٢٢/٥/١٤٤١ --- 1/18/2020 --- ۱۳۹۸ شنبه ۲۸ دي امروز
 
پایگاه اطلاع رسانی گل و گیاه، باغبانی و فضای سبز
Signup  Login  صفحه اصلی  | پرسش و پاسخ  | خدمات  | فروشگاه  | نقشه سایت  | لیست گیاهان  | تماس با ما  | RSS  | درباره ما
لینک های اصلی
جستجو  
آخرین مطالب
ویزیت در محل توسط کارشناس - تهران
فوت و فن باغبانی امروز
چگونه بامبوی خود را هرس کنیم؟
تصویر روز
طراحی و اجرای فضای سبز
طراحی و اجرای فضای سبز
آمار بازدید سایت
بازدید کننده آنلاین :  61  نفر
بازدید امروز :  9431  بازدید
بازدید دیروز :  11681  بازدید
تبلیغات متفرقه
تلگرام نارگیل
خاک کشاورزی >> هوموس چیست؟
 

هوموس چیست؟

 

هوموس توده اي از ذرات کانيايي به تنهايي يک خاک واقعي را تشکيل نمي دهد. خاک هاي واقعي بوسيله ارگانيزم هاي زنده تحت تاثير قرار گرفته، تغيير مي کنند و (Supplemented) افزوده ميشوند .
گياهان و جانوران در توسعه و گسترش خاک ها بوسيله ايجاد مواد آلي اضافي کمک مي کنند. قارچ ها و باکتري ها اين مواد آلي را به يک ترکيب شيميايي نيمه محلول که "هوموس" ناميده مي شود، تبديل مي کنند. ارگانيزم هاي بزرگتر موجود در خاک مانند کرم هاي خاکي، سوسک ها و موريانه ها، هوموس را با مواد معدني موجود در خاک در هم مي آميزند.


" هوموس" يک ماده بيوشيميايي است که در لايه هاي بالايي خاک که تيره است، تشکيل مي شود. خود هوموس به رنگ قهوه اي تيره تا سياه است. مطالعه هوموس بصورت مجزا بسيار مشکل است، چرا که هوموس با ذرات ريز مواد معدني به خوبي مخلوط شده است. هوموس از اسيدها(هوميک و فوليک)، قارچها، باکتريها، دياستازها و ترکيبات آلي ديگر که در مراحل گوناگون تجزيه مي باشند تشکيل يافته است و در تشکيل آن نقش ليگنين حائز اهميت فراوان است؛ زيرا مواد ازته و گلوسيدها بر روي ان تثبيت گشته، به اين ترتيب از يک طرف مولکولهاي بزرگ آلي را تشکيل ميدهد و از طرف ديگر به ذرات رس متصل مي گردد. خاکدانه هاي رسي- هوموسي که به اين ترتيب از آميزش تنگاتنگ مواد آلي و معدني پديد مي آيند ساختماني نرم و قابل تهويه با ظرفيت بالاي ذخيره آب و عناصر غذايي به خاک مي بخشد .
مواد پروتئيني موجود در هوموس که از کالبد موجودات زنده حاصل مي شود، توسط موجودات ذره بيني با منشاء گياهي و جانوري(گياوزيا) تجزيه مي يابند و به آهستگي معدني شده، به طور پيوسته غذاي گياهان را تامين مي نمايند. به بيان ديگر هوموس ماده غذايي بينابيني و ذخيره اي است که عامل اصلي حاصلخيزي خاک را تشکيل مي دهد .
هوموس فوايد زيادي را براي خاک فراهم مي آورد؛ از آن جمله مي توان به موارد زير اشاره نمود :
-
هوموس توانايي خاک را براي نگهداري و ذخيره رطوبت افزايش ميدهد
-
ته نشست مواد حمل شده توسط باد و باران
-
هوموس منبع مهم مورد نياز تامين کربن و نيتروژن گياهان است
-
هوموس باعث بهبود ساختمان خاک براي رشد گياهان مي شود
هوموس داراي انواع گوناگوني است که بستگي به کيفيت مواد آلي و نوع سنگ مادر دارد :
1-
هوموس مول: پيوند تنگاتنگ با ذرات معدني دارد و غالبا در اقليم معتدل و مرطوب بر روي خاکهاي قليايي و رسي با خاک برگ فراوان و تجزيه پذير تشکيل مي شود .
2-
هوموس مور: فشرده تر بوده، در اقيلم سردتر و بر روي خاک برگهايي که به دشواري تجزيه مي شوند(مانند برگهاي سوزني کاج) و بر روي خاکهاي ماسه اي و اسيدي که عملا فاقد کلوئيد رس مي باشند تشکيل مي شود .
3-
هوموس مودر: نوع بينابيني دو قسم فوق مي باشد. نمونه هوموس اسيد در اطراف کوه هاي آلپ مشاهده مي شود .
فعاليت هاي آلي در خاک ها فراوان است. يک سانتي متر مکعب از خاک حاوي بيش از 1000000 باکتري است. 1 هکتار از چراگاه ها در يک آب و هواي مرطوب مي توانند حاوي بيش از 1000000 کرم خاکي و 25000000 حشره باشد. حشرات و کرم هاي خاکي در به هم آميختن و تهويه خاک ها نقش بسيار موثري دارند. اين ارگانيزم ها(موجودات زنده) مسئول ايجاد بخش مهمي از هوموس بوسيله گوارش ناقص مواد آلي هستند .

