی را به سمت بالا هدایت میکند. در روز یا شب حرکت دائمی در داخل گیاه وجود دارد.
گیاه همیشه به یک مقدار رطوبت یکسان نیاز ندارد. شب هنگام که دما پایینتر می آید یا زمانی که هوا رطوبت دارد، رطوبت کمتری از برگها تبخیر میشود اما در هر صورت برای بالا کشیدن مواد غذایی و آب از ریشه، به همان مقدار رطوبت نیاز است بنابراین به شکل دیگری باید رطوبت قدیمی از برگهای گیاه خارج شود تا رطوبت جدید از پایین وارد گیاه شود.
فشار ناشی از تجمع مواد در پایین گیاه، باعث هل دادن رطوبتی که پیش از این در برگها وجود داشته است، میشود که این امر منجر به رانده شدن و خروج رطوبت از برگها به صورت قطرات کوچک آب میگردد.
مقایسه شبنم با تعریق
گهگاهی تعریق با قطرات شبنم (
Dew Drops
) در گیاهان فضای باز، اشتباه گرفته میشود در حالی که بین این دو قطره آب روی برگها، تفاوت اساسی وجود دارد.
شبنم یا ژاله به واسطه میعان رطوبت موجود در هوا، بر روی برگهای گیاه تشکیل میشود و ارتباطی با خود گیاه ندارد در حالی که تعریق در واقع رطوبتی است که از داخل خود گیاه خارج میشود.
آیا تعریق نشانه سلامت گیاه است؟
همه تصور میکنند تعریق گیاه به معنی وجود آب اضافه در داخل گیاه است. اگر چه این میتواند درست باشد اما تعریق نشانه سلامت کامل گیاه است بنابراین در صورتی که متوجه تعریق گیاه شدید، آب آن را کاهش ندهید.
تعریق در گیاهان تنها در صورتی واقعا میتواند مضر باشد که بیش از حد به گیاه کود داده باشید. در این صورت مواد معدنی کود ممکن است به مرور زمان در نوک برگهای گیاه تجمع یافته و باعث سوختن برگ شوند. در صورتی که متوجه رسوبات سفید رنگ کوچک در راس برگهای گیاه شدید، باید کود دهی را کاهش دهید.