هوموسی­ شدن یا Humification   :

از تجزیه لاشبرگ­ها هوموس تشکیل می­گردد. تغییر شکل مواد آلی اولیه به هوموس را Humification   ( Ganzhara 1974, Zech et al. 1990, Malterer et al. 1992 ) یا Maturation ( Duchaufour 1982 ) گویند. 

منبع مواد برای سنتز هوموس شامل، ترکیبات باقی مانده از تجزیه ناقص لاشبرگ­های آلی و فرآورده­های حاسل از فعالیت میکروبی هستند ( Quideau 2006 ). در واقع، هوموسی­شدن، فرایند تثبیت مواد آلی  است. Kogel-knabner 2002 بیان کرد، ترکیبات سنتز شده توسط سلول­های گیاهی و جانوری در طول تجزیه مواد آلی، در تشکیل مواد هوموسی اهمیت دارند.

Kumada 1987 ، فرایند هوموسی­شدن توسط فاکتورهای تشکیل خاک : اقلیم، مواد مادری، پوشش­گیاهی و زمان کنترل می­شود.

تجزیه لاشبرگ­ها زمانی شروع می­شود که لاشبرگ توسط موجودات بزرگتر خاک مثل کلمبیا، هزارپایان، کرم خاکی خرد می­شوند.زمانی­که لاشبرگ­ها بیشتر و بیشتر خرد می­شوند، سطح قابل استفاده میکروارگانیسم­ها برای هوموسی­شدن افزایش می­یابد. ممکن است در فرایند تجزیه هم میکروارگانیسم­ها و هم ماکروارگانیسم­ها از لاشبرگ­های که آسان تجزیه می­شوند، تغذیه کنند. زمانی که لاشبرگ­ها از مواد سخت و بزرگ­تر تشکیل شده باشد، در ابتدا باید توسط ماکرواگانیسم­ها خرد می­ شوند.

 به عنوان مثال: همی­سلولز و سلولز در لاشبرگ­ها توسط میکروب­ها سریع تجزیه می­شوند، در حالی که موادی مثل لیگنتین، کوتیکول گیاهی و کیتین حیوانی باقی می­مانند ( Kevan 1968 ).

 با گذشت زمان، تجزیه توده مواد آلی افزایش می­یابد. سرانجام بقایای گیاهی به طور کامل هوموسی­شده و نسبت C/N پیوسته کاهش می­یابد. در  pH بیشتر از 5 باکتری­ها و اکتینومیست­ها تجزیه­کنندگان اصلی هستند که تولید هوموس مول می­کنند. در pH کمتر از 5 قارچ­ها تجزیه کننده اصلی هستند، که تولید هوموس مور می­کند.

فاکتورهای متفاوتی روی سرعت تجزیه لاشبرگ­ها موثرند. سرعت تجزیه در شرایط محیطی گرم، مرطوب و غنی از مواد غذایی سریع است. هوموسی­شدن در مواد سنگی، تحت پوشش علفی در خاک­های مرطوب و در مواد مادری دارای کربنات زیاد قابل توجه است ( Smith et al.1950, Gaikawad and Hole 1965, Anderson et al. 1975, Schaetzl 1991b ).

  جذب مواد آلی و هوموس توسط رس­ها  تجزیه و هوموسی شدن را کند می­کند.کمپلکس اسید هومیک و رس در علفزارها وجود دارد.

به عنوان مثال: بعد از شخم علفزارها   مواد آلی­  را سریع از دست می­دهند، زیرا تجزیه هومیک اندک است و به نحو دیگری تجزیه می­شوند.( Martel and Poul1974, Tiessen and Stewart 1983, Gregorich and Anderson1985, Zhang et al. 1988 ) به هر حال، بعد مدت طولانی از شخم مقدار مواد آلی این خاک­ها ثابت می­شود. در نهایت ذرات خاک فقط با مقاوم­ترین Ligno_Protein باقی­مانده که رنگ خاک را حتی در مقادیر کم تیره می­کند، پوشیده می­شود.

 در هوموسی شدن نسبت C/N بقایای گیاهی اولیه اهمیت دارد. بقایای گیاهی با C/N بالا آهسته­تر تجزیه می­شوند.

 در خاک­های با pH  بالا و کلسیم تبادلی فراوان، مقدار زیادی از مولکول­های آلی از هومات­های کلسیم تشکیل شده، که به تجزیه شدن مقاوم است. کلسیم نماینده استحکام مواد آلی است ( Duchaufour 1976, Zech et al. 1990 ). بعلاوه تعداد زیادی از مولکول­های هومیک و ترکیبات، روی سطح رس ریز می­چسبند.کمپلکس­های  رس- هوموس مقاومت بالایی دارند. کمپلکس رس- هوموس خاک­های علفزار اغلب در بخش رس­ریز قرار می­گیرند ( Dudas and Pawluk 1969, Oades 1989 ).

Humification فرایند چند مرحله ای است ( Quideau 2006 ) و به فرایندهای زیر تقسیم می­شود:

1-  تجزیه بیولوژیکی مواد آلی (Biodeterioration) :

تجزیه بیولوژیکی مواد آلی زمانی اتفاق می­افتد که شرایط برای تجزیه میکروبی مناسب باشد.                          تجزیه بیولوژیکی به طور آهسته در خاک انجام می شود. کرم­ها و جانوران خاک، باکتری­ها، اکتینومیست­ها، قارچ­ها و... نقش مهمی در تجزیه بقایای گیاهی و جانوری دارند ( Kumada 1987, Stevenson 1994, Brussoard and Juma 1996 ).

2- کمپوستی شدن  (Composting) :

در طی این فرایند، ترکیبات کربن­دار و نیتروژنه از طریق فعالیت جمعیت میکروبی در مواد آلی پیچیده که از نظر شیمیایی و بیولوژیکی شبیه مواد هوموسی هستند، تغییرشکل می­یابند. فرایند کمپوستی شدن شامل برهمکنش بین مواد آلی، میکروب­ها، رطوبت و اکسیژن است. در جذب مواد آلی توسط  میکروب­ها ، دی­اکسید کربن، آب و دیگر محصولات آلی و انرژی تولید و آزاد می­کنند. انرژی اضافی به صورت گرما آزاد  می­شود ( Biddlestone et al. 1985, Epstein 1997 , Pare et al. 1998,Veeken 2007 ).

با افزایش دما رشد و فعالیت موجودات خاک افزایش می­یابد ( Epstein 1997 ). سرعت تجزیه توسط اکسیژن، که تابعی از فعالیت میکروبی است، اندازه­گیری می­شود. ویژگی­های فرایند هوازی: تجزیه سریع، دما بالا، عدم وجود بوی بد است ( Biddlestone et al. 1985 ).  میکروب­ها به کربن به عنوان منبع انرژی و نیتروژن برای سنتز پروتوپلاسم، نیاز دارند.

محصولات حاصل از کمپوستی شدن می­توانند به عنوان کود آلی استفاده شوند. کاربرد کمپوست در خاک روی کیفیت مواد آلی خاک، ویژگی­­های شیمیایی، فیزیکی و بیولوژیکی خاک و عملکرد عناصر غذایی گیاهان اثر می گذارد و باعث بهبود ویژگی­های فیزیکی خاک مثل : ظرفیت تبادل کاتیونی، ظرفیت نگهداری آب، تخلخل، افزایش درصد مواد آلی می­گردد ( Hayes et al. 1989 ).

 

3- تشکیل پیت (Peat formation) :

پیت ماده ناهمگن است، که معمولا اول تحت شرایط هوازی و سپس در فرایند هوموسی­شدن غیرهوازی تشکیل می­شود.

Waksman 1936  : تشکیل پیت شامل 4 مرحله است:

1- تجزیه سریع مواد محلول در آب           2- تجزیه کند اجزاء گیاه

3- تجمع تدریجی اجزاء مقاوم                4- تجزیه میکروبی مواد سلولی .

کربوهیدرات­ها در تشکیل پیت اهمیت دارند.  تبدیل پیت به زغال زمانی اتفاق می­افتد که پیت تحت دما و فشار بالا قرار گیرد. Rakowsk 1959  بیان کرد، زمانی که کربوهیدرات­ها از بین روند، پیت به زغال تبدیل می­شود. تشکیل زغال سیاه، فرایند ژئوشیمیایی، تحت دما و فشار بالا است (   Given 1984 ).

نقطه پایان هوموسی­شدن زمانی اتفاق می افتد که تجزیه هوموس به مقدار زیادی افزایش یابد. در نهایت، خاک به طور کامل معدنی می­شود.

humufication-translocation مثل اسپودوسول­های شنی،  هوموسی­شدن داخل خاک­هایی انجام می­شود که کم عمق­تر از خاک­هایی که  pedoturbation در آن­ها فعال است. مثل Silty Udolls .  بنابراین در تعداد زیادی از اسپودوسول­های اسیدی ضخامت افق A کم است یا و جود ندارد و مرز افق O شارپ نیست .

    Bioturbation-Humufication افق A مستعد به ضخیم شدن است، سرعت هوموسی­شدن  افزایش می­یابد و مرز O-A مشخص نیست.

در اغلب خاک­ها سرعت Humufication  و Littering به یک ثباتی می رسد.

خاک­های اقلیم گرم و مرطوب افق O نازک­تری دارند ، زیرا Humufication سریع است و برعکس تولید لاشبرگ آنجا سریع است.


منابع :

http://dareyesabz.blogfa.com/post-33.aspx               

http://forum.vru.ac.ir/thread-1386.html



مطالب این صفحه را پسندیدم
Like
 
نظرات و پرسش های کاربران
امیر حسین بافقی
ببخشید از چه ترکیبی از مواد زیر میتونیم برای ساخت خاکی شبیه هوموس استفاده کنیم؟؟؟ پیت ماس ، کوکوپیت ، خاک برگ ، کمپوست و پرلیت این خاک رو برای کاشت زعفران میخوام  پاسخ مشاهده
مهندس رامندی
پیت ماس شبیه ترین ترکیب به هوموس است.ترکیب خاک مناسب با توجه به نوع گیاه تعیین میشود.از آنجایی که پیاز زعفران مدت نسبتا زیادی (7 - 5 سال) در زمین می‌ماند. خاک زمین باید سبک یا ترکیبی از شن و رس باشد که پیاز بتواند در این مدت علاوه بر تامین مواد غذایی ، در مقابل شرایط خاص منطقه‌ای نیز مقاومت نماید. بنابراین جهت رشد و نمو مناسب گیاه و تولید محصول مرغوب و مطلوب زمینهای حاصلخیز و زهکشی شده بدون درخت با خاک (لومی ، لیمونی ، رسی و شنی) و آهک‌دار که PH آن بین 8 - 7 باشد بر زمینهای شور ، فقیر و مرطوب ، اسیدی ترجیح داد
مشاهده همه کامنت ها و نظرات این صفحه
برای ثبت نظر و یا پرسش میبایست در سایت عضو باشید و به سیستم وارد شوید . ورود
 
 
فروشگاه اینترنتی نارگیل  
Loading
Loading
Nargil Logo gray

© تمام حقوق مادی و معنوی این سایت متعلق به نارگیل است. استفاده از مطالب در رسانه های آموزشی با ذکر منبع و لینک به صفحه مربوطه بلا مانع است
آخرین مطالب :


مقالات پر بازدید :


صفحه اصلی  | پرسش و پاسخ  | خدمات  | فروشگاه  | نقشه سایت  | تماس با ما  | RSS
فهرست گل و گیاه   |  نمایشگاههای گل و گیاه   |  اخبار گل و گیاه   |  مقالات گل و گیاه   |  مؤسسات گل و گیاه
ورود / عضویت